Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Heutink over het bericht dat fors meer treinreizen dit jaar zijn vertraagd

Antwoord van Staatssecretaris Heijnen (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 18 januari
2024).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het artikel van RTL nieuws en de berichtgeving van ProRail
waarin bekend wordt gemaakt dat de punctualiteitscijfers achterblijven?1, 2

Antwoord 1

Ja, ik heb kennisgenomen van het artikel en de berichtgeving over de punctualiteitscijfers
van ProRail.

Vraag 2

Wat vindt u ervan dat, opnieuw, de prestatie van NS ondermaats blijkt?

Antwoord 2

Het is belangrijk voor de reiziger om te kunnen rekenen op goed en betrouwbaar openbaar
vervoer. De punctualiteitscijfers zoals deze door NS en ProRail zijn gepresenteerd,
zijn niet goed. Ik vind het vervelend dat de reiziger met deze prestaties te maken
krijgt.

Vraag 3

Welke maatregelen en/of sancties gaat u opleggen aan NS en/of ProRail vanwege de tegenvallende
punctualiteitscijfers?

Antwoord 3

Ik ben voortdurend in gesprek met NS en ProRail over de kwaliteit van de dienstverlening.
Op dit moment voer ik het gesprek over de maatregelen die NS en ProRail treffen om
de punctualiteitscijfers te verbeteren. Wanneer NS en ProRail de afgesproken bodemwaarden
niet halen, is in de concessie vastgelegd dat ik sancties kan opleggen. Of ik sancties
ga opleggen, bekijk ik op basis van de jaarverantwoordingen van NS en ProRail. Deze
ontvang ik uiterlijk 1 maart 2024. Ik zal uw Kamer daar vervolgens over informeren.

Vraag 4

Beseft u dat deze tegenvallende punctualiteitscijfers niet bijdragen aan het vertrouwen
in de gister aan NS gegunde HRN-concessie? Zo ja, welke acties onderneemt u om dit
vertrouwen te vergroten?

Antwoord 4

Ik vind het van groot belang dat de reiziger kan rekenen op kwaliteit, betrouwbaarheid
en continuïteit van de dienstverlening, nu en in de toekomst. Met een herkenbare,
betrouwbare en kwalitatief goede dienstverlening is en blijft Nederland immers goed
bereikbaar. Daar zet ik vanaf 2025 ook op in met de onlangs gegunde HRN-concessie.
Dat betekent niet dat we in 2024 stilstaan: de prestaties moeten omhoog. Onlangs heb
ik uw Kamer geïnformeerd over de ambities en plannen van NS en ProRail voor 2024.3 Ik verwacht dat NS zich maximaal zal inspannen om deze plannen en ambities te realiseren
om zo de prestaties weer te verbeteren.4 De maatregelen die NS treft om de dienstverlening te verbeteren, zal ik nauwgezet
volgen en daarbij blijf ik sturen op betere prestaties.

Vraag 5

Welke maatregelen treft u om de punctualiteit in 2024 en daarna fors te verbeteren?

Antwoord 5

In 2024 zullen er nog uitdagingen op het spoor zijn die invloed hebben op de punctualiteit.
Zo zijn er onder andere weer werkzaamheden bij Rotterdam en Schiphol. Daarnaast beginnen
in november 2024 de 80-weekse werkzaamheden aan het Duitse deel van de Betuweroute.
Goederentreinen rijden in deze periode met name via de Brabantroute naar Duitsland.
Hierdoor raakt de bufferruimte uit de dienstregeling. NS en ProRail geven aan dat
zij doorlopend werken aan het verbeteren van de uitvoering van de dienstregeling.
NS zet daarbij nadrukkelijk in op werving en opleiding van technisch personeel, waardoor
meer materieel kan worden ingezet. Daarnaast zorgen extra verkeersleiders op de post
Eindhoven voor een betere bezetting om de actuele situatie op het spoor goed te monitoren
en daarop in te spelen. Tot slot blijf ik de ingezette maatregelen van NS en ProRail
in 2024 nauwgezet volgen en blijf ik onverminderd sturen op betere punctualiteitscijfers.

In de onlangs gegunde HRN-concessie zijn afspraken gemaakt over de prestaties voor
2025 en verder. In de basis blijven de bodem- en streefwaarden per prestatie-indicator
ten minste gelijk of vragen om een verbetering van de prestaties ten opzichte van
het niveau in de huidige concessie. Hierop gelden uitzonderingen voor kwaliteit van
aansluitingen en punctualiteit. Voor punctualiteit is een aanscherping gedaan op de
definitie van de prestatie-indicator (vanaf 2025 wordt gestuurd op punctualiteit van
3 en 10 minuten, in plaats van de huidige 5 en 15 minuten).5

Vraag 6

Kunt u de Nederlandse reiziger beloven dat het volgend jaar beter gaat, dat er minder
treinen uitvallen en dat er voldoende kans op een zitplaats is? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Ik verwacht van NS en ProRail dat zij lessen trekken uit de incidenten en er alles
aan zullen doen om de reiziger een zo goed mogelijk openbaarvervoerproduct te bieden.
NS en ProRail geven aan een betere balans te zoeken tussen de werkzaamheden en de
betrouwbaarheid van de dienstregeling en alles op alles te zetten om de afgesproken
bodem- en streefwaarden te behalen.