Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Eerdmans over het artikel ‘Amerikaanse luchtvaart weer naar de rechter als kabinet krimp Schiphol doorzet’

Antwoord van Minister Madlener (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 24 april
2025).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het artikel «Amerikaanse luchtvaart weer naar de rechter
als kabinet krimp Schiphol doorzet»1?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u aangeven of de in het artikel genoemde brief van de Amerikaanse luchtvaartkoepel
Airlines for America (A4A) inmiddels is ontvangen?

Antwoord 2

A4A heeft een vertrouwelijke zienswijze in de procedure voor het luchthaven verkeerbesluit
(LVB-procedure) ingediend en er is een brief ontvangen van een vertegenwoordigend
advocatenbureau waarin juridische actie wordt aangekondigd. Het ministerie is derhalve
bekend met de zorgen van A4A. Dit is ook naar voren gebracht in het kort geding van
14 april jl.

Vraag 3

Herinnert u zich de recente beantwoording van Kamervragen2 over mogelijke tegenmaatregelen, waarin werd opgemerkt dat dergelijke maatregelen
nooit volledig kunnen worden uitgesloten, maar dat het risico daarop wordt beperkt
door het plan van de slotcoördinator waarmee historische rechten worden ontzien?

Antwoord 3

Ja.

Vraag 4

Vormt de brief van A4A voor u aanleiding om het in de eerdere beantwoording ingenomen
standpunt over de risico’s op tegenmaatregelen te heroverwegen?

Antwoord 4

Het kabinet hecht er veel waarde aan dat de balanced approach-procedure zorgvuldig
is doorlopen. Op basis van de voorgeschreven procedure in de Balanced Approach Verordening3 is, met de reactie op het besluit van de Europese Commissie, de formele procedure
nu afgerond en kan Nederland door met de invoering van geluidsreducerende maatregelen
voor Schiphol per november 2025.

Op woensdag 23 april 2025 heeft de voorzieningenrechter uitspraak gedaan in het kort
geding dat onder andere door A4A was aangespannen. De voorzieningenrechter oordeelt
dat de partijen niet-ontvankelijk zijn in hun vorderingen, en hun zaak bij de bestuursrechter
aanhangig moeten maken. De Kamer is hier op 24 april via een aparte brief over geïnformeerd4.

Vraag 5

Kunt u toelichten of er inmiddels contact is geweest met de Amerikaanse ambtsgenoot
om inzicht te krijgen in een eventuele reactie van de Verenigde Staten op de voorgenomen
capaciteitsreductie?

Antwoord 5

Op meerdere momenten gedurende de procedure is er contact geweest met de Amerikaanse
autoriteiten, zowel op politiek als ambtelijk niveau.

Vraag 6

Indien dat contact heeft plaatsgevonden, kunt u dan aangeven wat de signalen of standpunten
van de Amerikaanse zijde tot nu toe zijn geweest?

Antwoord 6

De Verenigde Staten hebben aangegeven belang te hechten aan een zorgvuldige en correct
doorlopen balanced approach-procedure. De Verenigde Staten benadrukken daarbij het
belang van naleving van het Open Skies luchtvaartverdrag tussen de VS en de EU en
ook herhalen zij de aandachtspunten zoals benoemd in het besluit van de Europese Commissie.
De aankomende tijd blijven we daarom in contact met de Amerikaanse overheid over de
implementatie van de maatregelen.

Vraag 7

Indien dergelijk contact nog niet heeft plaatsgevonden, bent u bereid dit alsnog te
initiëren en de Kamer over de uitkomsten hiervan te informeren?

Antwoord 7

Er is op verschillende niveaus veelvuldig contact geweest over de doorlopen procedure,
zoals ook is voorgeschreven volgens het luchtvaartverdrag tussen de EU en Verenigde
Staten. Hierbij is ook de definitieve uitkomst van de procedure aan het Ministerie
van Transport in de Verenigde Staten medegedeeld. De Kamer is per brief van 2 april
jl. geïnformeerd over de reactie van het kabinet op de aandachtspunten van de Europese
Commissie5. Met het huidige voorliggende plan van de slotcoördinator wordt de impact van de
reductie op luchtvaartmaatschappijen daarnaast gemitigeerd. Ook de komende periode
blijft er op verschillende niveaus contact met de Verenigde Staten.

