Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Zanten over het bericht ‘Vruchteloze strijd met ON! kost NPO tonnen aan externe advocaten’

Antwoord van Minister Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen 15 augustus
2024).

Vraag 1

Bent u bekend met het nieuwbericht «Vruchteloze strijd met ON! kost NPO tonnen aan externe advocaten»op Villamedia.nl, dd. 17 juli 2024?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Weet u waarom de NPO bijna € 800.000 heeft gespendeerd aan externe advocaten in haar
strijd met omroep Ongehoord Nederland (ON), terwijl de NPO ook de beschikking heeft
over eigen, interne juristen?

Antwoord 2

De NPO maakt haar eigen afwegingen over de benodigde expertise bij de uitvoering van
haar taken. In dit specifieke geval was de inschatting van de NPO dat aanvullend op
de interne juridische kennis ook externe juridische kennis noodzakelijk was gezien
de verwachting dat over deze kwestie geprocedeerd zou worden. Tegen die achtergrond
bestond er de noodzaak van ondersteuning van advocaten in een vroeg stadium, laat
de NPO mij weten.

Vraag 3

Hoe verhoudt deze uitgave aan externe juridische bijstand zich tot het budget en de
doelstellingen van de publieke omroep?

Antwoord 3

In het kader van zijn wettelijke taken neemt de NPO bestuursrechtelijke besluiten.
Daaraan is inherent dat daarover als gevolg van bezwaar en beroep juridische procedures
kunnen ontstaan. De kosten daarvan komen niet ten laste van de programmabudgetten,
maar worden betaald uit het eigen budget dat de NPO krijgt voor de uitvoering van
zijn wettelijke taken.

Vraag 4

Kunt u aangeven waarom er niet is gekozen voor de inzet van de eigen juristen van
de NPO?

Antwoord 4

Zie het antwoord op vraag 2.

Vraag 5

Kunt u aangeven welke kaders er zijn als het gaat om de inzet van extern personeel
in juridische trajecten?

Antwoord 5

De kaders voor de uitgaven van de NPO en de landelijke publieke media-instellingen
worden bepaald door onder andere de Mediawet, de Wet Normering Topinkomens en de (Europese)
wet- en regelgeving inzake aanbestedingen. Voor een overzicht van de geldende kaders
verwijs ik naar de Regeling financiële verantwoording landelijke publieke media-instellingen,
NPO en Ster 2022.2 Specifieke kaders voor de omvang van het inwinnen van externe juridische bijstand
zijn er niet.

Vraag 6

Welke maatregelen worden ingezet om te voorkomen dat de NPO in de toekomst nogmaals
zoveel geld uitgeeft aan soortgelijke juridische trajecten?

Antwoord 6

Van alle spelers binnen de publieke omroep wordt verwacht dat zij samenwerken om tot
optimale uitvoering van de publieke media-opdracht te komen. Dat betekent niet dat
men het altijd met elkaar eens hoeft te zijn. De NPO handelt daarbij vanuit de rol
en verantwoordelijkheid die hij op grond van zijn wettelijke taken in het bestel heeft.
Daaraan is zoals gezegd inherent dat daartegen rechtsmiddelen openstaan en dat brengt
met zich mee dat in voorkomende gevallen juridische kosten noodzakelijk zijn.

Vraag 7

Hoe waarborgt u de transparantie van publieke uitgaven binnen de NPO, wanneer het
aankomt op juridische kosten?

Antwoord 7

De NPO rapporteert in haar jaarverslag over de gedane uitgaven. Extern juridisch advies
valt onder de noemer «Advieskosten». Jaarlijks wordt gerapporteerd over de hoogte
van die advieskosten met een toelichting op de inzet ervan, zoals ook te zien is in
het gepubliceerde Jaarverslag van 2023.3

Vraag 8

Op basis van welke selectie is de opdracht voor externe juridische dienstverlening
gegund en hoe is belangenverstrengeling hierbij uitgesloten?

Antwoord 8

De NPO heeft me desgevraagd laten weten de externe juridische dienstverlening te hebben
betrokken van kantoren die over de specifieke benodigde expertise beschikken. Ik ga
niet over die keuze voor een bepaald advocatenkantoor. De Aanbestedingswet 2012 is
hier niet van toepassing.4

Vraag 9

Hoe wordt verzekerd dat de besteding van publieke middelen door de NPO rechtmatig
en effectief blijft in tijden van interne conflicten?

Antwoord 9

De controle op de rechtmatigheid van de besteding van publieke middelen door de NPO
gebeurt door de accountant en door het Commissariaat voor de Media. Zie verder het
antwoord op vraag 6.

Vraag 10

Welke rol speelt uw ministerie in geschillen tussen de NPO en individuele omroepen
zoals ON?

Antwoord 10

Ik kan niet treden in individuele geschillen tussen de NPO en omroepen. Maar ik zal
net als mijn voorgangers richting alle spelers in het bestel het belang van constructieve
samenwerking en integer handelen blijven benadrukken.

Vraag 11

Vindt u dat de NPO, die bestaat dankzij belastinggeld, dit geld aan Zuidas-advocaten
mag besteden om te procederen tegen een van de omroepen, in de hoop deze op deze manier
te intimideren en weg te krijgen? Zo ja, waarom? Zo nee, welke stappen gaat u nemen
tegen de degenen die verantwoordelijk zijn voor de inhuur van deze externe advocaten?

Antwoord 11

Ik ga niet mee in de terminologie van intimideren en weg krijgen. De NPO heeft invulling
gegeven aan de taken zoals die zijn vastgelegd in de Mediawet. In de uitvoering van
die wettelijke taken is de NPO onafhankelijk, ik ga daarom ook geen stappen nemen.

Vraag 12

Welke stappen gaat u nemen om een gezonde en respectvolle verhouding tussen de verschillende
publieke omroepen onderling en die met de NPO te bevorderen?

Antwoord 12

Zie het antwoord op vraag 10.