Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Dijk over het bericht 'Zonder opgeleide werknemers staat de groene staalfabriek in 2030 stil' uit Trouw van 13 februari

Antwoord van Minister Adriaansens (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 2 april
2024).

Vraag 1

Bent u op de hoogte van de banen die verdwijnen bij Tata Steel zoals gemeld in het
artikel in Trouw?1

Antwoord 1

Ja, ik ben bekend met het artikel van Trouw en de aankondiging daarin over het verdwijnen
van de banen bij Tata Steel Nederland.

Vraag 2

Bent u op de hoogte van het aantal banen dat mogelijk zal verdwijnen?

Antwoord 2

Op 14 maart jl. is bekend geworden dat na gesprekken tussen Tata Steel Nederland en
de vakbonden de gedwongen ontslagen van de baan zijn. In plaats van 800 zullen er
581 banen verdwijnen. Dit wordt ingevuld door natuurlijk verloop, het niet invullen
van openstaande vacatures, het niet verlengen van de contracten van inhuurpersoneel
en het begeleiden van medewerkers van werk naar werk.

Vraag 3

Heeft u kennisgenomen van Het Sociaal Contract Groen Staal? Op wat voor manier ondersteunt
het ministerie dit plan?

Antwoord 3

Het Sociaal Contract Groen Staal is mij bekend. Dit betreft een overeenkomst tussen
Tata Steel Nederland en de vakbonden. Mijn ministerie heeft geen rol gehad bij de
totstandkoming van de overeenkomst.

Vraag 4

Bent u van mening dat het verduurzamen van Tata Steel juist banen zou moeten opleveren?

Antwoord 4

Tata Steel Nederland geeft aan deze maatregelen te nemen om concurrerend en winstgevend
te kunnen blijven zodat er kan worden geïnvesteerd in groen staal. Het is aan het
bedrijf om haar eigen keuzes te maken en om de bedrijfsvoering aan te passen aan veranderende
omstandigheden.

Tata Steel Nederland verwacht in de transitiefase naar groen staal meer mensen nodig
te hebben, met name om de bouw van de nieuwe installaties te realiseren. Ten behoeve
van de transitie naar groen staal zullen andere kennis en vaardigheden nodig zijn.
Pas wanneer de gehele transitie is uitgevoerd, zal naar verwachting het aantal mensen
afnemen. Voor de werknemers die werken bij installaties die worden uitgefaseerd, is
met de vakbonden Het Sociaal Akkoord Groen Staal afgesloten.

Vraag 5 en 6

Hoe gaat u ervoor zorgen dat Tata Steel opgeleide werknemers gaat behouden? Bent u
in overleg met de FNV hoe dat kan?

Hoe zorgt u dat Tata Steel democratiseert zodat Het Sociaal Contract Groen Staal plan
juist banen schept?

Antwoord 5 en 6

Het is primair aan bedrijven en vakbonden om hierover afspraken te maken, waarbij
de belangen van de werknemers door de vakbonden worden behartigd. Het Sociaal Contract
Groen Staal is het product van goed overleg tussen werknemers en werkgevers.

Met Het Sociaal Contract Groen Staal borgt Tata Steel Nederland zelf het behoud van
opgeleide werknemers door het bieden van baangaranties aan de werknemers van de fabrieken
die op termijn zullen sluiten en het bieden van begeleiding richting nieuwe functies
in de overgang naar groen staal.

Vraag 7

Komt Het Sociaal Contract Groen Staal overeen met uw visie op maakindustrie?

Antwoord 7

Zoals eerder benoemd ben ik bekend met Het Sociaal Contract Groen Staal, maar niet
betrokken geweest bij het opstellen ervan. Het Sociaal Contract Groen Staal biedt
werknemers persoonlijke begeleiding en opleidingsmogelijkheden voor het vinden van
een nieuwe passende functie binnen Tata Steel Nederland.

Het kabinet voert een actief industriebeleid om de industrie in Nederland te vergroenen
en te ontwikkelen. Dit vraagt om een goed opgeleide beroepsbevolking. Nieuwe duurzame
technologieën vereisen het blijven ontwikkelen van nieuwe kennis en vaardigheden van
de werknemers in de transitie. Gegeven het stijgende tekort aan technisch geschoold
personeel en hun belangrijke rol in de energietransitie is het behoud van technische
personeel op de arbeidsmarkt cruciaal. Mijn ministerie heeft in samenwerking met de
ministeries van OCW en SZW het Actieplan Groene en Digitale Banen opgesteld. Hiermee
wordt onder andere ingezet op het behoud van technisch personeel op de arbeidsmarkt
door mogelijkheden te bieden tot het blijven ontwikkelen en omscholen van personeel.
Deze ontwikkelingsmogelijkheden en ondersteuning bij het vinden van een nieuwe passende
functie komen ook terug in Het Sociaal Contract Groen Staal.

Vraag 8

Deelt u de mening dat een gedemocratiseerd staalbedrijf dat groen staal produceert
een geweldig voorbeeld zou zijn voor de klimaattransitie in Nederland en elders in
de wereld?

Antwoord 8

Het is van belang dat werknemers goed betrokken worden bij transities die bedrijven
door moeten maken. Hierbij spelen ondernemingsraden, maar ook vakbonden een rol. Ook
in de transitie naar groen staal is het van belang dat er goede afspraken worden gemaakt
tussen werknemers en werkgevers. Het Sociaal Contract Groen Staal is hier een mooi
voorbeeld van.

Nederland wil koploper zijn in de verduurzaming van de industrie. Hiertoe voert het
kabinet een actief industriebeleid om te werken aan het toekomstige duurzame verdienvermogen
van Nederland. De staalindustrie is van strategisch en economisch belang voor Nederland,
maar het staal moet wel op een duurzame en schone manier geproduceerd worden. Zoals
ik u heb laten weten in de Kamerbrief van 28 maart jl. is het snel realiseren van
een duurzame en schone staalindustrie essentieel voor alle belanghebbenden. Om deze
reden zet ik in op het maken van een ambitieuze maatwerkafspraak met Tata Steel Nederland
op korte termijn.

Vraag 9

Deelt u de mening dat Tata Steel een valse tegenstelling creëert tussen de werkgelegenheid
enerzijds en klimaatverandering en de volksgezondheid in de IJmond anderzijds?

Antwoord 9

Tata Steel Nederland heeft een concreet plan bij mij ingediend waaruit blijkt dat
zij de volksgezondheid en het tegengaan van klimaatverandering belangrijk vinden.
Met Het Sociaal Contract Groen Staal biedt Tata Steel Nederland haar werknemers duidelijkheid
en perspectief over hun rol en belang in de transitie naar groen staal.

Onder het credo «liever groen hier dan grijs elders» zet het kabinet zich in om bedrijven
de mogelijkheid te bieden hier te verduurzamen. Dit is in belang van zowel klimaatverandering
als het behoud van werkgelegenheid in ons land. In de casus Tata Steel Nederland zet
ik in op een maatwerkafspraak met Tata Steel Nederland met versnelde overlastreductie,
waarover ik u ook in de Kamerbrief van 28 maart jl. heb geïnformeerd. Hiermee worden
de economische activiteiten behouden, maar het moet wel schoon en groen. In de maatwerkafspraak
waarvoor ik me inspan staan de gezondheid van werknemers en omwonenden en behoud van
staalproductie en verduurzaming van Tata Steel Nederland naast elkaar.