Vraag 8

Kunt u aangeven of er ook overleg is geweest met de ambtsgenoten uit China en India
over mogelijke internationale reacties op de reductieplannen?

Antwoord 8

Met de ministeries van China en India is op ambtelijk niveau gecommuniceerd. Daarbij
is er contact geweest met de ambassades om te zorgen voor nadere inhoudelijke duiding
van de besluitvorming over Schiphol.

Vraag 9

Indien dergelijk overleg nog niet heeft plaatsgevonden, bent u bereid dit alsnog op
korte termijn te voeren?

Antwoord 9

Op ambtelijk niveau is al contact geweest met de ministeries in India en China. Zodoende
zie ik voor nu geen aanleiding om in direct contact met mijn ambtsgenoten te treden.

Vraag 10

Kunt u de Kamer informeren over eventuele signalen of standpunten van China en India
met betrekking tot mogelijke tegenmaatregelen?

Antwoord 10

In brede zin geldt dat het voornemen om juridische stabiliteit omtrent Schiphol te
creëren – gepaard met de beperking van het maximumaantal vliegtuigbewegingen naar
478.000 bewegingen – vragen oproept vanuit andere landen. Dit gaat ook om zorgen over
de precedentwerking van de aangekondigde capaciteitsbeperking. In samenwerking met
het Ministerie van Buitenlandse Zaken is op ambtelijk en politiek niveau veelvuldig
contact geweest met relevante derde landen, om de geluidsbeperkende maatregelen nader
toe te lichten en landen te informeren over het gevolgde proces.

In de bredere contacten over luchtvaart wordt opgemerkt dat met name de aangekondigde
capaciteitsbeperking vragen oproept en invloed heeft op het gesprek over andere luchtvaartonderwerpen
en onderhandelingen. De combinatie van verschillende maatregelen ten aanzien van de
luchtvaart wordt door andere landen opgemerkt.

Ook met India en China is gesproken. Met het huidige voorliggende plan van de slotcoördinator
is het voorzienbaar dat er geen grote effecten zijn op de historische slotportfolio’s
van luchtvaartmaatschappijen uit India en China. Er zijn geen concrete signalen omtrent
voornemens voor tegenmaatregelen ontvangen. De precieze impact op slotportfolio’s
wordt op 5 juni bekend voor luchtvaartmaatschappijen.

Vraag 11

Kunt u bevestigen of er, naast de genoemde landen, ook signalen of opmerkingen zijn
ontvangen van andere landen in reactie op de aangekondigde capaciteitsbeperking?

Antwoord 11

Zie het antwoord op vraag 10.

Vraag 12

Bent u bereid het voorgenomen krimpbeleid te heroverwegen, indien de dreiging van
buitenlandse tegenmaatregelen concreet en breed gedragen blijkt, zoals in het verleden
door een ambtsvoorganger is overwogen?

Antwoord 12

Het kabinet hecht er veel waarde aan dat de balanced approach-procedure zorgvuldig
is doorlopen. Op basis van de voorgeschreven procedure in de EU-verordening is met
de reactie op het besluit van de Europese Commissie de formele procedure nu afgerond
en kan Nederland door met de invoering van geluid reducerende maatregelen voor Schiphol
per november 2025. De uitspraak in het kort geding dat hierover is aangespannen wordt
uiterlijk 28 april verwacht.

Omdat andere landen zorgen hebben geuit over precedentwerking van capaciteitsbeperkingen,
zijn tegenmaatregelen, ook bij een volledig correct doorlopen procedure, niet geheel
uit te sluiten. Dit is onderdeel geweest van de afwegingen om tot dit besluit te komen.