Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Stoffer, Ceder, Van der Burg, Kahraman, Vermeer, Boswijk en Eerdmans over christenvervolging in de Democratische Republiek Congo

Antwoord van Minister Veldkamp (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 17 maart 2025).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «70 mensen onthoofd gevonden in kerk Congo»1 en «D.R. Congo: 70 mensen onthoofd gevonden in Kerk in Kasanga»2?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Spreekt u met ons uw afschuw uit over deze bloedige aanval?

Antwoord 2

Ja. Het kabinet veroordeelt geweld tegen religieuze minderheden. Tijdens de Raad Buitenlandse
Zaken van 24 februari jl. heb ik aandacht gevraagd voor deze vreselijke gewelddaad.

Vraag 3

De Democratische Republiek Congo staat op nummer 35 van de Open Doors Ranglijst, welke
inzet heeft u en heeft de Speciaal Gezant voor Religie en Levensovertuiging om daar
christenvervolging tegen te gaan?

Antwoord 3

In de Democratische Republiek Congo (DRC) worden christenen niet door de overheid
gediscrimineerd en spelen de verschillende kerken een grote rol in het openbare leven.
Bovengenoemd geweld komt voort uit de activiteiten van gewapende groepen in Oost-Congo.
Zodoende ziet het kabinet het bereiken van een duurzame vrede in Oost-Congo als belangrijkste
uitdaging om geweld tegen christenen te voorkomen. Inzet van de Speciaal Gezant voor
Religie en Levensovertuiging in de DRC heeft naar mening van het kabinet vanuit dit
perspectief op dit moment niet meteen toegevoegde waarde. Wel wordt er op ambtelijk
niveau gesproken over dit thema met belangrijke religieuze en politieke leiders in
de DRC. Het kabinet blijft de ontwikkelingen scherp volgen en zal indien nuttig en
nodig de inzet van de Speciaal Gezant in de toekomst niet schromen.

Vraag 4

Staan de Allied Democratic Forces (ADF) reeds op de Europese terreurlijst? Zo nee,
bent u bereid daarvoor te pleiten, zeker gezien hun registratie in de kennisbank terroristische
organisaties3?

Antwoord 4

De Allied Democratic Forces staan niet op de Europese terrorisme-sanctielijst. Ik ben bereid te onderzoeken wat
de mogelijkheden zijn om deze groep op de Europese terrorisme-sanctielijst of de Europese
ISIS/Al-Qaida sanctielijst te plaatsen. De groep is zeer versplinterd en ADF-leiders
zien streng toe op de informatie die over de organisatie naar buiten komt, zoals de
Kennisbank Terroristische Organisaties van de NCTV ook aangeeft.

Vraag 5

Is bekend of er buitenlandse steun of steun van andere landen is voor de ADF? Zo ja,
welke landen en bent u bereid die landen aan te spreken?

Antwoord 5

Hierover is op dit moment geen informatie bekend. Ook hiervoor geldt dat het ADF leiderschap
streng toeziet op de informatie die naar buiten komt.

Vraag 6

Welke steun kan Nederland of de Europese Unie (EU) in de Democratische Republiek Congo
leveren om straffeloosheid tegen te gaan, zowel bij deze aanval als bij vele andere
mensenrechtenschendingen?

Antwoord 6

De Congolese staat oefent beperkte controle uit over de regio’s waar de ADF actief
zijn. Het herstellen van het staatsgezag zal een cruciale voorwaarde zijn om de straffeloosheid
te bestrijden die op dit moment in deze regio’s plaatsvindt. Nederland en de EU roepen
op tot steun voor de vredesprocessen die erop gericht zijn de gewapende groepen in
Oost-Congo de wapens neer te laten leggen.

Sinds 2015 draagt Nederland middels programma’s bij aan het versterken van het staatsgezag
door middel van het verbeteren van veiligheidsbeleid op lokaal niveau in Oost-DRC
en de bredere regio.

Vraag 7

Nederland zetelt in de Verenigde Naties mensenrechtenraad, ziet u de mogelijkheid
om christenvervolging in de VN aan te kaarten? Ziet u ook de mogelijkheid om de gewelddadige
opmars van M23 en mensenrechtenschendingen daar te adresseren?

Antwoord 7

Nederland steunde op 7 februari jl. de speciale zitting van de VN Mensenrechtenraad
over DRC, waarbij een tweetraps-onderzoeksmechanisme werd opgezet voor onderzoek naar
mensenrechtenschendingen en schendingen van internationaal humanitair recht in de
periode vanaf januari 2025 in de provincies Noord- en Zuid-Kivu. Het VN Kantoor voor
de Mensenrechten zal onmiddellijk van start gaan met dit onderzoek, gevolgd door een
aanvullend onderzoek door een onafhankelijke Fact Finding Mission. Tijdens de zitting
sprak de EU een verklaring uit waarin het de mensenrechtendingen in de DRC veroordeelde.
Deze verklaring werd door Nederland gesteund.

Vraag 8

Hoe kijkt u naar een speciale VN-resolutie op het gebied van religie in conflict en
vrede, zoals er een landmark VN-resolutie 1325 is rond Women, Peace and Security?

Antwoord 8

Een nieuwe resolutie via de VN Veiligheidsraad, zoals de VN-resolutie 1325 (Women,
Peace and Security), vereist de benodigde steun van de leden van de VN Veiligheidsraad.
Mede gezien de geopolitieke ontwikkelingen en de polarisatie binnen de VN Veiligheidsraad,
acht ik een dergelijke overeenstemming weinig waarschijnlijk.

Tijdens de 58ste zitting van de Mensenrechtenraad dit jaar heeft de EU opnieuw een
resolutie ingediend over vrijheid van religie en levensovertuiging, waarin religieuze
haat, discriminatie en geweld worden veroordeeld. Ook de Organisation of Islamic Cooperation (OIC) dient regelmatig een resolutie in op het gebied van religie en levensovertuiging.
Terwijl de EU in haar resolutie nadruk legt op het individuele recht op vrijheid van
religie, richt de OIC zich op bescherming van religies, soms ten koste van vrijheid
van meningsuiting. Hoewel de EU en de OIC elkaars visie niet volledig onderschrijven,
bestaat er een evenwicht dat ervoor zorgt dat beide resoluties meestal unaniem worden
aangenomen. Een aanvullende resolutie over religie in conflict en vrede zou dit evenwicht
kunnen verstoren en mogelijk kunnen leiden tot een minder gewenst eindresultaat voor
Nederland en de EU.