Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Emiel van Dijk over de rol van sociale media bij openbare ordeverstoringen

Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 9 april 2025)

Vraag 1

Kunt u aangeven wat de specifieke motivatie is geweest om een Burgerdialoog te organiseren?

Antwoord 1

Dit initiatief past binnen het voornemen van het kabinet zoals geuit in het regeerprogramma
om burgers meer te betrekken bij de verschillende fasen van de beleidscyclus. De aanpak
van online aangejaagde openbare-ordeverstoringen leent zich voor het betrekken van
burgers, omdat het een complex vraagstuk is dat ook grondrechten van burgers raakt.
Het belichten van verschillende perspectieven levert een bijdrage aan de totstandkoming
van gedragen oplossingen.

Vraag 2

Kunt u aangeven hoe u toch een positief besluit heeft genomen ten aanzien van het
organiseren van de Burgerdialoog, ondanks alle problematiek en waanzinnigheid bij
het Burgerberaad Klimaat?

Antwoord 2

Het betrekken van het perspectief van burgers bij beleidsvorming is een voornemen
uit het regeerprogramma. Door het organiseren van deze burgerdialoog wordt daar invulling
aan gegeven. De insteek van deze burgerdialoog is om verschillende dilemma’s rondom
het onderwerp te bespreken en input van deelnemers te ontvangen over mogelijke oplossingen.
Ik baseer me bij dit vraagstuk niet alleen op de uitkomsten van de burgerdialoog.
Er zijn daarnaast verschillende andere initiatieven opgestart, zoals bijeenkomsten
met deskundigen en internationaal vergelijkend onderzoek, die helpen bij de verdere
beleidsontwikkeling op dit onderwerp.

De burgerdialoog verschilt in belangrijke mate van het Nationaal Burgerberaad Klimaat.
Het is in eerste instantie qua doel anders; de burgerdialoog is zoals aangegeven verkennend
en gericht op het ophalen van perspectieven en mogelijke oplossingsrichtingen. Het
is wat betreft (organisatorische) opzet dan ook een veel kleinschaliger initiatief
en minder intensief en belastend voor zowel deelnemers, de ambtelijke organisatie
als externe inhuur. Zowel het aantal deelnemers als het aantal bijeenkomsten ligt
significant lager. Het benodigde budget voor de burgerdialoog ligt dan ook veel lager.

Vraag 3

Kunt u een duidelijk beeld schetsen wie er achter de organisatie van de Burgerdialoog
schuilgaat? Hoe bent u tot deze organisatie gekomen en welke competenties waren er
vereist?

Antwoord 3

De burgerdialoog is geïnitieerd door het Ministerie van Justitie en Veiligheid en
wordt begeleid door een bureau dat is gespecialiseerd in participatietrajecten. Dergelijke
trajecten zijn nieuw voor het departement en daarom is gekozen om de benodigde expertise
in te huren. Daarnaast is het voor de onafhankelijkheid van de burgerdialoog van belang
dat er externe procesbegeleiding is.

Vraag 5

Kunt u aangeven welke faciliteiten er voorzien zijn voor de bijeenkomsten?

Antwoord 5

De burgerdialoog bestaat uit drie fysieke bijeenkomsten en één online bijeenkomst.
Tijdens de fysieke bijeenkomsten wordt gezorgd voor eten en drinken (water, koffie,
thee en lunch).

Vraag 6

Kunt u aangeven welke functieomschrijvingen alle medewerkers van het Burgerdialoog
krijgen en over hoeveel functies we spreken?

Antwoord 6

Bij de uitvoering van dit traject zijn (naast de inzet vanuit het bureau) een projectleider
en twee beleidsmedewerkers betrokken vanuit het departement. Zij werken hier parttime
aan.

Vraag 7

Kunt u aangeven waarom u de Kamer hierover niet geïnformeerd heeft?

Antwoord 7

De Kamer is op 14 mei 2024 door de toenmalige Minister van Justitie en Veiligheid
in een brief over de aanpak van online aangejaagde openbare-ordeverstoringen geïnformeerd
over de behoefte om het perspectief van burgers te betrekken bij de beleidsvorming.1 In de zomer zal de Kamer worden geïnformeerd over zowel de opbrengst van de burgerdialoog
als de (verwachte) opbrengst van verschillende andere lopende en afgeronde initiatieven
die plaatsvinden in het kader van de beleidsontwikkeling op dit onderwerp.

Vraag 4 en 8

Hoeveel kosten zijn er reeds gemaakt in de voorbereiding van de Burgerdialoog?

Hoeveel kosten zijn er beraamd voor de Burgerdialoog en hoe zijn deze kosten opgebouwd?

Antwoord 4 en 8

De verwachting is dat de uitvoering van de burgerdialoog in totaal ongeveer € 350.000
gaat kosten. De grootste kostenposten voor de uitvoering van burgerdialoog zijn de
inhuur van een gespecialiseerd bureau, de locatiehuur met sobere catering en een gepaste
deelnemersvergoeding. Het gaat vooralsnog om een inschatting, omdat er bijvoorbeeld
nog enkele variabele kosten zijn, zoals de reiskostenvergoeding voor deelnemers. Als
de Kamer wordt geïnformeerd over de opbrengst van de burgerdialoog kunnen ook de definitieve
kosten geschetst worden.

Vraag 9

Kunt u gedetailleerd aangeven hoe het proces omtrent het selecteren van deelnemers
vormgegeven wordt?

Antwoord 9

In totaal zijn er 100.000 uitnodigingsbrieven verstuurd naar willekeurige adressen
in Nederland. Hiervoor is gebruik gemaakt van de Basisregistratie Adressen en Gebouwen
(BAG). Dit is een database waar geen persoonsgebonden informatie in staat. Bewoners
van de adressen die een brief hebben ontvangen kunnen zich aanmelden om deel te nemen.
Tijdens de aanmelding geeft een geïnteresseerde enkele demografische gegevens op.
Na aanmelding wordt een loting uitgevoerd om de deelnemers definitief te selecteren.
In de loting wordt gezorgd voor een zo goed mogelijke afspiegeling wat betreft leeftijd,
geslacht en geografische spreiding. Als deelnemer moet je 16 jaar of ouder zijn.

Vraag 10

Welke experts zijn er voorzien en aan de hand van welke criteria zullen zij uitgekozen
worden?

Antwoord 10

Het is belangrijk dat het vraagstuk tijdens de burgerdialoog vanuit verschillende
perspectieven bekeken wordt. Daarom worden er (ervarings)deskundigen vanuit verschillende
disciplines uitgenodigd om deze perspectieven toe te lichten. Dit kan bijvoorbeeld
een internetprofessional, jurist of politieagent zijn.