Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Westerveld over beleid voor mensen met een beperking

Antwoord van Minister Helder (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 15 januari
2024).

Vraag 1

Bent u het ermee eens dat het belangrijk is om te luisteren naar de mening van mensen
met een verstandelijke beperking? Zo ja, wordt er door de Inspectie Gezondheidszorg
en Jeugd (IGJ) op toegezien dat dit overal gebeurt?

Antwoord 1

Ja. Ik vind het heel belangrijk dat er wordt geluisterd naar de mening van mensen
met een verstandelijke beperking. Dat is ook niet altijd een eigen keus van partijen.
Er zijn soms regels voor. Die regels zijn vastgelegd in de wet. Ze schrijven voor
wanneer er naar de mening van mensen met een beperking móet worden geluisterd. Zo
hebben sommige besluiten van een zorginstelling de goedkeuring van de cliëntenraad
nodig. Naast regels in de wet maken landelijke partijen soms extra afspraken over
het luisteren naar de mening van mensen met een verstandelijke beperking. Zo is afgesproken
dat bewoners van een instelling regelmatig hun mening kunnen geven over de kwaliteit
van de zorg en ondersteuning. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd let erop dat mensen
en organisaties in de zorg zich houden aan die regels en afspraken.

Vraag 2

Hoe betrekt u zelf de mening van mensen met een verstandelijke beperking bij uw beleid?

Antwoord 2

Mensen met een verstandelijke beperking moeten hun stem kunnen laten horen over de
plannen van mijn ministerie. Vaak gebeurt dat door een organisatie die opkomt voor
mensen met een beperking. Die organisaties krijgen van mij ieder jaar geld. Daarmee
kunnen ze hun werk makkelijker doen. Voor mensen met een verstandelijke beperking
zijn dat bijvoorbeeld LFB, KansPlus, Vereniging dit Koningskind, Sien en koepelorganisatie
Ieder(in).

Mijn beleid voor mensen met een beperking heb ik opgeschreven in verschillende plannen.
Eén van die plannen is de Toekomstagenda: zorg en ondersteuning voor mensen met een
beperking. Voor de uitwerking van de Toekomstagenda zijn werkgroepen opgericht. In
een werkgroep zitten mensen van verschillende landelijke organisaties. Ook van organisaties
van en voor mensen met een verstandelijke beperking. Iedere werkgroep bespreekt een
onderwerp dat belangrijk is voor mensen met een beperking. Bijvoorbeeld de zorg voor
mensen met een ingewikkelde zorgvraag. Of hoe we met technologie, zoals apps en robots,
mensen met een beperking kunnen helpen om zelfstandiger te worden en meer dingen zelf
te beslissen. Een ander plan voor mensen met een beperking gaat over het VN-verdrag
Handicap. Dat plan noemen we de Nationale Strategie. Daaraan hebben organisaties van
of voor mensen met een verstandelijke beperking meegewerkt.

Daarnaast vind ik het belangrijk om ervaringsdeskundigen zelf bij de uitvoering van
mijn plannen te betrekken. Ook dat gebeurt op verschillende manieren. Ik praat bijvoorbeeld
met de «spiegelgroep Onbeperkt meedoen». Dat zijn acht ervaringsdeskundigen die in
hun eigen leven bijna iedere dag tegen drempels aanlopen. Zij denken met mij mee hoe
we die drempels in de samenleving verder kunnen weghalen.

Als het gaat om plannen over zorg en ondersteuning, vind ik dat mensen met een beperking
niet alleen horen mee te praten. Zij moeten ook gewoon mee kunnen doen. Daarom worden
verschillende projecten van de Toekomstagenda uitgevoerd door organisaties van en
voor mensen met een beperking. Zij krijgen daarvoor extra geld.

Vraag 3

Herkent u de signalen dat er steeds minder ruimte is voor activiteiten en uitjes vanwege
personeelstekorten en het wegvallen van fondsen en stichtingen? Bent u het ermee eens
dat het juist voor mensen met een verstandelijke beperking belangrijk is om mee te
doen in de samenleving en dat activiteiten buiten de instelling of woongroep daar
belangrijk voor zijn?

Antwoord 3

Ik vind het voor iedereen belangrijk om mee te doen in de samenleving, ongeacht waar
je woont of wat je beperking is. Iedereen op zijn of haar eigen manier. Dat geldt
dus ook voor mensen met een verstandelijke beperking die in een instelling of woongroep
wonen. Ik hoor in het land dat zorgaanbieders van instellingen en woongroepen te maken
hebben met personeelstekorten. Hoe ze daarmee omgaan is verschillend. Maar ze zorgen
er allemaal voor dat bewoners een zinvolle dag hebben en naar werk of dagbesteding
kunnen gaan. En gelukkig lukt het veel zorgaanbieders nog steeds om daarnaast extra
activiteiten en uitjes te organiseren. Er zijn ook andere organisaties die over geld
beschikken om activiteiten te organiseren, zoals fondsen. Omdat dat geen officiële
zorgaanbieders zijn, vallen zij buiten de onderwerpen waarvoor ik als Minister verantwoordelijk
ben. Ik weet dan ook niet wat zij doen, en of ze ophouden te bestaan.

