Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Dijk over het bericht dat de Consumentenbond het getreuzel contractering door zorgverzekeraars zat is

Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 7 december
2023).

Vraag 1

Wat is uw reactie op het bericht dat de Consumentenbond het getreuzel contractering
door zorgverzekeraars zat is?1

Antwoord 1

Zorgverzekeraars en zorgaanbieders maken jaarlijks via de contractering afspraken
over de te leveren zorg en de budgetten daarvoor. De inspanningen daarbij zijn erop
gericht dat de zorgverzekeraar aan de zorgplicht kan voldoen en dat de zorg die geleverd
wordt kwalitatief goed is en doelmatig geleverd wordt.

Ik betreur het dat in de media het beeld naar voren komt dat er sprake is van getreuzel.
Mijn ervaring is dat zorgaanbieders en zorgverzekeraars juist heel hard aan het werk
zijn om gezamenlijk tot goede afspraken te komen in het belang van de patiënt.

Vraag 2

Bent u het ermee eens dat het feit dat het contracteringsproces voor het zoveelste
jaar op rij niet op tijd af is, duidelijk maakt dat de huidige inzet om het proces
te verbeteren onvoldoende is?

Antwoord 2

Het tijdig afronden van de contractering vraagt stevige inspanning van zowel zorgaanbieders
als zorgverzekeraars. In het Integraal Zorg Akkoord (IZA) is afgesproken om de komende
jaren het contracteerproces zodanig te verbeteren dat er ruim voor het einde van het
jaar duidelijkheid is voor verzekerden welke zorg wel en niet gecontracteerd is. Partijen
zetten hier met een breed verbetertraject volop op in. Het doel van partijen is om
het contracteerproces steeds meer voorafgaand aan 12 november (de start van het overstapseizoen)
te organiseren. Dit vraagt echter een verandering van de contractering, het contracteerproces
en de contracteercultuur en vraagt daarmee veel inspanning van zowel zorgverzekeraars
als zorgaanbieders.

Vraag 3

Herinnert u zich deze uitspraak: «Het is al even benoemd, maar het voorgaande contracteringsjaar
was om verschillende redenen bijzonder. Het ging om het afsluiten van het Integraal
Zorgakkoord (IZA) in september, om inflatie, om hoge energiekosten et cetera», die
u deed tijdens het commissiedebat over het Zorgverzekeringsstelsel afgelopen juni?
Bent u het ermee eens dat deze redenen dit jaar geen excuus meer kunnen zijn voor
de vertraging, aangezien zorgverzekeraars zich hierop inmiddels zouden kunnen hebben
voorbereid?2

Antwoord 3

In het voorjaar van 2023 hebben de IZA-partijen gezamenlijk gereflecteerd op het contracteerseizoen
2023 en met elkaar vooruitgeblikt hoe de contractering en het contracteerproces verder
te verbeteren. Het contracteerproces 2023 kwam inderdaad later op gang dan andere
jaren omdat er onzekerheden waren. De IZA-partijen hebben toen de ambitie uitgesproken
om het komende contracteerseizoen te verbeteren. Daarnaast hebben de IZA-partijen
de ambitie uitgesproken om stappen te zetten naar een nieuwe contracteercultuur en
-werkwijzen. Ik ben ervan overtuigd dat zorgverzekeraars en zorgaanbieders handelen
naar deze afspraken en dit in de contractering voor 2024 hebben meegenomen. Er zijn
op dit moment ook (nog) geen signalen dat de contractering over de hele linie in een
specifieke sector of bij een specifieke zorgverzekeraars vertraagd is.

Vraag 4

Bent u tevreden als u kijkt naar de huidige berichtgeving, aangezien u in het debat
over het Zorgverzekeringsstelsel aangaf dat u tevreden bent «als voor verzekerden
duidelijk is of een zorgaanbieder gecontracteerd is of niet, zodat ze beter geïnformeerd
een polis kunnen kiezen»?

