Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Bushoff over de contractering van de zorg in aanloop naar de nieuwe overstapperiode

Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 27 november
2023)

Vraag 1

Hoe beoordeelt u het nieuws dat verzekerden bij het Zilveren Kruis niet meer terecht
kunnen bij het Martini Ziekenhuis voor planbare ingrepen omdat het budget op is? Vindt
u dit wenselijk?1

Antwoord 1

Verzekerden, die zorg nodig hebben, hebben recht op zorg. Zorgverzekeraars hebben
zorgplicht. Dat houdt in dat de zorgverzekeraar zorg moet leveren die tijdig en bereikbaar
is. Als verzekerden niet terecht kunnen bij het Martini Ziekenhuis, dan moet de zorgverzekeraar
ervoor zorgen dat deze zorg elders – tijdig en bereikbaar – beschikbaar is.

Patiënten die op korte termijn gezien moeten worden – spoedzorg, oncologische zorg-
en zorg voor kinderen – worden wel nog steeds door het Martini Ziekenhuis aan verzekerden
van Zilveren Kruis geleverd en door Zilveren Kruis gefinancierd.

Vraag 2

Hoe lang is de gemiddelde wachttijd voor electieve zorg in Groningen, Friesland en
Drenthe? Komen verzekeraars hun zorgplicht na als er in Groningen een ziekenhuis is
waar capaciteit niet wordt benut vanwege te beperkte contractering?

Antwoord 2

Zorgaanbieders zijn verplicht om wachttijdgegevens aan te leveren bij de NZa2. Daarnaast zijn de wachttijden voor iedereen inzichtelijk via Zorgkaart NL3. De wachttijden zijn onderverdeeld in polikliniekbezoek, diagnostiek en behandeling.
De gemiddelde wachttijd wisselt per specialisme. Uit de laatste monitor Toegankelijkheid
van de NZa4 blijkt dat de wachttijden in de meeste regio’s dalen. Zoals in het antwoord op vraag
1 aangegeven komen zorgverzekeraars hun zorgplicht na als zij zorgen dat de zorg die
hun verzekerden nodig heeft tijdig en bereikbaar beschikbaar is. De NZa houdt daar
toezicht op.

Vraag 3

Hoe kan het dat afgesproken budgetten zo uit de maat lopen met de werkelijkheid? Krijgt
u signalen dat dit ook op andere plaatsen aan de hand is? Zo ja, waar?

Antwoord 3

Ik zie vooralsnog geen aanleiding voor de conclusie dat budgetten uit de maat lopen
met de verbruiken. Zorgverzekeraars en zorgaanbieders maken jaarlijks via de contractering
afspraken over de te leveren zorg en de budgetten daarvoor. De inspanningen daarbij
zijn erop gericht dat de zorgverzekeraar aan de zorgplicht kan voldoen en dat de zorg
die geleverd wordt kwalitatief goed is en doelmatig geleverd wordt. Budgetplafonds
zijn voor zorgverzekeraars een belangrijk instrument om op passende zorg te sturen
en de uitgaven te beheersen. Het komt vaker voor dat een zorgaanbieder in de loop
van het jaar zijn budgetplafond bereikt. Zolang er voor de verzekerden dan elders
nog zorg beschikbaar is die tijdig en bereikbaar is, kan de zorgverzekeraar zijn zorgplicht
toch nakomen.

Vraag 4, 5 en 6

Hoe kunnen verzekerden in hun keuze voor een verzekeraar bij de naderende overstapperiode
er rekening mee houden of die verzekeraar voldoende zorg inkoopt in een ziekenhuis?

Hoe staat het met uw ambitie om meer duidelijkheid te geven aan verzekerden vanaf
13 november over het gecontracteerde aanbod door zorgverzekeraars en aanbieders?

Hoe vertaalt meer duidelijkheid zich concreet naar de communicatie van zorgverzekeraars
over hun polisaanbod? Komt er gedurende het hele jaar een actueel overzicht van gecontracteerde
zorg?

