Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Hirsch en Thijssen over Chinese dreigementen om ASML van Chinese markt te weren

Antwoord van Minister Klever (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp) (ontvangen
4 oktober 2024).

Vraag 1 en 2

Heeft u via officiële communicatiekanalen vernomen van de Chinese regering dat zij
de Chinese markt dreigen te sluiten voor ASML? Zo ja, wat heeft de Chinese regering
precies gecommuniceerd?1

Wat vindt u van deze dreigementen?

Antwoord 1 en 2

Het kabinet kan niet ingaan op de inhoud van vertrouwelijke diplomatieke gesprekken.

Vraag 3 en 4

Wat is de mogelijke impact voor ASML en voor Nederland als dit dreigement werkelijkheid
wordt en de Chinese markt wordt gesloten voor ASML?

Wat is de mogelijke impact voor China als dit dreigement werkelijkheid wordt? Hoeveel
minder geavanceerde producten zoals chips kan China in dat geval nu en in de toekomst
produceren en wat betekent dat concreet voor de Chinese samenleving, export en strategische
sectoren zoals defensie?

Antwoord 3 en 4

Het kabinet wenst niet te speculeren over de impact van maatregelen die andere landen
al dan niet gaan nemen.

Vraag 5 en 6

Welke additionele exportrestricties wil de Verenigde Staten dat Nederland neemt met
betrekking tot de export van ASML-producten en diensten naar China? Hebben de Verenigde
Staten en Amerikaanse bedrijven financieel voordeel bij deze mogelijke maatregelen?

Wat vindt u van deze ideeën van de Verenigde Staten? Vindt u dat deze ideeën overgenomen
moeten worden omdat de Verenigde Staten op vele manieren een grote bondgenoot is?
Welke impact heeft het, bijvoorbeeld op onze relatie met de VS, als Nederland deze
restricties niet oplegt?

Antwoord 5 en 6

Nationale exportcontrolemaatregelen (zoals op 6 september jl. gepubliceerd) zijn nationale
besluiten genomen op basis van nationale veiligheidsoverwegingen. De maatregelen beogen
risico’s voor de nationale veiligheid adequaat te adresseren met zo min mogelijk marktverstoring
of impact op bedrijven en hun waardeketens. Over exportcontrolebeleid onderhoudt Nederland
goed contact met Europese en niet-Europese partners, zoals de VS, omwille van onder
andere de effectiviteit van het beleid en het waarborgen van een gelijk speelveld
voor Nederlandse bedrijven. Uiteindelijk neemt Nederland zijn eigen besluiten. Het
kabinet kan niet ingaan op de inhoud van vertrouwelijke gesprekken met internationale
partners.

Vraag 7 en 8

Welke additionele exportrestricties overweegt u zelf om te nemen met betrekking tot
ASML? Worden in EU-verband additionele exportrestricties overwogen? Wordt ASML zelf
betrokken bij deze overwegingen?

Wat is het doel van het opleggen van additionele exportrestricties? Gezien de sterke
positie die China heeft opgebouwd op een terrein als toegang tot zeldzame aardmetalen,
bent u van mening dat het verstandig is op andere terreinen, bijvoorbeeld in de chipsector,
daar een sterke positie tegen te hebben en te houden?

Antwoord 7 en 8

Het Nederlandse exportcontrolebeleid ziet op het adresseren van nationale veiligheidsrisico’s
die zouden kunnen ontstaan bij de ongecontroleerde export van bepaalde goederen of
technologie. Doelstelling van het beleid is deze risico’s te voorkomen op een manier
die proportioneel en chirurgisch is en markten zo min mogelijk verstoort. Technologische
ontwikkelingen kunnen aanleiding geven tot aanpassingen van het exportcontrolebeleid.
Hierbij wordt getracht deze aanpassingen in multilateraal verband te maken, bijvoorbeeld
via de bestaande multilaterale exportcontroleregimes. Vanwege de verwevenheid met
nationale veiligheid is exportcontrole in Europees verband een nationale competentie,
waarbij lidstaten gehouden zijn aan de Europese verordening «producten voor tweeërlei
gebruik» (Verordening (EU) 2021/821). Nederland heeft onlangs voorstellen2 gedaan om de Europese coördinatie van exportcontrolebeleid te versterken, zonder
over te willen gaan tot overdracht van nationale bevoegdheden aan de EU. Het kabinet
onderhoudt in algemene zin zeer nauw contact met het bedrijfsleven, en dit geldt ook
ten aanzien van de totstandkoming van Nederlandse exportcontrolemaatregelen waarbij
Nederlandse bedrijven (mogelijk) worden getroffen. Het kabinet zet zich actief in
om de Nederlandse sterktes op het gebied van halfgeleiders verder uit te bouwen, zoals
onder andere uiteengezet in de Kamerbrief «De Nederlandse inzet voor een sterk halfgeleiderecosysteem
in geopolitiek uitdagende tijden».3 Met de Nationale Grondstoffenstrategie zet Nederland er onder andere op in om, in
nauwe samenhang met de Europese Critical Raw Materials Act, de leveringszekerheid
van kritieke grondstoffen voor Nederland en Europa te verbeteren.