Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kisteman over het artikel 'Schuldhulpverlening ziet fors meer bedrijven met geldzorgen'

Antwoord van Minister Beljaarts (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2024).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Schuldhulpverlening ziet fors meer bedrijven met geldzorgen»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Bent u ermee bekend dat steeds meer kleine ondernemers (met name eenmanszaken) schuldhulpverlening
aanvragen?

Antwoord 2

Ja, ik ben bekend met de toename van het aantal kleine ondernemers, met name eenmanszaken,
die schuldhulpverlening aanvragen. Dit is een ontwikkeling die mijn aandacht heeft.

Vraag 3

Herkent u het probleem dat stijgende kosten zoals personeelskosten, huur en energie
tot betalingsproblemen leidt?

Antwoord 3

Ja, ik herken dit probleem. Stijgende kosten voor personeel, huur en energie kunnen
aanzienlijk bijdragen aan de betalingsproblemen die ondernemers ervaren. Deze kostenstijgingen
kunnen de financiële draagkracht van bedrijven, vooral kleine bedrijven en eenmanszaken,
onder druk zetten.

Vraag 4

In september 2023 verscheen het rapport Activeren en faciliteren van de aanjager aanpak
problematische schulden ondernemers. Bij een aantal van deze adviezen is een pilot
gestart zoals bij het waarborgfonds saneringskredieten en de Wet schuldsanering natuurlijke
personen(Wsnp). Is het mogelijk aan de hand van tussentijdse evaluaties conclusies
te verbinden en stappen te nemen?

Antwoord 4

Ja, het is mogelijk om aan de hand van tussentijdse evaluaties conclusies te trekken
en passende stappen te ondernemen.

De pilot Saneringskredieten voor ondernemers, uitgevoerd door het Waarborgfonds Saneringskredieten
en de NVVK, loopt goed. Monitoring vindt ook in de komende periode nog plaats op risico’s
en effectiviteit. De eerste resultaten laten zien dat het een waardevolle aanvulling
lijkt op het instrumentarium van de schuldhulpverlener. De NVVK geeft aan dat voor
de ondernemer, de schuldhulpverlener en de schuldeiser de kredietvorm rust en duidelijkheid
biedt.

De voortgang van de pilots wordt nauwlettend gevolgd en tussentijdse evaluaties zullen
inzicht geven in de effectiviteit van de maatregelen. Zodra die beschikbaar zijn zullen
we die naar de Kamer sturen. Indien nodig kunnen op basis van deze evaluaties verdere
stappen worden ondernomen om de schuldhulpverlening aan ondernemers te verbeteren.

Vraag 5

Wat is de stand van zaken van het toegangspunt dat het rapport adviseert?

Antwoord 5

De ontwikkeling van het toegangspunt zoals geadviseerd in het rapport is in volle
gang. Er wordt gewerkt aan een centraal punt waar ondernemers terecht kunnen voor
ondersteuning en informatie over schuldhulpverlening. Dit toegangspunt moet bijdragen
aan een efficiëntere en toegankelijkere dienstverlening voor ondernemers met financiële
problemen.

Daarnaast ben ik momenteel volop bezig met de Actieagenda MKB-dienstverlening die
tot doel heeft om de komende jaren een vraag gestuurd stelsel van publieke dienstverlening
te creëren dat ondernemers beter bereikt, activeert en ondersteunt bij het toekomstbestendig
maken en behouden van hun bedrijf. Ik zal de Kamer in Q1 2025 middels een Kamerbrief
verder informeren hierover.

Vraag 6

Zou het, ondanks uw negatieve appreciatie van het advies uit het rapport om een voucherregeling
om ondernemers in staat te stellen hun boekhouding op orde te krijgen, toch beter
zijn deze regeling te maken zodat deze ondernemers in staat zijn hun boekhouding bij
te laten werken? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Hoewel het advies voor een voucherregeling voor het bijwerken van de boekhouding van
ondernemers begrijpelijk is, blijft mijn standpunt negatief. Het belang van bijgewerkte
administratie staat niet ter discussie. Op basis hiervan wordt immers de levensvatbaarheid
van een onderneming vastgesteld. Echter, het bijhouden van een goede administratie
is in beginsel een ondernemersverantwoordelijkheid, daar heeft de overheid geen rol
in. Voorts ligt het probleem van financiële administratie vaak dieper dan enkel een
tijdelijk gebrek aan middelen om de boekhouding bij te werken. Daarnaast voorziet
de markt voldoende in informatie en scholing over dit onderwerp. Het is belangrijk
om structurele oplossingen te bieden die ondernemers helpen bij het duurzaam verbeteren
van hun financiële management, bijvoorbeeld door educatie en langdurige ondersteuning
in plaats van eenmalige vouchers.

Vraag 7

Wat is de stand van zaken van een verbeterde publieke dienstverlening aan het midden-
en kleinbedrijf? Hoe zouden andere gemeentes het goed lopende initatief Ondernemer
Centraal uit Utrecht kunnen volgen om tot een goed ecosysteem te komen?

Antwoord 7

Gemeentes doen meer op het gebied van schuldhulpverlening en betalingsachterstanden
dan vaak bekend is bij ondernemers. De ondernemersdienstverlening richt zich zowel
op preventie als op actieve ondersteuning en begeleiding bij financiële moeilijkheden,
zowel op persoonlijk als op zakelijk vlak. Ondernemers kunnen bij hun gemeente terecht
voor tijdelijke inkomenssteun, het herfinancieren van schulden of investeringen via
het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz), of een minnelijk schuldhulpverleningstraject.

De verbetering van de publieke dienstverlening aan het midden- en kleinbedrijf (mkb)
is een doorlopend proces. Er zijn verschillende initiatieven en projecten gestart
om de ondersteuning van het mkb te versterken. Gemeentes kunnen succesvolle initiatieven
zoals Ondernemer Centraal uit Utrecht volgen door kennis en best practices te delen,
samen te werken met lokale ondernemersorganisaties en specifieke behoeften van lokale
ondernemers te inventariseren. Door een op maat gemaakte benadering kunnen gemeentes
bijdragen aan een gezond en ondersteunend ecosysteem voor ondernemers. De VNG ondersteunt
gemeentes hierbij via diverse ondersteuningsproducten, zoals een Handreiking Ondernemers
met financiële zorgen en een toolkit communicatie met ondernemers in zwaar weer (samen
ontwikkeld met de KVK, het Digitaal Ondernemersplein en de Belastingdienst).

Daarnaast is het de doelstelling van de actieagenda mkb-dienstverlening om de dienstverlening
aan ondernemers te verbeteren door deze logischer te ordenen en makkelijker vindbaar
te maken. Hierin werken we intensief samen met onder andere gemeentes.

Tot slot hebben het kabinet, de VNG, de NVVK en Divosa op 21 maart 2024 hun handtekening
gezet onder een gezamenlijk plan om de schuldhulpverlening in Nederland nog verder
te versterken. Onder de basisdienstverlening schuldhulpverlening2 valt onder andere een hulpaanbod dat toegespitst is op verschillende doelgroepen,
waaronder ondernemers.3