Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Inge van Dijk over het bericht ‘Pump.fun verboden in het Verenigd Koninkrijk’

Antwoord van Minister Heinen (Financiën) (ontvangen 29 januari 2025).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht dat het cryptoplatform Pump.fun in het Verenigd Koninkrijk
sinds 4 december verboden is?1

Antwoord 1

Ja, ik ben bekend met dit artikel.

Vraag 2

Ziet u net als het Verenigd Koninkrijk de risico’s van memecoin-platforms als Pump.fun,
zoals het verleiden en beïnvloeden van jongeren tot onverstandige financiële keuzes,
inadequate contentmoderatie en onvoldoende toezicht en controle op naleving van de
financiële regels?

Antwoord 2

Ja, ik zie die risico’s ook. Vanwege deze risico’s geldt er sinds kort een nieuwe
Europese verordening: de Markten in Cryptoactiva verordening (MiCA). Hiermee worden
cryptoactivamarkten beter gereguleerd. Deze wetgeving introduceert onder andere regels
ten aanzien van consumentenbescherming en verbiedt marktmisbruik. MiCA is op 30 december
2024 van toepassing geworden. Daarnaast laat ik onderzoek uitvoeren naar de risico’s
van het handelen in cryptoactiva. Hierbij kijk ik specifiek naar de rol van reclame
en finfluencers en naar het effect op jongere consumenten. Ik informeer uw Kamer in
het eerste kwartaal van 2025 over de uitkomsten van dit onderzoek. Als de uitkomsten
daartoe aanleiding geven, dan kom ik met aanvullende maatregelen.

Vraag 3

Kunt u aangeven in hoeverre dit platform in Nederland door Nederlandse consumenten,
waaronder jongeren, wordt gebruikt? En zijn er vergelijkbare cryptoplatforms die memecoins
en tokens promoten in Nederland actief?

Antwoord 3

Ik heb geen informatie over de activiteiten van individuele partijen. Wel is bekend
dat er meerdere zogenaamde memecoins bestaan en dat deze via handelsplatformen verhandeld
worden, ook op de Nederlandse markt.

Vraag 4

Kunt u aangeven of memecoin-platforms zoals Pump.fun voldoen aan de geldende regels
in Nederland op het gebied van financiële dienstverlening en consumentenbescherming?

Antwoord 4

Vanaf 30 december 2024 is de Europese verordening cryptoactiva (MiCA) van toepassing.
Vanaf dat moment moeten verschillende soorten cryptoactivadienstverleners onder meer
voldoen aan regels ten aanzien van consumentenbescherming, tegengaan van marktmisbruik
en prudentiële vereisten. Ook moeten deze partijen een vergunning hebben alvorens
zij diensten mogen aanbieden in Europa. Als Pump.fun actief wil zijn op de Nederlandse
markt, zal zij dus een vergunning moeten hebben. Dit kan een vergunning zijn van een
bevoegde toezichthouder uit iedere EU-lidstaat. Bij het verlenen van een vergunning
zullen alle bevoegde toezichthouders in de EU toetsen aan de regels van MiCA. Een
aanbieder van cryptoactivadiensten met een vergunning van een andere EU-toezichthouder,
mag dan onder het zogenaamde passporting-regime actief zijn op de Nederlandse markt.

Voordat MiCA van toepassing werd waren er geen regels voor cryptoactivadienstverleners
ten aanzien van consumentenbescherming en marktmisbruik. Aanbieders van bewaarportemonnees
en van wisseldiensten moesten wel al geregistreerd staan bij de Nederlandsche Bank
(DNB) en moesten voldoen aan anti-witwasregels.

Vraag 5

Bent u bereid om in samenwerking met de ACM en AFM te onderzoeken of ook in Nederland
maatregelen genomen moeten worden tegen Pump.fun of vergelijkbare memecoin-platforms?

