Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Dobbe over het bericht ‘Honderden lichamen ontdekt in massagraven in Gaza, maar onderzoek bijna onmogelijk’

Antwoord van Minister Bruins Slot (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 30 mei 2024).

Vraag 1

Bent u bekend met het nieuwsbericht «Honderden lichamen ontdekt in massagraven in
Gaza, maar onderzoek bijna onmogelijk»? (NOS, 24 april 2024)

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Bent u het eens dat deze berichten grondig en onafhankelijk moeten worden onderzocht?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2

Ja, dit zijn zeer zorgwekkende berichten en het is van groot belang om de precieze
omstandigheden vast te stellen waaronder deze mensen om het leven zijn gekomen en
werden begraven of herbegraven. Het kabinet steunt daarom de oproepen van onder meer
de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN1, de Secretaris-Generaal van de VN2 en leden van de Veiligheidsraad3 tot grondig en onafhankelijk onderzoek.

Vraag 3

Wat gaat u doen om een grondig en onafhankelijk onderzoek naar deze berichten te faciliteren
en te bevorderen?

Antwoord 3

Het kabinet onderschrijft het belang van onafhankelijk onderzoek en documentatie.
Hiertoe heeft het kabinet al opgeroepen, ook bij de Israëlische autoriteiten. Nederland
heeft een extra vrijwillige bijdrage van 3 miljoen euro overgemaakt aan het Internationaal
Strafhof om de algemene onderzoekscapaciteiten van het Hof te versterken. Ook heeft
Nederland USD 1 miljoen extra ter beschikking gesteld aan OHCHR, ten behoeve van het
landenkantoor in de Palestijnse Gebieden, opdat dat kan bijdragen aan het verzamelen
van informatie over schendingen.

Vraag 4

Bevestigt u de volgende berichtgeving uit het artikel: «Het is in Gaza vrijwel onmogelijk
om forensisch onderzoek te doen; Israël houdt de grenzen gesloten en weigert onderzoekteams
toe te laten.»?

Antwoord 4

Het onderzoeken van massagraven is doorgaans een zeer complex, langdurig en kostbaar
proces, waarvoor aanzienlijke expertise en middelen, zoals DNA-testen, nodig zijn.
Onder de huidige omstandigheden vormen de afwezigheid van onafhankelijke forensische
experts en het gebrek aan de noodzakelijke middelen enorme obstakels voor het uitvoeren
van dergelijke onderzoeken. Voor zover het kabinet bekend, heeft Israël nog geen onderzoeksteams
toegelaten.

Vraag 5

Bent u het ermee eens dat het onacceptabel zou zijn als Israël een onafhankelijk onderzoek
hiernaar zou frustreren?

Antwoord 5

Bij de ontdekking van massagraven in conflictgebieden is het van groot belang dat
dat bewijsmateriaal behouden blijft en dat er zo spoedig mogelijk onafhankelijk onderzoek
wordt verricht. In dit geval spelen de Israëlische autoriteiten daarbij een essentiële
rol.

Vraag 6

Welke consequenties verbindt u er aan als blijkt dat het klopt dat Israël onafhankelijk
onderzoek naar deze berichten onmogelijk maakt?

Antwoord 6

Op dit moment is onze inzet gericht op het bewerkstelligen van een onafhankelijk onderzoek.
Nederland roept alle partijen op tot volledige medewerking aan dit onderzoek.

Vraag 7

Bent u het ermee eens dat straffeloosheid niet mag bestaan, en dat Nederland een rol
en verantwoorlijkheid heeft om straffeloosheid te bestrijden, en te zorgen dat daders
berecht worden en dat internationaal recht wordt beschermd?

Antwoord 7

Ja.

Vraag 8

Worden bewijzen van mogelijke oorlogsmisdaden in de oorlog in Gaza, gepleegd door
Israël of Hamas, voldoende bewaard en veilig gehouden zodat onafhankelijk onderzoek
mogelijk is? Kunt u dat toelichten?

Antwoord 8

Ten behoeve van het uitvoeren van onafhankelijk onderzoek wordt door tal van nationale,
internationale en niet-statelijke actoren verschillende soorten bewijsmateriaal verzameld,
zoals forensisch en digitaal bewijsmateriaal, satellietbeelden, video’s en getuigenverklaringen.
Voor het verzamelen van bepaalde soorten bewijsmateriaal hoeven onderzoekers geen
toegang te hebben tot de plaatsen waar de misdrijven zijn gepleegd.

Het is in eerste instantie aan de partijen zelf om onderzoek te verrichten naar vermeende
oorlogsmisdrijven. Daarnaast wordt momenteel onafhankelijk onderzoek verricht naar
alle partijen door het Internationaal Strafhof, dat daarbij ook bewijsmateriaal ontvangt
van externe partijen, zoals ngo’s. De onderzoeken van het Internationaal Strafhof
zijn vertrouwelijk. Het kabinet kan geen oordeel vellen over de precieze aard en omvang
van het tot op heden door de Aanklager van het Strafhof vergaarde bewijsmateriaal.

Vraag 9

Wat doet u momenteel om onafhankelijk onderzoek naar mogelijke oorlogsmisdaden in
Gaza door Israël of Hamas te faciliteren?

Antwoord 9

Zoals reeds bij de beantwoording van vraag 3 is aangegeven, heeft Nederland een extra
vrijwillige bijdrage van 3 miljoen euro overgemaakt aan het Internationaal Strafhof
om de algemene onderzoekscapaciteiten van het Hof te versterken. Ook heeft Nederland
USD 1 miljoen extra ter beschikking gesteld aan OHCHR, ten behoeve van het landenkantoor
in de Palestijnse Gebieden, opdat dat kan bijdragen aan het verzamelen van informatie
over schendingen.

Vraag 10

Hoe draagt Nederland bij aan de berechting van daders van oorlogsmisdaden tijdens
de oorlog in Gaza?

Antwoord 10

Zie het antwoord op vraag 9.

Vraag 11

Bent u bereid om deze vragen een voor een te beantwoorden?

Antwoord 11

Ja.

Vraag 12

Bent u bereid, gezien de urgentie als het gaat om behouden en beschermen van bewijzen
van oorlogsmisdaden, deze vragen binnen de termijn, en zo snel als mogelijk te beantwoorden?

Antwoord 12

De vragen zijn zo spoedig mogelijk beantwoord.