Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Postma over het opnemen van vliegtuigen en schepen in de EU-taxonomie als «duurzame investering»

Antwoord van Minister Hermans (Klimaat en Groene Groei) (ontvangen 11 september 2024).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Milieuclubs slepen EU voor rechter vanwege «groen»
label vliegtuigen en schepen»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Welke status heeft het opnemen van bepaalde vliegtuigen en schepen in de EU-taxonomie
nu: gaat het om een voornemen of een besluit van de Europese Commissie?

Antwoord 2

De Europese Commissie bepaalt via een gedelegeerde handeling welke activiteiten, en
onder welke voorwaarden, onderdeel zijn van de EU taxonomie voor klimaatmitigatie.
Deze gedelegeerde handeling onder de Taxonomieverordening is sinds december 2021 van
kracht, waarin vanaf het begin onder andere activiteiten op het gebied van scheepvaart
zijn opgenomen. In november 2023 is de gedelegeerde handeling gewijzigd om onder andere
activiteiten op het gebied van luchtvaart toe te voegen. Beide zaken betreffen daarmee
besluiten die reeds genomen zijn.

Vraag 3

Bent u en zijn de overige lidstaten gekend in het voornemen of besluit van de Europese
Commissie om bepaalde vliegtuigen en schepen op te nemen in de EU-taxonomie?

Antwoord 3

Ja. Lidstaten hebben bij een wijziging van de gedelegeerde handelingen de mogelijkheid
om te reageren op een initieel voorstel van de Europese Commissie. Na het beoordelen
van de feedback van lidstaten en het Platform voor Duurzame Financiering2, neemt de Commissie een definitief voorstel voor een gedelegeerde handeling aan.
Deze ligt vervolgens vier maanden voor in een non-objectieprocedure en wordt definitief,
tenzij er een (verzwaarde) gekwalificeerdere meerderheid in de Raad of een simpele
meerderheid in het Europees Parlement tegen is.

Voor de meest recente wijziging van de gedelegeerde handeling in november 2023, heeft
in april 2023 een consultatie plaatsgevonden. De reactie van Nederland is als bijlage
bij de geannoteerde agenda van de Milieuraad van 20 juni 2023 met de Tweede Kamer
gedeeld.3

Vraag 4

Deelt u de mening dat vliegtuigen niet thuishoren op de lijst van de EU-taxonomie,
omdat deze niet bijdragen aan de doelen van de Green Deal, zoals bedoeld in de EU-taxonomie?4

Antwoord 4

Het is van groot belang om privaat kapitaal te mobiliseren richting efficiëntere vliegtuigen
en de productie van duurzame luchtvaartbrandstoffen. Het kabinet vindt het dan ook
belangrijk dat transitieactiviteiten als deze onderdeel zijn van de taxonomie. Nederland
heeft zich tegelijkertijd in algemene zin kritisch in de EU opgesteld tegenover de
huidige toepassing van transitieactiviteiten in de EU taxonomie voor klimaatmitigatie
en heeft bij de consultatie in april 2023 aangegeven in de taxonomie graag een aparte
categorie te zien waar transitieactiviteiten in geplaatst kunnen worden. Daarbij heeft
Nederland zich ook uitgesproken voor een verdere aanscherping van de criteria voor
best in class5 vliegtuigen als transitieactiviteit en voor een verduidelijking van de passendheid
van de transitieactiviteiten binnen de afspraken in het Parijsakkoord.

In het definitieve voorstel van de Europese Commissie zijn de criteria voor best in class vliegtuigen niet aangescherpt, maar is het verplichte percentage voor het gebruik
van Sustainable Aviation Fuel (SAF) bij de operatie van vliegtuigen wel significant verhoogd (van 10% naar 15%
in 2030). Aangezien de huidige taxonomieverordening geen mogelijkheid biedt voor een
aparte categorie voor transitieactiviteiten, de aanscherping op het gebied van SAF
en het grote belang dat Nederland hecht aan het stimuleren van private investeringen
in de verduurzaming van de luchtvaart, heeft Nederland geen bezwaar aangetekend bij
de gedelegeerde verordening van de Europese Commissie waarin de hierboven genoemde
luchtvaartactiviteiten zijn toegevoegd aan de EU taxonomie.

Vraag 5

Deelt u de mening dat schepen die varen op LNG wel onder de taxonomie kunnen komen
te vallen, mits het risico op methaan-uitstoot klein is?

Antwoord 5

Ja. De gedelegeerde handeling schrijft voor dat schepen die ontworpen zijn om op vervloeid
gas te varen aan de technische screeningscriteria voldoen wanneer ze kunnen aantonen
dat ze methaanslipemissies beperken met geavanceerde maatregelen en technologieën,
een walstroomaansluiting hebben, en een ontwerpefficiëntie hebben die 20% beter is
dan de geldende mondiale (IMO) norm. Deze schepen kunnen in principe ook varen op
duurzaam vervloeid biogas of op vervloeide synthetische methaan die geproduceerd wordt
met groene waterstof. Omdat de voorwaarden om opgenomen te worden in de EU taxonomie
betrekking hebben op het ontwerp van het schip, en niet op de manier waarop het schip
wordt gebruikt, kunnen ook schepen aan de eisen voldoen als ze op vervloeid aardgas
(LNG) varen in plaats van op duurzaam vervloeid biogas.

Volgens de Roadmap Brandstoftransitie Zeevaart6 is het verduurzamen van vloeibaar gas een van de opties voor het verduurzamen van
de zeevaart. Daarom kan wat betreft het kabinet de bouw van deze schepen beschouwd
worden als een transitieactiviteit die tijdelijk onderdeel zou moeten zijn van de
taxonomie zolang duurzamere alternatieven niet (in voldoende mate) beschikbaar zijn.

Vraag 6

Zo ja, hoe en wanneer brengt u uw standpunt ter kennis van de Europese Commissie?

Antwoord 6

Zoals aangegeven in mijn antwoord op vraag drie, is het Nederlands standpunt tijdens
de consultatie van de meest recente wijziging van de gedelegeerde handeling gedeeld
met de Europese Commissie.

Vraag 7

Bent u in de gelegenheid om deze vragen te beantwoorden voor het commissiedebat Klimaat
& Energie op 12 september 2024?

Antwoord 7

Ja.