Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Dijk over het bericht ‘Langere reistijden naar ziekenhuis buiten Zoetermeer betekent hogere kans op sterfte van babys’

Antwoord van Minister Dijkstra (Medische Zorg) (ontvangen 26 maart 2024).

Vraag 1

Heeft u het bericht «Langere reistijden naar ziekenhuis buiten Zoetermeer betekent
hogere kans op sterfte van babys» gelezen en wat is uw reactie hierop?1

Antwoord 1

Ik heb kennisgenomen van het onderzoek dat is uitgevoerd door GGD Haaglanden. Ik heb
van het HagaZiekenhuis begrepen dat zij de uitkomsten van het rapport zal meenemen
bij de uiteindelijke besluitvorming. In april 2024 neemt het HagaZiekenhuis een voorgenomen
besluit over hoe de geboortezorg in de Zoetermeerse regio ook in de toekomst goed,
veilig, bereikbaar én betaalbaar kan worden georganiseerd.

In totaal worden/zijn drie onderzoeken uitgevoerd waarin verschillende aspecten worden
belicht die meegenomen worden om tot een zorgvuldig besluit te komen. Het Netwerk
Acute Zorg West (NAZW) heeft een impactanalyse gemaakt over de effecten op de capaciteit
en bedrijfsvoering voor de geboortezorg in de regio bij acute sluiting van geboortezorg
in HagaZiekenhuis Zoetermeer. De GGD heeft in opdracht van de gemeente Zoetermeer
de effecten op zwangeren en hun baby’s onderzocht bij sluiting. Onderzoeksbureau SiRM
kijkt in opdracht van het HagaZiekenhuis hoe de geboortezorg toekomstbestendig kan
worden ingericht. SiRM levert dit onderzoek begin april met een advies aan de raad
van bestuur op.

Vanuit het HagaZiekenhuis heeft men laten weten dat het GGD-rapport met aandacht gelezen
wordt en dat de uitkomsten meegewogen zullen worden in de besluitvorming in april.
Ook spreekt het HagaZiekenhuis met andere ziekenhuizen in de regio, zorgpartners en
zorgverzekeraars over dit onderwerp. Mocht het ziekenhuis het voorgenomen besluit
nemen om de afdeling acute verloskunde te sluiten, dan zullen alle stappen uit de
procedure van de AMvB acute zorg worden gevolgd, onder andere betrokkenheid van gemeenten
en inwoners.2

Vraag 2

Erkent u de uitkomsten van dit onderzoek van de GGD? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2

Het onderzoek van de GGD geeft inzicht in de gevolgen die geïnterviewden verwachten
voor de gezondheid en welzijn van zwangeren en baby’s bij sluiting van de afdeling
geboortezorg. Uiteraard begrijp ik dat zwangere vrouwen, net bevallen moeders en professionals
zorgen hebben en risico’s zien. Het HagaZiekenhuis zal de uitkomsten van het GGD-rapport
meenemen bij de uiteindelijke besluitvorming, net als de andere twee onderzoeken die
andere aspecten belichten die relevant zijn voor de besluitvorming. Zie ook mijn antwoord
op vraag 1.

Vraag 3

Op welke manier gaat u voorkomen dat de verloskunde afdeling in het LangeLand Ziekenhuis
gaat sluiten? Indien u dit niet gaat doen, waarom niet?

Antwoord 3

Binnen de huidige wet- en regelgeving is het aan de zorgaanbieder – en niet aan de
Minister voor Medische Zorg – om, samen met de zorgverzekeraar, besluiten te nemen
over wijzigingen in het zorgaanbod. Ze zijn daarbij gebonden aan de geldende normen
en verplicht om de procedure uit de AMvB acute zorg te volgen, inclusief betrokkenheid
van belanghebbenden, zoals gemeenten.3 I

Vraag 4

Vindt u dat de gemeente invloed zou moeten hebben op het besluit van het LangeLand
Ziekenhuis? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe gaat u hiervoor zorgen?

Antwoord 4

Ja, ik vind dat de gemeente invloed moet hebben op het besluit van het ziekenhuis.
Daarom is ook in de AMvB acute zorg opgenomen dat het ziekenhuis verplicht is om de
gemeente te betrekken bij besluitvorming over beëindiging van acuut zorgaanbod. De
Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ziet hierop toe.

