Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van de leden Van Nispen, Lahlah, El Abassi en Palmen over mankementen in het huidige boetesysteem in Nederland

Mededeling van Minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 17 april
2024).

Vraag 1

Bent u bekend met het boek «de Boetefabriek» van Merel van Rooy waarin is omschreven
hoe verkeersboetes de Staat steeds meer zijn gaan opleveren?1

Vraag 2

Als u terugkijkt op de verkeersboetesystematiek van Nederland in het licht van de
analyse van Merel van Rooy, vindt u dan ook dat de overheid hiermee is doorgeslagen,
met onnodig leed en schulden als gevolg?

Vraag 3

Hoeveel mensen zijn er nu «gegijzeld» geweest door de wet Mulder in de periode 1993–2018
door het systeem en kunt u uitsluiten dat kinderen uit huis zijn geplaatst doordat
hun ouder werd gegijzeld?

Vraag 4

Kunt u uitsluiten dat er vandaag de dag nog mensen betalen voor boetes waarvoor ze
gegijzeld hebben gezeten en erkent u dat er sprake was van het grootschalig niet respecteren
van de mensenrechten in deze gijzelingspraktijk zoals de Nationale ombudsman in 2015
concludeerde?

Vraag 5

Erkent u dat er 25 jaar lang gegijzeld is geweest zonder dat de overheid naging of
iemand wel kón betalen en wat gaat u doen om het leed te erkennen en waar mogelijk
recht te zetten?

Vraag 6

Herkent u, net als Merel van Rooy het probleem dat mensen door geldproblemen niet
verzekerd zijn en bent u bereid om te kijken hoe deze mensen voor een meer schappelijk
tarief verzekerd kunnen zijn als het gaat om boetes in plaats van ze een duurdere
verzekering aan te bieden?

Vraag 7

Wat vindt u ervan dat er volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) naar
schatting 100.000 kinderen wonen in een gezin met een problematische schuld door een
verkeersboete?

Vraag 8

Vindt u het feit dat het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) meer dan 300.000
betalingsregelingen per jaar afsluit, een teken dat de boetes te hoog zijn geworden?

Vraag 9

Bent u bereid om de verhogingen van de bedragen bij niet betalen te koppelen aan die
van het strafrecht zonder minimumbedrag in de tweede aanmaning?

Vraag 10

Bent u bereid om, in navolging van het advies van het Openbaar Ministerie (OM), de
verkeersboetes te verlagen met 30 procent om het in verhouding te brengen met het
strafrecht?

Vraag 11

Klopt het dat 22 Europese landen een systeem hebben van inkomensafhankelijke boetes
in het strafrecht waarmee bewezen is dat dit systeem in principe uitvoerbaar is en
dus ook voor Nederland, waar het draagkrachtbeginsel voor geldboetes al is vastgelegd
(art. 24 Sr), maar nog niet structureel wordt uitgevoerd?

Vraag 12

Bent u bereid om de boetes onder de wet Mulder te maximeren tot 150 euro en voor hogere
boetes dit onder te brengen in het strafrecht, zodat daar rekening kan worden gehouden
met draagkracht of een dagboetestelsel kan worden ingevoerd?

Vraag 13

Bent u bereid om te onderzoeken hoe inkomensafhankelijke boetes op zwaardere overtredingen
voor een systeem zouden kunnen zorgen waarin boetes een veel minder grote last leggen
op het inkomen van lagere inkomens, gezien de scheve verhoudingen nu?

Vraag 14

Wilt u kijken naar het invoeren van een kosteloze betalingsherinnering voor de betaling
van boetes, net als wordt geëist van private schuldeisers en zoals geadviseerd door
het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) in 2020? (Kamerstuk 29 279, nr. 593)

Vraag 15

Kunt u aangeven hoeveel er is gevorderd aan aanmaningen vorig jaar, hoeveel verzekeringsboetes
er zijn uitgeschreven en hoeveel er is gevorderd aan initiële boetes en uiteindelijk
is gevorderd na aanmaningen? Kunt u de verzekeringsboetes uitsplitsen naar de boetes
voor langzaamrijdende landbouwvoertuigen?

Vraag 16

Klopt het dat de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften op
dit moment voor het eerst in zijn geheel wordt geëvalueerd en wanneer kunnen wij de
resultaten van dit onderzoek verwachten?

Vraag 17

Wordt er in de lopende evaluatie ook gekeken naar de vraag of de rechtsbescherming
van mensen in de loop der jaren voldoende is gewaarborgd bij het gebruik van deze
wet? Zo niet, op welke manier wordt dat dan in kaart gebracht?

Vraag 18

Komt er met deze evaluatie ook een antwoord op de vraag hoeveel mensen gegijzeld zijn,
of de verhoogde aanmaningen nog in de verhouding staan tot het vergrijp, hoe vaak
auto’s buiten gebruik zijn gesteld en vernietigd zijn, en welke alternatieven er zijn
voor dwangmaatregelen of hoge (inkomsenafhankelijke) geldboetes?

Mededeling

Hierbij deel ik u mede dat de schriftelijke vragen van de leden Van Nispen (SP), Lahlah
(GroenLinks-PvdA), El Abassi (DENK) en Palmen (Nieuw Sociaal Contract), van uw Kamer
aan de Minister van Justitie en Veiligheid over mankementen in het huidige boetesysteem
in Nederland (ingezonden 27 maart 2024) niet binnen de gebruikelijke termijn kunnen
worden beantwoord, aangezien nog niet alle benodigde informatie is ontvangen.

Ik streef ernaar de vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.