Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Diederik van Dijk en Stoffer over het snelgroeiende geweld tegen christenen in India

Antwoord van Minister Veldkamp (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 9 december 2024).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Schokkende toename in geweld tegen christenen India»1?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Deelt u de mening dat deze enorme toename aan geweld moet worden veroordeeld? Zo ja,
bent u bereid dit expliciet te doen jegens de Indiase autoriteiten en te bevorderen
dat ook de Europese Unie (EU) zich hierover krachtig uitspreekt?

Antwoord 2

Het kabinet veroordeelt geweld tegen religieuze minderheden wereldwijd en heeft daarbij
zeker aandacht voor geweld tegen christenen. Vrijheid van religie en levensovertuiging
is één van de prioriteiten van het Nederlandse mensenrechtenbeleid en daarom komen
de rechten van religieuze minderheden en vrijheid van godsdienst en levensovertuiging
geregeld aan de orde in gesprekken die Nederland met India voert in bilateraal, EU-
en VN-verband.

Nederland zal dit blijven doen, onder meer door in te zetten op agendering van dit
onderwerp in de eerstvolgende EU-India Mensenrechtendialoog, die naar verwachting
begin 2025 zal plaatsvinden.

Vraag 3

Kunt u toelichten wat de oorzaken van het toegenomen geweld zijn? Welke trends zijn
hier zichtbaar?

Antwoord 3

De oorzaken van geweld tegen religieuze minderheden in India zijn niet eenduidig vast
te stellen. Er zijn grote verschillen in de dynamiek op nationaal niveau en op niveau
van de verschillende deelstaten. Het is niet altijd mogelijk om duidelijk te differentiëren
of er sprake is van conflict van religieuze aard, etnische aard, gerelateerd aan sociale
klasse, economisch conflict (bijvoorbeeld conflict over land), of een combinatie van
dergelijke conflicten. Groeiend hindoenationalisme en toename van misinformatie in
verschillende delen van India kunnen verder bijdragen aan de inperking van de rechten
van religieuze minderheden, onder wie christenen.

Vraag 4

Welke rol speelt geloofsvrijheid en het tegengaan van christenvervolging bij de status
van India als combinatieland?

Antwoord 4

Bij de keuze om India te selecteren als combinatieland waren destijds de ontwikkelingsgerelateerde
uitdagingen en handelskansen op het gebied van duurzaamheid en digitalisering leidend.
Ongeacht de status van combinatieland zet Nederland zich wereldwijd in voor het beschermen
en bevorderen van mensenrechten, zo ook in India. Vrijheid van religie en levensovertuiging
is hierbinnen één van de vijf prioriteiten.

Vraag 5

Heeft u of heeft de Nederlandse vertegenwoordiging reeds casussen van christenvervolging
aan de kaak gesteld waar sprake was van straffeloosheid van de daders? Zo ja, hoe
werd daarop gereageerd?

Antwoord 5

In de gesprekken die Nederland, in bilateraal, EU- en VN-verband, voert met India
komt vrijheid van godsdienst en levensovertuiging regelmatig aan de orde. Het onderwerp
ligt in India gevoelig en de reactie van desbetreffende autoriteiten in India is daarom
zeer afhankelijk van de wijze waarop dit bij Indiase autoriteiten onder de aandacht
wordt gebracht. Ondanks de gevoeligheid van het onderwerp, blijft Nederland hierover
met India in gesprek.

Naast het onder de aandacht blijven brengen van deze problematiek in contacten met
India, onderhoudt Nederland via de Speciaal Gezant Religie en Levensovertuiging intensief
contact met Nederlandse organisaties als Open Doors en Kerk in Nood om concrete gevallen
van christenvervolging te identificeren en onder de aandacht te brengen van de ambassade
voor eventuele actie.

Vraag 6

Hoe reageert u op anti-bekeringswetten in India en het misbruik daarvan?