Vraag 5

Wat vindt u ervan dat «kostenbesparing» als argument wordt genoemd om de geboortezorg
te sluiten, terwijl de kans op sterfte groter wordt? Bent u bereid dit argument weg
te nemen door de financiering van ziekenhuizen te veranderen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Er is nog geen besluit genomen over de toekomst van geboortezorg in Zoetermeer. Over
het algemeen is te zeggen dat verschillende aspecten bepalen of zorg goed, betaalbaar
en toegankelijk kan worden georganiseerd. Dat is veel breder dan de kosten. Voorbeelden
hiervan zijn de kwaliteit van zorg, de arbeidsmarkt, de benodigde faciliteiten, het
zorgaanbod in de omgeving en het profiel van het ziekenhuis. Daarbij dient te worden
opgemerkt dat wijzigingen in de bekostiging niet per se de oplossing zijn voor eventuele
financiële problemen van ziekenhuizen. Het is aan een nieuw kabinet om een keuze te
maken over het eventueel op een andere wijze bekostigen van de acute ziekenhuiszorg.

Vraag 6

Kunt u een volledig overzicht geven van op welke andere plekken in het land wordt
overwogen om ziekenhuizen of delen van ziekenhuizen te sluiten?

Antwoord 6

Ik heb geen volledig overzicht van ziekenhuizen die overwegen om ziekenhuislocaties
of delen van ziekenhuislocaties te sluiten. Er bestaat een verplichting voor ziekenhuizen
om de IGJ te informeren, voorafgaand aan het beëindigen van het aanbieden van acute
zorg op een locatie. Er zijn echter ook ziekenhuizen die wel openbaar gemaakt hebben
dat zij overwegen om bepaald acuut zorgaanbod mogelijk te beëindigen, maar die nog
in een vroege fase van het proces zitten en de IGJ nog niet hebben geïnformeerd. Voor
niet-acuut zorgaanbod bestaat geen verplichting tot informeren van de IGJ.

Vraag 7

Bent u bereid om een stop op het sluiten van (delen van) ziekenhuizen in te voeren?
Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

Nee. In ons stelsel is het aan de raad van bestuur van een ziekenhuis, in samenwerking
met de zorgverzekeraars, om keuzes te maken over een toekomstbestendige inrichting
van hun ziekenhuis. Als Minister ga ik hier niet over. Als een SEH of afdeling acute
verloskunde niet gevoelig is voor de huidige 45-minutennorm, kan een ziekenhuis ervoor
kiezen deze afdeling te sluiten of af te schalen. Belanghebbenden moeten zorgvuldig
worden betrokken bij de besluitvorming, zoals geregeld in de AMvB acute zorg. De vervanging
van de 45-minutennorm is door uw Kamer controversieel verklaard. Het is aan een volgend
kabinet om een besluit te nemen over nieuwe normen voor kwaliteit en toegankelijkheid
van acute ziekenhuiszorg. Ik heb geen instrumenten om te voorkomen dat ziekenhuisafdelingen
in de tussentijd sluiten.

Vraag 8

Deelt u de mening dat als u weigert in te grijpen bij de mogelijke sluiting van de
verloskunde, u medeverantwoordelijk bent voor de gevolgen die dit heeft voor de geboorte
van baby’s in Zoetermeer en omgeving?

Antwoord 8

Als Minister voel ik mij verantwoordelijk voor een werkend zorgstelsel, waarbij iedere
partij vanuit zijn eigen rol bijdraagt aan kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare
zorg voor iedere Nederlander. In dit geval is het aan de zorgaanbieders om, in overleg
met de zorgverzekeraars en met betrokkenheid van onder andere de gemeente en andere
partijen in de acute zorgketen, een besluit te nemen over de toekomstbestendig inrichting
van de geboortezorg in de regio. Een eventuele sluiting van de afdeling acute verloskunde
in Zoetermeer kan alleen aan de orde zijn als de toegankelijkheid van kwalitatief
goede verloskundige (ziekenhuis)zorg in de regio op een andere manier geregeld is.

Toelichting:

Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Bikker (ChristenUnie),
ingezonden 6 maart 2024 (vraagnummer 2024Z03563)