Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Baarle over het bericht ‘Uyghurs detained in Thailand face deportation, persecution in China.’

Antwoord van Minister Veldkamp (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 12 februari 2025)

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Uyghurs detained in Thailand face deportation, persecution
in China»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat vindt u ervan dat Thailand deze Oeigoerse vluchtelingen gedurende een lange periode
in detentie houdt?

Antwoord 2

Het is betreurenswaardig dat deze groep al zo lang onder erbarmelijke omstandigheden
in Thailand in detentie zit.

Vraag 3

Deelt u de grote zorgen over het feit dat Oeigoeren die vanuit Thailand naar China
gedeporteerd worden in China vervolgd en opgesloten kunnen worden? Zo ja, bent u bereid
om deze zorgen over te brengen aan de Thaise regering? Zo neen, waarom niet?

Antwoord 3

Ik deel deze zorgen. VN-experts bevestigden recent dat de groep Oeigoeren bij gedwongen
terugkeer een reëel risico loopt op onder meer foltering en andere wrede, onmenselijke
en onterende behandeling of bestraffing.2 Ook de afgelopen jaren richtten waarschuwingen vanuit het maatschappelijk middenveld
en VN-experts zich onder meer op grootschalige arbitraire detentie, dwangarbeid, beperkingen
op de vrijheden van beweging, meningsuiting en religie, het recht op privacy en reproductieve
rechten van Oeigoeren in China.

Met gelijkgezinde landen en UNHCR volg ik de casus al langer nauwgezet. De recente
ontwikkelingen omtrent mogelijke uitzetting van de groep volg ik dan met grote aandacht
en toenemende zorg. Via verschillende kanalen zet Nederland zich in om de zorgen over
de mogelijke uitzetting van deze groep onder de aandacht te brengen van de Thaise
autoriteiten.

Vraag 4

Heeft u over dit onderwerp ooit contact gehad met de Thaise regering? Zo ja, wat heeft
u besproken en met welk resultaat? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

Nederland heeft op verschillende manieren, zowel mondeling als schriftelijk en zowel
bilateraal als in EU-verband de dringende oproep aan de Thaise autoriteiten gedaan
om de groep niet uit te leveren, de detentie te beëindigen, en – als dat niet gebeurt
– de leefomstandigheden voor de groep in detentie te verbeteren en UNHCR onverkort
toegang te verlenen. Daarbij is nadrukkelijk verzocht het principe van non-refoulement
te respecteren vanwege de serieuze risico’s bij terugkeer naar China. De Nederlandse
ambassade blijft de situatie nauwlettend volgen en staat in nauw contact met gelijkgezinde
landen en UNHCR in Thailand.

Vraag 5

Kunt u het in de sterkst mogelijke bewoording veroordelen dat de omstandigheden waaronder
deze vluchtelingen worden vastgehouden dermate slecht zijn dat naar verluidt meerderen
van hen, waaronder kinderen, in detentie zijn overleden? Zo ja, bent u bereid ook
dit over te brengen aan de Thaise regering? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Het kabinet is op de hoogte van berichten dat er leden van deze groep Oeigoeren in
detentie zijn overleden en betreurt dit ten zeerste. In gesprekken met de Thaise autoriteiten
dringt Nederland er niet alleen op aan om af te zien van deportatie, maar ook om de
personen vrij te laten, of – als dit niet gebeurt – de omstandigheden waarin de personen
verkeren danig te verbeteren, en toegang te verlenen aan UNHCR. Nederland zal aandacht
blijven houden voor deze kwestie en Thailand aanspreken zolang als dit nodig is.

Vraag 6

Heeft u enig idee wat er gebeurd is met de 109 Oeigoeren die al in 2015 naar China
waren gedeporteerd?

Antwoord 6

Door de vergaande censuur, controle op communicatiekanalen en gebrek aan transparantie
van gerechtelijke procedures in China, is het moeilijk zicht te houden op groepen
of individuele personen die gedwongen terugkeren naar het land. Ook onze partners
uit het maatschappelijk middenveld hebben geen zicht op de situatie van deze groep.
Het lot van deze 109 Oeigoeren is dan ook moeilijk te achterhalen of te bevestigen.

Vraag 7

Welke druk kan Nederland op Thailand uitoefenen om de Oeigoeren niet naar China te
deporteren? Klopt het bijvoorbeeld dat Nederland de grootste Europese Unie (EU)-investeerder
in Thailand is?

Antwoord 7

Nederland brengt de kwestie via verschillende kanalen op bij de Thaise autoriteiten,
zowel bilateraal als gezamenlijk met gelijkgezinde landen, zoals ook de antwoorden
op vragen 4 en 5 is toegelicht. Het is juist dat Nederland de grootste EU-investeerder
in Thailand is.

Vraag 8

Kan Nederland in internationaal verband optrekken zodat landen asiel kunnen bieden
aan de gedetineerde Oeigoeren, zodat deportatie naar China wordt voorkomen? Zo neen,
waarom niet?

Antwoord 8

Nederland trekt waar opportuun samen op met gelijkgezinde landen. In dit kader houdt
Nederland ook vinger aan de pols of landen bereid zijn om personen uit deze groep
asiel te verlenen. Nederland heeft dit bij diverse landen aangekaart. Er zijn nog
geen signalen van landen die dit aan Thailand hebben aangeboden en waarmee de Thaise
overheid heeft ingestemd. Het kabinet blijft de ontwikkelingen nauwgezet volgen. Waar
het Nederland betreft gaat het Ministerie van Asiel en Migratie over hervestiging
van mensen die toebehoren aan het jaarlijkse nationale quotum voor UNHCR-vluchtelingen.