Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Paternotte en Vijlbrief over het bericht ‘Influencers zamelen via Nederland geld in voor uitrusting Russische militairen’

Antwoord van Minister Veldkamp (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 3 september 2024).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Influencers zamelen via Nederland geld in voor uitrusting
Russische militairen»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u bevestigen dat via Boostygeld wordt ingezameld voor de Russische oorlogsinspanningen? Zo nee, waarom niet?
Zo ja, kunt u bevestigen dat dit sanctie-ontwijking omvat?

Antwoord 2

Het kabinet kan in het openbaar niet ingaan op individuele gevallen. Over het algemeen
geldt dat het niet mogelijk is om uitsluitend op basis van de mediaberichtgeving te
beoordelen of een bedrijf in overtreding is van sanctieregels, daar is meer specifieke
informatie voor nodig. Signalen over omzeiling zijn zorgelijk en dergelijke aanwijzingen
worden altijd opgevolgd. De vraag of er sprake is van sanctieomzeiling door een individueel
bedrijf en of het daarmee al dan niet in strijd met de geldende sanctiemaatregelen
handelt, is niet aan het kabinet, maar aan de rechter, toezichthouder of het Openbaar
Ministerie.

Vraag 3

Kunt u bevestigen dat CEBC, de B.V. met 100% eigendom van Boosty, een Nederlandse (brievenbus)firma is? Kunt u bevestigen dat MyGames het moederbedrijf
is van CEBC en indirect Boosty, en voorheen behoorde tot het Russische internetbedrijf VKontakte?

Antwoord 3

Zoals in het antwoord op vraag 2 is toegelicht, is het niet aan het kabinet om in
het openbaar in te gaan op individuele gevallen.

Vraag 4

Deelt u de zorgen van de Financial Intelligence Unit (FIU) dat de snelle verkoop voor
een zeer lage prijs van MyGames aan Aleksandr Tsjatsjava bedoeld is om MyGames buiten
schot van sancties tegen de vorige eigenaar te houden? Zo nee, kunt u dit toelichten?

Antwoord 4

Het kabinet kan in het openbaar niet ingaan op individuele gevallen.

Vraag 5

Bent u, gelet op de uitkomsten van het Nieuwsuur-onderzoek, bereid zich in te spannen
voor het op de Europese Unie (EU)-sanctielijst zetten van Tsjatsjava?

Antwoord 5

Nederland spant zich in EU-verband voortdurend in voor het uitbreiden van de Ruslandsancties
waaronder het opleggen van sancties aan individuen. Signalen over omzeiling zijn zorgelijk
en dergelijke aanwijzingen worden altijd opgevolgd. Indien er signalen zijn dat Nederlandse
personen of bedrijven de sanctiewetgeving hebben overtreden, wordt er onderzoek naar
gedaan en waar nodig handhavend opgetreden. Tegelijkertijd liggen aanvullende sanctiemaatregelen,
indien relevant, altijd op tafel. Het kabinet doet echter geen uitspraken over toekomstige
sanctiemaatregelen en de Nederlandse inzet daarop, aangezien dit de effectiviteit
van het sanctie-instrument en de onderhandelingspositie van Nederland ondermijnt.

Vraag 6

Bent u bekend met andere geldstromen richting Rusland c.q. Russische militairen die
lopen via Nederlandse platforms?

Antwoord 6

Het kabinet beschikt niet over informatie die ziet op individuele geldstromen van
Nederlandse platforms. Het kabinet staat in contact met de betrokken autoriteiten
en brengt, indien ze signalen ontvangt, deze actief bij hen onder de aandacht. Als
er concrete aanwijzingen zijn dat er mogelijk sancties worden omzeild, is het aan
de betrokken autoriteiten om daar een onderzoek naar te starten.

Vraag 7

Deelt u de mening dat, na de opeenvolgende berichtgeving over (1) Russische invloed
op de Oekraïense energiemarkt via de Nederlandse dochter van VS Energy; (2) bunkerende
Russische olietankers in Zeeland; (3) de Nederlandse zakenman die in Rusland geld
verdient met sanctie-ontwijking en (4) nu sanctie-ontwijking via betaalplatforms,
Nederland er niet voldoende in slaagt partijen af te schrikken die via Nederland sancties
willen ontwijken?

Antwoord 7

Signalen over omzeiling zijn zorgelijk en het kabinet neemt deze uiterst serieus.
Het omzeilen van sancties is strafbaar en heeft de volle aandacht van het kabinet.
Omzeiling is complex, bestaat in vele vormen, en partijen die baat hebben bij omzeiling
zijn voortdurend op zoek naar nieuwe mogelijkheden. Nederland is hierin niet uniek.
De aanpak van het kabinet is erop gericht om omzeiling voortdurend zo effectief mogelijk
tegen te gaan, dit in constante samenwerking met de uitvoerende en handhavende instanties
en inlichtingendiensten, met de Europese Commissie, partnerlanden, en met de private
sector. Tegelijkertijd draagt het kabinet ook zorg voor een werkend nationaal sanctiestelsel
en wordt het sanctiebeleid waar nodig aangescherpt, om het instrument zo effectief
mogelijk te laten zijn. Dit gebeurt bijvoorbeeld structureel via het samenwerkingsplatform
sancties (SPS), waarin betrokken departementen en uitvoerende partijen onder voorzitterschap
van EZ actuele casuïstiek bespreken met betrekking tot (omzeiling van) sancties. Daarnaast
acht het kabinet het van belang dat de private sector alert is op partijen die onbedoeld
en soms bedoeld sancties omzeilen.

Vraag 8

Welke stappen bent u voornemens te zetten om de teugels aan te halen en te voorkomen
dat elke 6 weken een nieuw onderzoek sanctie-ontwijking aan het licht brengt? Op welke
wijze wilt u dit aan de orde stellen bij de eerstvolgende Raad Buitenlandse Zaken
die niet in Boedapest, maar in Brussel plaatsvindt op 29 augustus?

Antwoord 8

Signalen over sanctieomzeiling zijn zorgelijk, en worden opgevolgd. Tegelijkertijd
is omzeiling door de complexiteit en veelzijdigheid van de sanctiemaatregelen nooit
volledig te voorkomen. Partijen tegen wie sancties gericht zijn hebben er veel baat
bij om de sancties te omzeilen en zijn onophoudelijk op zoek naar nieuwe mogelijkheden
om dat te doen. Bronnen als gegronde onderzoeksjournalistiek en rapporten van NGO's,
zijn zeer waardevol voor aanscherping van de handhaving en ontwikkeling van nieuwe
maatregelen. Het kabinet zet zich doorlopend in voor verbetering hierin. Het kabinet
trekt hierin steeds samen op met de Europese Commissie, EU-lidstaten en internationale
partners.

Vraag 9

Kunt u deze vragen elk afzonderlijk beantwoorden?

Antwoord 9

Ja.