Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van lid Vermeer over het bericht “Bijna vijftig strijders en zes jihadisten uit buitenland benoemd tot officieren in Syrië”

Antwoord van Minister Veldkamp (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 6 februari 2025).

Vraag 1

Bent u op de hoogte van het bericht «Bijna vijftig strijders en zes jihadisten uit
buitenland benoemd tot officieren in Syrië»?1 Zo ja, wat is uw reactie hierop?

Antwoord 1

Ja, het kabinet is bekend met het bericht. Het kabinet volgt de ontwikkelingen in
Syrië op de voet. Dit blijkt onder andere uit het bezoek dat de Syrië Gezant bracht
aan Syrië op 2 en 4 januari jl., waaruit vooralsnog het beeld naar voren komt dat
in een uiterst complexe en diffuse interne situatie het interim-bestuur inzet op een
inclusieve koers, met respect voor mensenrechten.

Vraag 2

Zonder af te willen doen aan de grote behoefte aan hulp en bescherming voor alle verschillende
bevolkingsgroepen, zoals onder andere de Christenen, Alavieten en Koerden binnen de
Syrische bevolking in deze voor hen dynamische tijden, kunt u zich voorstellen dat
met name deze passage leidt tot verontwaardigde reacties van Nederlandse burgers:
«De de facto leider van Syrië, Ahmed al-Sharaa, had maandag een ontmoeting met een Oekraïense
delegatie, geleid door de Oekraïense buitenlandminister Andrii Sybiha. Sybiha zei
dat Oekraïne meer voedsel en hulpgoederen naar Syrië zal sturen»?

Antwoord 2

Veel Nederlanders ondervinden dagelijks de negatieve gevolgen van diverse conflicten
wereldwijd. Zo stegen door de grootschalige invasie door Rusland in Oekraïne voedsel-
en energieprijzen in Nederland en Europa; het kabinet is zich daar terdege bewust
van. Conform het Hoofdlijnenakkoord en het Regeerprogramma steunt Nederland Oekraïne
politiek, militair, financieel en moreel en we doen dit onverminderd.

Sinds het uitbreken van de agressieoorlog door Rusland faciliteert het World Food Programme (WFP) het zogeheten Grain from Ukraine Initiative. Dit initiatief wordt gefinancierd door internationale donoren (het deel voor Syrië
met name door Noorwegen en Luxemburg) en richt zich enerzijds op het hulp bieden aan
boeren en voedselproducenten in Oekraïne door het inkopen van graan, anderzijds op
het leveren van graan aan hulpbehoevende landen zoals Syrië. Dit initiatief helpt
dus niet alleen honger in deze landen te bestrijden, maar draagt ook bij aan de ondersteuning
van de graanproductie in Oekraïne en de veerkracht van Oekraïense boeren. Oekraïne
beheert het initiatief maar levert zelf geen financiële bijdrage. Er is dus geen sprake
van een donatie van Oekraïne.

Vraag 3

Hoe rijmt u het feit dat Nederland als een van de trouwste bondgenoten van Oekraïne
tot nu toe ruim 12 miljard euro heeft uitgegeven aan (de oorlog in) Oekraïne en heeft
aangegeven de steun aan Oekraïne «onverminderd voort te zullen zetten», met het bericht
dat Oekraïne nu heeft toegezegd meer voedsel en hulpmiddelen aan Syrië te zullen sturen?

Antwoord 3

Het kabinet heeft zoals u weet via het Regeerprogramma afgesproken de steun aan Oekraïne
onverminderd voort te zetten. Het gaat hierbij naast militaire steun ook om niet-militaire
steun om Oekraïne economisch en maatschappelijk op de been te houden. Ondanks de forse
impact van de oorlog is Oekraïne nog steeds een grote producent van graan en een essentiële
leverancier voor veel landen in Afrika en het Midden-Oosten, waaronder Syrië. Volgens
het kabinet is er hierbij geen sprake van tegenstrijdigheid omdat het niet gaat om
een donatie van Oekraïne aan Syrië, zoals ook toegelicht in antwoord op vraag 2.

Vraag 4

Kunt u aangeven of hieruit te concluderen valt dat de Oekraïne eigenlijk zelf geen
behoefte meer heeft aan Nederlandse steun of in ieder geval genoeg heeft ontvangen?

Antwoord 4

Gezien het feit dat Oekraïne slechts beheerder is van het Grain from Ukraine Initiative en geen financiële bijdrage levert, kan dit niet geconcludeerd worden. De financiële
bijdragen aan het WFP worden uitsluitend gedaan door donorlanden. Nederland heeft
een bijdrage geleverd aan het Grain from Ukraine initiatief respectievelijk EUR 4 miljoen in 2022 en EUR 2 miljoen in 2023.2

Vraag 5

Kunt u aangeven hoe u denkt de Nederlandse bevolking deze steun van Oekraïne aan Syrië
te kunnen uitleggen, in een periode waarin Nederland zich (anders dan andere lidstaten
van de EU) wel aan de begrotingsregels (zoals die van de Europese Monetaire Unie)
houdt en Nederland om die reden minder investeringen kan doen in bijvoorbeeld infrastructuur,
koopkracht en verlaging van energietarieven, accijnzen en andere voor onze eigen bevolking
zeer belangrijke zaken?

Antwoord 5

Zoals uitgelegd in antwoord 2 en 3, is er geen sprake van een donatie van Oekraïne
aan Syrië.

Vraag 6

Wilt u toezeggen dat u de Oekraïense regering gaat vragen hoe zij dit zelf denkt te
kunnen verantwoorden aan hun belangrijkste geldschieters en bondgenoten?

Antwoord 6

Het Grain from Ukraine Initiative is een samenwerking tussen het WFP en Oekraïne, gestoeld op humanitaire principes
en met steun van internationale donoren tot stand gekomen. Oekraïne voert het initiatief
uit en WFP rapporteert aan de deelnemende internationale partners over de voortgang.
Zo zijn door middel van het initiatief meer dan 286.000 ton landbouwproducten geleverd
aan 12 landen met kritieke voedseltekorten.

Vraag 7

Kunt u deze vragen uiterlijk voor het eerstvolgende debat van de commissie Buitenlandse
Zaken (over het Midden-Oosten) op 14 januari 2025 beantwoorden?

Antwoord 7

Ik heb deze vragen zo spoedig mogelijk beantwoord.