Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Baarle over bedrijven die verdienen aan illegale Israëlische nederzettingen

Antwoord van Minister Klever (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp) (ontvangen
24 januari 2025).

Vraag 1

Bent u bekend met de meest recente editie van het rapport «Don’t buy into occupation»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is uw reactie op de bevinding dat 822 Europese financiële instituties een financiële
relatie zouden hebben met 58 bedrijven die actief betrokken zouden zijn bij illegale
Israëlische nederzettingen?

Antwoord 2

Het standpunt van het kabinet ten aanzien van Israëlische nederzettingen in de bezette
Palestijnse gebieden (inclusief Oost-Jeruzalem) is bekend. Nederland beschouwt Israëlische
nederzettingen als strijdig met internationaal recht en een obstakel voor het bereiken
van een duurzame oplossing die door beide partijen wordt gedragen, waarbij het uitgangspunt
de tweestatenoplossing blijft. Het kabinet is het voorts eens met de conclusie van
het Internationaal Gerechtshof in zijn advies van 19 juli 2024 dat de aanwezigheid
van Israël in de bezette Palestijnse Gebieden onrechtmatig is en draagt deze positie
actief uit.

Bedrijfsactiviteiten die bijdragen aan het ontwikkelen of bestendigen van nederzettingen
beschouwt het kabinet als onwenselijk. Dit geldt ook voor activiteiten van financiële
instellingen.

Vraag 3, 4 en 5

Wat is uw reactie op de bevinding dat de vijf grootste Nederlandse pensioenfondsen
een bedrag van in totaal 1,6 miljard euro zouden investeren in bedrijven die in verband
worden gebracht met infrastructurele projecten die ofwel illegale nederzettingen met
elkaar verbinden en gebouwd worden op illegaal bezet gebied, ofwel niet gebruikt mogen
worden door mensen zonder de Israëlische nationaliteit en dat deze fondsen in totaal
7 miljard euro zouden beleggen in bedrijven op de Don't Buy Into Occupation (DBIO)-lijst.2

Vindt u dat de Nederlandse pensioenfondsen voldoende doen om te voorkomen dat hun
beleggingen direct of indirect bijdragen aan het illegale nederzettingenbeleid van
Israël? Zo ja, waar blijkt dit uit? Zo nee, welke maatregelen gaat u dan nemen?

Vindt u dat Nederlandse bedrijven voldoende doen om te voorkomen dat zij met economische
activiteiten direct of indirect bijdragen aan het illegale nederzettingenbeleid van
Israël? Zo ja, waar blijkt dit uit? Zo nee, welke maatregelen gaat u dan nemen?

Antwoord 3, 4 en 5

Nederland kent sinds 2006 een ontmoedigingsbeleid ten aanzien van economische activiteiten
van Nederlandse bedrijven in Israëlische nederzettingen in bezet gebied. Conform dit
beleid ondersteunt de Nederlandse overheid geen activiteiten van bedrijven die direct
bijdragen aan de aanleg en instandhouding van nederzettingen, of deze direct faciliteren.
Het gaat om activiteiten in nederzettingen, activiteiten van bedrijven gevestigd in
nederzettingen en activiteiten buiten nederzettingen die ten gunste komen aan nederzettingen
en kolonisten. Nederlandse bedrijven worden over dit ontmoedigingsbeleid geïnformeerd.

Conform motie Van Dijk (Kamerstukken 21 501-02, nr. 2379) is het Ministerie van Buitenlandse Zaken eerder in gesprek gegaan met een vertegenwoordiging
van de Nederlandse pensioensector. Hierin is het ontmoedigingsbeleid toegelicht. Daarnaast
verwerkt het kabinet in het kader van internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen
dat pensioenfondsen gepaste zorgvuldigheid toepassen bij hun investeringen en hierover
zo transparant mogelijk rapporteren. Hierbij moeten risico’s op mensenrechtenschendingen
in de beleggingsportefeuille in kaart gebracht worden en wordt verwacht dat fondsen
hun invloed aanwenden om deze risico’s bij bedrijven aan te pakken of te voorkomen.

Vraag 6, 7, 8 en 9

Wanneer komt u met uw analyse of het Nederlandse beleidskader gewijzigd dient te worden
naar aanleiding van de advisory opinion van het internationaal gerechtshof over de
Palestijnse gebieden?

Wat is uw reactie op het AIV-advies dat er een effectiever monitoringmechanisme moet
komen om economische en andere vormen van samenwerking met illegale Israëlische nederzettingen
tegen te gaan?3

Wat vindt u van het AIV-advies om Europese bedrijven en investeerders die op welke
wijze dan ook bijdragen aan het illegale nederzettingenbeleid van bepaalde aanbestedingsprocessen
uitgesloten dienen te worden?4

Bent u bereid om het Nederlandse ontmoedigingsbeleid aan te scherpen? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 6, 7, 8 en 9

Op verzoek van uw Kamer heeft het kabinet op 9 december jl. zijn reactie verzonden
op het briefadvies van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) ten aanzien
van het Israëlisch-Palestijns conflict. In deze reactie is het kabinet tevens ingegaan
op het advies van het Internationaal Gerechtshof inzake de Israëlische bezetting van
de Palestijnse Gebieden van 19 juli jl.

Het kabinet zal het huidige nationale beleid nadrukkelijk blijven uitvoeren naar aanleiding
van het advies van het Hof en houdt terzake ook met Europese partners contact, zoals
met Frankrijk en Duitsland.