Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Claassen over de onmiddellijke vacaturestop vanwege miljoenenbezuinigingen en concurrentie van zelfstandige behandelklinieken bij het OLVG

Antwoord van Minister Agema (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 13 december
2024).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Onmiddellijke vacaturestop bij OLVG vanwege miljoenenbezuinigingen»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Herkent u de situatie die in het artikel wordt geschetst? Zo ja, wat is uw reactie
hierop?

Antwoord 2

Ik herken het beeld in het artikel dat het OLVG, maar ook andere zorgorganisaties,
kampen met personeelstekorten. Dit is het grootste probleem in zorg en welzijn. Ook
de vraag naar verpleegkundigen is groot. Met de inzet uit het regeerprogramma doe
ik er alles aan wat in mijn macht ligt om een onbeheersbaar arbeidsmarkttekort af
te wenden. Mijn grootste prioriteit is de aanpak om de administratieve lasten voor
medewerkers te halveren naar maximaal 20% van de werktijd. Ook wil ik stimuleren dat
medewerkers op de juiste manier wordt ingezet, waarbij de minste inzet van medewerkers
het uitgangspunt moet worden. Innovaties die de inzet van medewerkers verminderen,
en tegelijk de belasting voor de patiënt of cliënt doen afnemen, dragen hieraan bij.
Tot slot zet ik in op het vergroten van vakmanschap en werkplezier, zodat medewerkers
zich kunnen ontwikkelen en graag in de zorg willen en blijven. Ik werk hiervoor samen
met het veld een leidraad uit die werkgevers handvatten biedt om de in-en doorstroom
van professionals te bevorderen, en de uitstroom te beperken. Het is daarnaast aan
ziekenhuizen zelf om te bepalen hoe zij hun bedrijfsvoering inrichten en welke vacatures
zij open stellen.

Vraag 3

Hoe reflecteert u op de uitspraak in het artikel «dat er veel concurrentie van zelfstandige
behandelklinieken is»?

Antwoord 3

Zelfstandige behandel centra (zbc’s) leveren een bijdrage aan het verminderen van
wachtlijsten voor eenvoudigere, zogeheten laagcomplexe ingrepen. Zbc’s zijn daarmee
een aanvulling op de zorg die in ziekenhuizen wordt geleverd. Maar het is niet de
bedoeling dat de ene partij voor het leveren van zorg een gunstiger uitgangspositie
heeft dan de andere. Dat vraagt een goede balans tussen universitair medische centra,
topklinische ziekenhuizen, stads- en streekziekenhuizen en zbc’s in een gelijk speelveld.
Hier zet ik de komende periode op in met afspraken in het aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord.

Vraag 4

Het jaarlijks onderzoek van BDO Accountants & Adviseurs concludeert dat een toenemend
aantal ziekenhuizen financiële problemen heeft, kunt u aangeven wat hiervan de invloed
van zelfstandige behandelklinieken is? Zo nee, waarom niet?2

Antwoord 4

Ik beschik niet over cijfers die inzicht geven in de invloed van zbc’s op de financiële
resultaten van ziekenhuizen. De financiële situatie van ziekenhuizen wordt door verschillende
factoren bepaald. In iedere zorgsector zijn op dit moment algemene factoren van invloed
op de instellingsresultaten, zoals personeelsschaarste en algemene toename van kosten.
In deze context zijn positieve cijfers niet altijd te verwachten. Daarnaast zijn,
zoals in alle zorgsectoren, ook bij de ziekenhuizen, verschillen tussen instellingen
van invloed op de resultaten. Het is daarom aan aanbieders om op basis van een regionale
visie op de inrichting van het zorglandschap de bedrijfsvoering van de zorgorganisatie
toekomstbestendig in te richten, en aan verzekeraars en aanbieders om in het verlengde
daarvan passende contractafspraken te maken. Ik sta voor een evenwichtig zorglandschap,
waarin grote ziekenhuizen, kleine ziekenhuizen en zbc’s elkaar versterken en samenwerken,
waarin dus expliciet plek is voor meerdere soorten aanbieders van medisch specialistische
zorg, naast en met elkaar. Ik wil met zorgverzekeraars en zorgaanbieders afspraken
maken om te komen tot een evenwichtig zorglandschap, waarbij gelijkwaardigere toegang
tot zorg dichtbij huis voor patiënten een uitgangspunt is.

Vraag 5

Deelt u de mening dat een toenemend aantal zelfstandig behandelklinieken, een negatief
effect heeft op de arbeidsmarkt binnen de reguliere eerste- en tweedelijnszorg? Zo
nee, waarom niet?

Antwoord 5

Het geluid dat zbc’s in dezelfde vijver van personeel vissen als de ziekenhuizen,
is mij bekend en komt vaker naar voren. Ik beschik echter niet over specifieke data
in dit kader. Van ZKN, de branchevereniging van klinieken in Nederland, heb ik begrepen
dat pensioendata van PFZW waarover zij beschikking hebben, aantoont dat er een kleine
uitstroom is van medewerkers van ziekenhuizen naar klinieken. En dat om die reden
het toenemend aantal zbc’s op dit moment nog geen negatief effect heeft op de arbeidsmarkt
binnen de reguliere eerste – en tweedelijnszorg. Ik ben voornemens om in het aanvullend
Zorg- en Welzijnsakkoord afspraken te maken over een evenwichtig, toegankelijk en
stuurbaar speelveld.

Vraag 6

Kunt u de beantwoording van deze vragen voor het commissiedebat arbeidsmarktbeleid
in de zorg, gepland op 19 december 2024, aan de Kamer sturen?

Antwoord 6

Ja.