Antwoord 5

Onder MiCA kunnen de toezichthouders (waaronder de AFM) toezien op de regels ten aanzien
van cryptoactivadienstverleners. De AFM houdt onder andere toezicht op misleidende
informatieverstrekking, marktmisbruik en illegaal aanbod. Als partijen zich niet aan
deze regels houden, kan de AFM handhavend optreden. Wanneer een partij als Pump.fun
in Nederland een vergunning krijgt zal de AFM toezien op de naleving van de regels.
Ook zal de toezichthouder uitkijken of er sprake is van illegaal aanbod. De AFM is
een onafhankelijke toezichthouder en houdt risicogebaseerd toezicht. Daarbij is belangrijk
te vermelden dat toezicht nooit volledige bescherming biedt. Daarnaast brengt onder
andere de hoge volatiliteit van sommige cryptoactiva met zich mee dat er aan die producten
inherent meer risico’s zitten dan aan bepaalde andere financiële producten. Dat verandert
de komst van MiCA niet. Consumenten moeten dus nog steeds zelf goed opletten welke
diensten zij afnemen.

MiCA bevat een aantal evaluatiebepalingen waarbij de goede werking van de verordening
en de marktontwikkelingen meegenomen worden. MiCA is dus een belangrijke eerste stap
in het reguleren van dit soort partijen. Op basis van de evaluatie van dit regelgevend
kader kan eventuele aanvullende wet- en regelgeving worden voorgesteld.

Vraag 6

Deelt u de mening dat de problemen bij platforms als Pump.fun een uiting zijn van
een breder probleem, namelijk ongewenste online beïnvloeding van jongeren op sociale
platforms en door finfluencers terwijl deze jongeren onvoldoende financieel weerbaar
zijn om verliezen op te vangen of risico’s goed in te kunnen schatten? Zo ja, welke
stappen onderneemt u?

Antwoord 6

Ja, die mening deel ik. Door toenemende digitalisering worden consumenten vaker online
beïnvloed bij hun beslissingen, bijvoorbeeld bij hun financiële keuzes. Die beïnvloeding
is niet altijd gewenst en niet altijd in het belang van de consument Zo blijkt uit
recent onderzoek dat 29 procent van de jongeren ook wel eens geld verloren heeft naar
aanleiding van een tip van een finfluencer.2 Ik zie specifieke risico’s voor jongeren ten aanzien van finfluencing. Daarom zet
ik in op financiële educatie, aanscherping van beleid en wetgeving, en toezicht en
handhaving op een aantal terreinen. Zo verken ik of het «influencer certificaat»,
zoals gelanceerd door de Data Driven Marketing Associatie, de bond van Adverteerders
en de Stichting Reclame Code, ook uitgebreid kan worden voor finfluencers. Specifiek
voor cryptoactiva laat ik op dit moment een onderzoek uitvoeren naar de risico’s van
handelen in cryptoactiva waarbij er expliciet gekeken wordt naar de rol van reclame
en finfluencers. Aan de hand van dit onderzoek, kom ik met passende maatregelen. De
Kamer wordt in het eerste kwartaal van 2025 over de uitkomsten van het onderzoek geïnformeerd.

Vraag 7

Bent u bereid veel steviger op te treden tegen dit soort platforms, bijvoorbeeld door
voor cryptoaanbieders een vergelijkbaar wettelijk regime in te stellen als voor beleggingsondernemingen,
zodat de AFM meer handvatten krijgt om toezicht te houden?

Antwoord 7

Met de komst van MiCA is sinds kort een wettelijk kader voor de cryptomarkten geïntroduceerd.
MiCA bevat ook regels voor handelsplatformen. De MiCA regels zijn naar voorbeeld van
het regelgevendkader voor beleggingsondernemingen (MiFID II) opgesteld en kennen deels
dezelfde soort vereisten. Hoewel MiCA op MiFID II is gebaseerd en sterke overeenkomsten
kent, is deze wetgeving op bepaalde punten wel minder streng. Eventuele aanscherping
van MiCA wordt beoordeeld bij de verschillende evaluaties van de verordening en kunnen
worden opgepakt tijdens de onderhandeling van MiCA II.

Vraag 8

Bent u ook bereid om een provisieverbod voor cryptoaanbieders in te stellen, zodat
het verboden wordt om in cryptoapps gebruikers te belonen voor het aanbrengen van
vrienden als klanten?

Antwoord 8

MiCA is bedoeld als een volledig regelgevend kader voor cryptoactivamarkten. MiCA
regelt op dit moment dat cryptoactivadiensten die advies over cryptoactiva verlenen
hier geen provisies voor mogen ontvangen. Ook mogen er geen provisies ontvangen worden
voor het beheren van cryptoactivaportefeuilles. Ik zal hier extra aandacht voor vragen
tijdens de evaluatie van MiCA.