Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Grinwis over het bericht 'Garnalenvissers in Zuidwesten ten einde raad om dreigende sluiting visgebied'

Antwoord van Minister van der Wal-Zeggelink (Natuur en Stikstof) (ontvangen 20 december
2023).

Vraag 1

Wat is uw reactie op de wanhoop van 25 garnalen- en mesheftenvissers, zoals geuit
in het nieuwsartikel «Garnalenvissers in Zuidwesten ten einde raad om dreigende sluiting
visgebied»?1

Antwoord 1

Ik besef dat dit vissers gaat raken. Dat is pijnlijk. Daarom probeer ik in de uiteindelijke
vormgeving van het pakket zoveel mogelijk rekening te houden met deze belangen. Vissers
die schade zouden lijden als gevolg van een eventuele gebiedssluiting, kunnen een
aanvraag indienen voor een tegemoetkoming. Ook verken ik mogelijkheden voor andere
flankerende maatregelen.

Vraag 2

Waarom heeft u de aangenomen motie van het lid Van der Plas over het verbod op bodemberoerende
visserij in de Voordelta uitstellen (Kamerstuk 21 501-32, nr. 1572) niet uitgevoerd, aangezien daar nadrukkelijk in is gevraagd om uitstel van het verbod
op bodemberoerende visserij «totdat uit metingen is gebleken dat de maatregel bijdraagt
aan het herstel van de natuurwaarden»?

Antwoord 2

Op 4 oktober heb ik uw Kamer laten weten hoe ik gevolg heb gegeven aan de motie van
het lid Van der Plas2. Ik heb het Toegangsbeperkend Besluit (hierna: TbB) niet per 5 oktober 2023 inwerking
laten treden. Ik heb aangegeven dat ik de dialoog ruimte wilde geven om te komen tot
een alternatief pakket aan maatregelen. Ik heb verder gemeld dat ik 31 december 2023
een TbB zal instellen. Op dit laatste kom ik terug. Ik acht het van belang om meer
tijd te nemen om tot een zorgvuldig en evenwichtig maatregelenpakket te komen.

Wat betreft het punt omtrent herstel van natuurwaarden en metingen die laten zien
dat maatregelen daaraan bijdragen is het noodzakelijk om tot een robuust en juridische
voldoende zeker pakket aan maatregelen te komen. Daarbij kunnen we geen risico’s lopen.
Het is evident dat als het doel van de natuurcompensatie een kwaliteitsverbetering
is, dat een gebied dan zoveel mogelijk met rust gelaten dient te worden en dat effecten
van gebruik op het habitat moeten worden voorkomen. Ik vind het belangrijk dat als
er een gebied wordt gesloten we goed monitoren wat effecten daarvan zijn zodat we
zicht krijgen op het daadwerkelijke herstel.

Vraag 3

Hoe rijmt u de dreiging om alsnog 24.550 hectare visgrond te sluiten in de Voordelta
met de toezegging aan de Kamer om overeenstemming te zoeken over een alternatief compensatiepakket
met maatregelen (Kamerstuk 29 664, nr. 208)?

Antwoord 3

Ik heb op 4 oktober aan de Kamer aangegeven dat als blijkt dat er overeenstemming
binnen bereik is, ik het TbB daarop aanpas. Betrokken partijen, waaronder de visserijsector,
de natuur- en milieuorganisaties, het Havenbedrijf Rotterdam en het Ministerie van
IenW/Rijkswaterstaat, hebben zich de afgelopen maanden tot het uiterste ingespannen
om tot een breed gedragen pakket met compensatiemaatregelen te komen. Ik heb gemerkt
dat de wil er echt was om er samen uit te komen. Helaas is dat niet volledig gelukt.
Het is nu aan mij om maatregelen te nemen om de natuurcompensatie te realiseren. Hiertoe
ben ik juridisch gehouden. Ik zal het TbB niet per 31 december 2023 instellen en meer
tijd nemen om te komen tot een zorgvuldig besluit.

Vraag 4

Deelt u de mening dat een compromis met zo’n harde dreiging geen «overeenstemming»
kan worden genoemd, maar eerder chantage?

Antwoord 4

Om een open en transparant dialoogproces te hebben, was het relevant om duidelijk
te zijn over welke gebied gesloten zou gaan worden als partijen er toch niet uitkomen.
Betrokken partijen hebben zich tot het uiterste ingespannen om er samen uit te komen.
Ik zie op dit moment geen beweging meer en dit brengt mij tot de conclusie dat we
er ook niet uit gaan komen. Ik zal de laatste ingebrachte voorstellen en de belangen
van alle partijen meewegen in mijn uiteindelijke keuze voor het pakket aan maatregelen.

Vraag 5

Hoe verantwoordt u de dreiging van het sluiten van deze visgronden met de toezegging
aan de vissers dat er zou mogen blijven worden gezien, die is gedaan bij het aanwijzen
van de Voordelta als compensatiegebied voor de Tweede Maasvlakte? In hoeverre acht
u het rechtvaardig dat de visserij alsnog moet opdraaien voor de uitbreiding van de
Rotterdamse Haven? Hoe schat u de gevolgen van dit besluit in voor het vertrouwen
in de overheid door vissers en de gemeenschappen om hen heen?

Antwoord 5

Voor uitbreiding van de Tweede Maasvlakte zijn natuurcompensatiemaatregelen getroffen
in de Voordelta. De visserij is hierbij zoveel als mogelijk ontzien. Dertien jaar
lang heeft monitoring op de natuurontwikkeling plaatsgevonden en helaas is de constatering
geweest dat de beoogde natuurcompensatie niet aantoonbaar is gerealiseerd. Omdat dat
niet is aangetoond, dienen aanvullende maatregelen getroffen te worden om aan die
juridische verplichting te voldoen. Het is pijnlijk dat ik een TbB moet nemen in de
Voordelta waardoor de visserijsector ook geraakt wordt door de natuurcompensatie opgave.
Echter ik ben juridisch gehouden om compensatiemaatregelen te treffen. De natuur moet
gecompenseerd worden en ik zie geen andere mogelijkheid dan door een deel van het
gebied zoveel mogelijk met rust te laten.

Vraag 6

Bent u bereid alsnog naar een dialoog te zoeken met de visserijsector, zonder dreigementen
van sluiting van visgronden, waar wordt gezocht naar echt alternatieve oplossingen
voor het sluiten van visgronden?

Antwoord 6

LNV is sinds 2020 in gesprek met verschillende partijen om te komen tot een pakket
aan maatregelen Inmiddels ligt er een rechterlijke uitspraak waartoe ik mij moet verhouden.
Daarom is in februari een intensief dialoogproces gevoerd waar onder andere de visserijsector
en de natuur- en milieuorganisaties aan deel hebben genomen. Als er betere alternatieven
zouden zijn geweest, die aan alle belangen tegemoet komen, zouden die zijn ingebracht.
Helaas is geen volledige overeenstemming bereikt over een samenhangend pakket van
maatregelen. Dit noodzaakt mij om over de maatregelen te besluiten.