Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van Nispen en Podt over het bericht ‘Ministeries laten gevaarlijke man op straat zwerven, ondanks waarschuwingen’

Antwoord van Minister Faber – Van de Klashorst (Asiel en Migratie), mede namens de
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (ontvangen 17 december 2024).

Vraag 1

Wat is uw reactie op het bericht: «Ministeries laten gevaarlijke man op straat zwerven,
ondanks waarschuwingen. Het is wachten op een heftiger incident»? Kloppen de feiten
zoals gesteld in dit artikel? Zo nee, wat klopt er niet?1

Antwoord 1

Wij gaan niet in op individuele situaties. Wel kunnen we uw Kamer melden dat de persoon
in kwestie op korte termijn wordt opgenomen in Veldzicht, in navolging van de uitspraak
van de rechter. Deze uitspraak gaan wij de komende tijd nader bestuderen. Voor de
uitspraak van de rechter zijn meerdere spoedoverleggen geweest met betrokken partijen
om tot een oplossing te komen. Daarbij kan in algemeenheid gesteld worden dat Veldzicht
een psychiatrisch ziekenhuis is. Veldzicht beoordeelt iedere aanvraag afzonderlijk
op medisch inhoudelijke gronden. In die beoordeling kunnen er contra-indicaties zijn
op basis waarvan Veldzicht geen passende behandelzorg kan realiseren. Daar gaan wij
als bewindspersonen niet over en daarin respecteren wij het oordeel van de medisch
deskundigen in Veldzicht.

Vraag 2

Waarom verblijft deze ongedocumenteerde man met een ernstig gewelddadig verleden nog
steeds op straat terwijl u beiden gewaarschuwd bent voor het gevaar dat hiervan uitgaat
en er al serieuze veiligheidsincidenten zijn geweest, zoals de aanval op een willekeurige
woning en de tassen met explosieven?

Antwoord 2

Zoals bij het antwoord op vraag 1 aangegeven, wordt betrokkene op korte termijn in
Veldzicht opgenomen. Los van deze individuele casus is het volgende van belang. De
afspraken die zijn gemaakt over ongedocumenteerden die kampen met ernstige psychische
problemen blijven voorlopig ongewijzigd van kracht, ook na 1 januari 2025. Deze doelgroep
wordt vooralsnog opgenomen en behandeld in Veldzicht als wordt voldaan aan de hiervoor
geldende criteria en randvoorwaarden. Veldzicht maakt een medisch inhoudelijke afweging
of zij de juiste behandelzorg kan bieden.

Vraag 3

Waarom is deze man geweigerd in tbs-kliniek Veldzicht? Waren de plaatsen in deze kliniek
niet juist voor dit soort gevallen bedoeld?

Antwoord 3

Er zijn bedden beschikbaar voor ongedocumenteerde vreemdelingen. Zoals bij antwoord
2 aangegeven, beoordeelt Veldzicht iedere aanvraag afzonderlijk op medisch-inhoudelijke
gronden. In die beoordeling kunnen er contra-indicaties zijn op basis waarvan Veldzicht
geen passende behandelzorg kan realiseren.

Vraag 4

Hoe verhoudt de weigering van deze persoon in Veldzicht zich tot uw herhaaldelijke
beloftes dat mensen waar een risico van uitgaat niet zomaar op straat zouden worden
gezet en de aangenomen Kamermotie die uitsprak dat de huidige doelgroep in Veldzicht
behouden zou moeten blijven en er geen onomkeerbare stappen zouden worden gezet? Waar
zijn uw «voorstellen om te voorkomen dat ongedocumenteerden en COA-bewoners met psychische
problemen op straat komen te staan» zoals de motie van u vroeg?2

Antwoord 4

De motie- Van Nispen c.s. ziet erop toe dat de regering ten aanzien van de huidige
doelgroep in Veldzicht geen onomkeerbare stappen zet en eerst met voorstellen komt
om te voorkomen dat ongedocumenteerden en COA-bewoners met psychische problemen op
straat komen te staan. Zoals aangegeven in de Kamerbrief «Samenwerkingsconvenant COA
en Veldzicht» (referentie 544779), kunt u ervan uitgaan dat de huidige populatie die
in Veldzicht verblijft zonder passend alternatief in de GGZ niet zomaar op straat
wordt gezet. Voor de groep ongedocumenteerden worden de huidige samenwerkingsafspraken
niet gewijzigd. Ten aanzien van de motie hebben wij ook aangegeven dat goed gekeken
moet worden per groep wie er op de juiste plek zit binnen Veldzicht. Daarom dienen
COA-bewoners met een lagere beveiligingsbehoefte dan beveiligingsniveau 3 vanaf 1 januari
in beginsel via de reguliere weg geplaatst te worden bij reguliere zorgaanbieders.
Voor deze groep is een overgangsperiode van 3 maanden. Voor die gevallen dat plaatsing
bij een reguliere zorgaanbieder, ondanks de inzet van het COA, de door COA gecontracteerde
zorgpartijen, de crisisdienst en/of een crisismachtiging van de burgemeester, niet
(direct) lukt en dit tot onveilige situaties zou leiden op de COA-opvanglocaties,
stelt Veldzicht bedden beschikbaar. Hiermee wordt gehandeld in lijn met de motie.

Vraag 5

Als deze persoon om wat voor reden dan ook niet in Veldzicht geplaatst wordt, waar
moet deze persoon dan volgens u (beveiligd) opgevangen worden om te voorkomen dat
er een ernstig gevaar van hem uitgaat voor de samenleving?

Antwoord 5

Deze persoon wordt naar aanleiding van de uitspraak van de rechter op korte termijn
bij Veldzicht geplaatst. Zoals gezegd blijven de samenwerkingsafspraken ten aanzien
van de groep ongedocumenteerden voorlopig ongewijzigd. Ons is wel duidelijk geworden
dat er onduidelijkheden zijn onder welke voorwaarden ongedocumenteerden geplaatst
kunnen worden. We gaan aan de slag om dit samen met Veldzicht, gemeenten en de Medisch
Opvang Ongedocumenteerden te verduidelijken.

Vraag 6

Voelt u zich verantwoordelijk voor het risico dat hiervan uitgaat? Zo nee, waarom
niet? En zo nee, wie is er dan wel verantwoordelijk voor het beschermen van de veiligheid
in de samenleving bij een aantoonbaar risico waarvoor bij herhaling gewaarschuwd wordt?

Antwoord 6

Het kabinet voelt een gezamenlijke verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat deze
groep vreemdelingen met psychiatrische problematiek met de juiste zorg geholpen wordt
en geen gevaar vormt voor de samenleving. De Minister van Asiel en Migratie is hierbij
verantwoordelijk voor de vreemdelingenketen, de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
is verantwoordelijk voor de zorg die geboden wordt aan vreemdelingen met een strafrechtelijke
titel en de Staatssecretaris Jeugd, Preventie en Sport is stelselverantwoordelijk
voor (het aanbod in) de reguliere ggz-zorg.

Vraag 7

Wat gaat u per direct doen om (beveiligde) opvang te realiseren voor deze persoon?

Antwoord 7

Zie antwoord vraag 5.

Vraag 8

Kunt u deze vragen uiterlijk binnen een week beantwoorden, waarbij u zich verantwoordt
over wat u in de tussentijd gedaan heeft om de veiligheid te garanderen?

Antwoord 8

Zie antwoord vraag 5.