Vraag 4

Klopt het dat feesten zoals het Witte Bedjes Sinterklaasfeest en het concert van «Maak
de Droom Waar» in de afgelopen jaren zijn weggevallen? Zijn er meer van dit soort
initiatieven die zijn gestopt? Weet u de oorzaken daarvan?

Antwoord 4

Feesten zoals de Witte Bedjes Sinterklaasfeest en het concert van «Maak de Droom Waar»
zijn niet door mijn ministerie georganiseerd. Dat betekent dat het buiten de onderwerpen
valt waarvoor ik als Minister verantwoordelijk ben. Er kunnen in het land heel veel
feesten worden georganiseerd in dorpen en steden. Daar heb ik niet allemaal zicht
op. Ik weet dus ook niet of sommige van die feesten niet zijn doorgegaan. Mijn ambtenaren
hebben voor het beantwoorden van deze vraag contact opgenomen met de Stichting Welzijn
Gehandicapten Nederland (SWGN). Zij hebben ons verteld dat het concert «Maak de Droom
Waar» niet door kon gaan omdat de Jaarbeurs in Utrecht momenteel wordt verbouwd. De
plek waar het feest ieder jaar plaatsvindt, is dit jaar dus niet beschikbaar. Ook
hoorde SWGN dat mensen die het concert misschien wilden bezoeken, dat dit jaar nog
spannend vinden. Dat komt door het coronavirus. Daarom hebben ze besloten het concert
dit jaar in een kleinere vorm aan te bieden binnen de instellingen. Ze denken dat
het concert volgend jaar weer door zal gaan.

Vraag 5

Wat kunt u doen om te zorgen dat er weer meer activiteiten plaatsvinden voor mensen
met een verstandelijke beperking?

Antwoord 5

Ik wil ervoor zorgen dat mensen met een verstandelijke beperking kunnen deelnemen
aan álle uitjes en feesten die worden georganiseerd in het land. De samenleving hoort
gewoon toegankelijk te zijn voor mensen met een beperking. Met de Nationale Strategie
werk ik dat uit. Toegankelijke vrijetijdsbesteding – activiteiten en uitjes – valt
daar ook onder.

Vraag 6

Welke subsidies zijn er de afgelopen 10 jaar beschikbaar geweest voor het organiseren
van uitjes voor mensen met een (verstandelijke) beperking? Wat waren de resultaten
van die subsidies?

Antwoord 6

Een subsidie is een geldbedrag. Subsidies kunnen worden gegeven door een overheidsorganisatie
zoals een ministerie, provincie of gemeente. Ze kunnen ook worden gegeven door een
particuliere organisatie die niet bij de overheid hoort. Iedere organisatie heeft
eigen regels voor het geven van subsidie. Ik weet niet welke organisaties in Nederland
de afgelopen 10 jaar geld hebben gegeven voor het organiseren van uitjes.

Vraag 7

Welke subsidies zijn vanuit het Rijk beschikbaar voor het organiseren van uitjes voor
mensen met een (verstandelijke) beperking? Als subsidies zijn verdwenen, wat is daar
dan de reden voor?

Antwoord 7

Het geven van extra geld (subsidies) voor het organiseren van uitjes voor mensen met
een beperking hoort niet bij de taken van een ministerie. Voor mijn ministerie geldt
dat het verantwoordelijk is voor het organiseren van goede zorg en ondersteuning voor
mensen met een beperking. Bij goede zorg hoort ook dat er voldoende momenten zijn
om te ontspannen. Ik geef wel extra geld aan organisaties voor mensen met een beperking
om bijeenkomsten te organiseren. Bijvoorbeeld de SamenSterkdagen. Die gaan over hoe
je voor jezelf kunt opkomen. Ook wordt er over belangrijke onderwerpen informatie
gegeven.

Met de Nationale Strategie wil ik drempels in de samenleving weghalen voor mensen
met een beperking. Zodat iedereen die dat wil kan meedoen aan alle activiteiten, feesten
of festivals. Ik hoop dat iedereen dat straks normaal vindt.

Vraag 8

Wilt u de antwoorden op deze vragen in zo duidelijk mogelijke taal formuleren zodat
het voor iedereen begrijpelijk is?

Antwoord 8

Ja.