Antwoord 6

Nederland heeft zich hier meermaals over uitgesproken, waaronder in de meest recente
Universal Periodic Review van India waarin Nederland een aanbeveling aan India heeft gedaan om zogeheten «anti-bekeringswetten»
te voorkomen, zodat deze wetten de constitutioneel gewaarborgde vrijheid van religie
en overtuiging in India niet schenden.

Vraag 7

Ziet u enige mogelijkheid om de desinformatie te bestrijden die tot ophitsing tegen
christenen leidt? Zo ja, welke?

Antwoord 7

Nederland zet zich in om misinformatie en de effecten daarvan op de positie van religieuze
minderheden te bestrijden. In oktober 2024 vond in Berlijn een conferentie plaats
van de International Freedom for Religion or Belief Alliance over de rol van AI en mogelijke actie tegen misinformatie. De Speciaal Gezant Religie
en Levensovertuiging neemt deel aan verdere follow-up sessies hierover met experts
om mogelijkheden voor actie tegen misinformatie in kaart te brengen.

Vraag 8

Welke rol spelen sociaal-maatschappelijke klasse en het kastensysteem bij christenvervolging
in India?

Antwoord 8

De Indiase samenleving is gelaagd en complex. Religie, sociale klasse en het kastensysteem
dragen bij aan de complexe dynamiek van sociale interacties binnen de Indiase samenleving.
Hoewel het kastensysteem in beginsel aan het hindoeïsme is verbonden en niet aan het
christendom, heeft het doorwerkingen op de gehele Indiase samenleving. Ook in India
is een hogere plaats op de sociale ladder, net als elders in de wereld, gebonden aan
privileges. Religieuze minderheden ondervinden vaak unieke uitdagingen, waarbij sociaal-maatschappelijke
klasse, samen met de effecten van het kastensysteem, deze uitdagingen kunnen versterken.
Sociaal-maatschappelijke klasse en het kastensysteem hebben daarom ook een weerslag
op de vervolging van christenen en andere religieuze minderheden in India.

Vraag 9

Wat kunt u doen tegen minder directe vervolging waar christenen toch een achtergestelde
sociale positie hebben?

Antwoord 9

Waar dit een probleem is wordt hierover gesproken in de reguliere mensenrechtendialogen.
Onze ambassades in betrokken landen zetten zich hier voor in samen met gelijkgezinde
landen binnen de EU, met de VS, het VK, Noorwegen en Canada, zoals recentelijk in
Pakistan en Egypte.

Vraag 10

Hoe ziet u de toekomst van Europese acties tegen christenvervolging, waar het thans
niet duidelijk is ondergebracht in de mission letters van de kandidaat-commissarissen?
Welke risico’s ziet u hier en hoe zijn die te ondervangen?

Antwoord 10

In licht van het recente aantreden van de nieuwe Commissie is momenteel nog veel onduidelijk
ten aanzien van de inzet van de Commissie op het gebied van christenvervolging. Nederland
zal zich net als in het verleden blijven inzetten voor de (her)benoeming van de EU-Speciaal
Gezant voor vrijheid van religie en levensovertuiging buiten de EU.

Vraag 11

Welke rol spelen mensenrechten en geloofsvrijheid in het EU-India strategische partnerschap?
Ziet du daar ruimte om India op het thema geloofsvrijheid ook aan te spreken als partner?

Antwoord 11

De EU en India hebben in 2004 een strategisch partnerschap gesloten, omdat beide grootmachten
niet alleen een intrinsiek belang in elkaars veiligheid, welvaart en duurzame ontwikkeling
hebben, maar ook omdat zij samen sterker staan in de strijd voor een op regels gebaseerde
wereldorde waarin multilateralisme centraal staat. In het strategisch partnerschap
werd tevens herbevestigd dat de EU en India de onderlinge mensenrechtendialoog zouden
continueren. De eerstvolgende mensenrechtendialoog vindt naar verwachting plaats in
januari 2025 en biedt de mogelijkheid om een breed scala aan mensenrechtenthema’s
te bespreken. Nederland zal zich inzetten voor agendering van de rechten van religieuze
minderheden en vrijheid van godsdienst en levensovertuiging bij deze dialoog.