Antwoord 4

Op dit moment zijn er geen brede signalen die erop duiden dat de zorgcontractering
met het oog op 2024 moeizaam verloopt. Wel kan het zijn dat nog niet met alle individuele
zorgaanbieders een contract is afgesloten. Om te zorgen dat voor de verzekerden duidelijk
is wat de consequenties hiervan zijn is ingezet op het verbeteren van de informatievoorziening
aan verzekerden. Zorgverzekeraars hechten belang aan eenduidige en uniforme communicatie
naar verzekerden. Alle zorgverzekeraars hanteren nu daarom dezelfde definities om
de contracteerstatus weer te geven aan de hand van vijf kernboodschappen, zodat duidelijk
is in hoeverre er al een contract is afgesloten en wat de mogelijke financiële consequenties
zijn:

1. Contract: vergoed

2. (Nog) geen contract: wel vergoed

3. Nog geen contract: wel vergoed zolang de onderhandeling loopt

4. Nog geen contract: mogelijk een deel niet vergoed

5. Geen contract: meestal een deel niet vergoed.

Tijdens het komende overstapseizoen voert ZN een onderzoek uit om na te gaan of de
teksten ook de gewenste duidelijkheid hebben opgeleverd bij verzekerden en zo niet,
wat er dan verder verbeterd moet worden, ten einde de verzekerde goed te informeren,
zodat deze een weloverwogen keuze kan maken tijdens het overstapseizoen.

Vraag 5

Welke stappen gaat u zetten om ervoor te zorgen dat de contractering dit jaar wel
is afgerond voor 1 januari 2024, zodat mensen weten waar ze aan toe zijn op het moment
dat zij hun zorgverzekering voor het nieuwe jaar afsluiten?

Antwoord 5

Voor het contracteerseizoen 2024 ga ik geen aanvullende maatregelen nemen. Interveniëren
in het onderhandelingsproces acht ik niet nodig en is ook niet wenselijk. Door te
veel druk te zetten kan er onwenselijke spanning komen te ontstaan op een evenwichtige
onderhandelpositie van zowel de zorgverzekeraar als de zorgaanbieder. Met als mogelijk
gevolg slechtere onderhandeluitkomsten van de contractering in termen van betaalbaarheid,
kwaliteit en de veranderopgaven zoals beschreven in het IZA.

Na afloop van het jaar ga ik wel het contracteerseizoen 2024 evalueren om te bezien
of er nog verbeteringen nodig zijn voor het contracteerseizoen 2025.

Vraag 6

Welke stappen gaat u zetten om ervoor te zorgen dat de contractering volgend jaar
wel is afgerond voor 12 november 2024?

Antwoord 6

Begin 2024 gaan de IZA-partijen gezamenlijk met de NZa het contracteerseizoen 2024
evalueren. Indien nodig worden naar aanleiding hiervan aanvullende afspraken gemaakt
voor het contracteerseizoen 2025. De Tweede Kamer wordt hierover in het voorjaar 2024
geïnformeerd.

Vraag 7

Bent u het ermee eens dat verzekerden niet de dupe moeten zijn van de vertraging in
de onderhandelingen tussen verzekeraars en zorgaanbieders? Zo ja, zouden verzekerden
dan niet het recht moeten worden geven op vergoeding van zorgaanbieders die het afgelopen
jaar ook vergoed werden, als de contractering niet op tijd af is?

Antwoord 7

Zoals bij het antwoord op vraag 1 en 2 aangeven wordt er door zorgaanbieders en zorgverzekeraars
volop ingezet op het afronden van de contracten voor 2024. Naast het verbeteren van
het contracteerproces is het afgelopen jaar ook ingezet op het verbeteren van de informatievoorziening
aan verzekerden. Tijdens het komende overstapseizoen voert ZN een onderzoek uit om
na te gaan of de teksten ook de gewenste duidelijkheid hebben opgeleverd bij verzekerden
en zo niet, wat er dan verder verbeterd moet worden.