Antwoord 4, 5 en 6

Ik vind het van belang dat verzekerden bij het kiezen van een zorgverzekering bruikbare
informatie krijgen van zorgverzekeraars die hen helpt tijdens het keuzeproces. Zo
kunnen zij een goede keuze maken. In de aanpak van de wachttijden en transformaties
kunnen partijen gezamenlijk met een regioplan een grote rol spelen. In het Integraal
Zorgakkoord zijn hierover tussen zorgverzekeraars, zorgaanbieders, zorgprofessionals,
gemeenten en VWS belangrijke afspraken gemaakt.

Ten aanzien van het verbeteren van de informatievoorziening aan verzekerden gedurende
het overstapseizoen, is afgesproken dat met ingang van het overstapseizoen in 2023
alle zorgverzekeraars dezelfde definities hanteren om de contracteerstatus weer te
geven, zodat duidelijk is in hoeverre er al een contract is afgesloten en wat de mogelijke
financiële consequenties zijn. Tijdens het komende overstapseizoen gaat Zorgverzekeraars
Nederland een onderzoek uitvoeren om na te gaan of deze teksten ook de gewenste duidelijkheid
hebben opgeleverd bij verzekerden en zo niet, wat er dan verder verbeterd moet worden.

Daarnaast zal in het kader van de IZA-afspraken een inventarisatie plaatsvinden naar
hoe de huidige informatievoorziening verloopt en wordt verkend welke aspecten ontbreken
of verbeterd kunnen worden om verzekerden gedurende 2024 en de daaropvolgende jaren
effectief te informeren en ondersteunen bij niet-gecontracteerde zorg.

In deze inventarisatie en verkenning wordt gefocust op situaties en locaties waar
dit risico zich vooral voor kan doen, zoals bij verwijzers en tijdens het overstapseizoen
en zullen aanbevelingen gedaan worden om dit te verbeteren.

Niet alleen tijdens het overstapseizoen is het namelijk van belang dat verzekerden
weten welke zorgaanbieders gecontracteerd zijn (om een bewuste keuze te kunnen maken
voor een zorgverzekering) maar ook gedurende het jaar is dit van belang. Als mensen
zorg nodig hebben is het belangrijk dat zij weten met welke zorgaanbieder een contract
is afgesloten, zodat zij niet geconfronteerd worden met onvoorziene kosten. Zowel
zorgverzekeraars als zorgaanbieders hebben een verantwoordelijkheid ten aanzien van
het informeren van de verzekerde.

Recent heeft de NZa Handvatten Contractering en Transparantie gecontracteerde zorg
gepubliceerd5. Hierin staat wat de NZa minimaal verwacht van zorgaanbieders en zorgverzekeraars
in de contractering en het informeren van consumenten. Het betreft bestaande normen
uit relevante regelgeving, maar ook nieuwe richtsnoeren. Ten aanzien van de informatieverstrekking
aan consumenten door zorgverzekeraars is opgenomen dat «de verzorgverzekeraar bruikbare
informatie verstrekt over het gecontracteerde zorgaanbod en hierbij zoveel mogelijk
uniforme, vergelijkbare taal hanteert.» Voor zowel de zorgverzekeraar als de zorgaanbieder
is afgesproken dat «de zorgverzekeraar/zorgaanbieder jaarlijks vanaf 12 november transparant
maakt met welke zorgaanbieders/zorgverzekeraars zij een contract heeft afgesloten.»

Begin 2024 zal het contracteerproces voor 2024 worden geëvalueerd in een bestuurlijk
overleg contractering dat tussen de IZA-partijen plaatsvindt. Tijdens dit overleg
zullen ook de bevindingen van de NZa over het contracteerseizoen in relatie tot de
opgestelde handvatten worden besproken. In het voorjaar van 2024 informeer ik uw Kamer
graag over de uitkomsten.

Vraag 7

Wanneer komt duidelijkheid over het invoeren van de offerteplicht? Hoe staat het met
het overleg dat de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) hierover leidt?

Antwoord 7

De NZa heeft een verkenning gedaan naar de offerteplicht en zal deze in het eerste
kwartaal van 2024 voorleggen bij de IZA-tafel contractering.

Vraag 8

Wilt u deze vragen voor 13 november beantwoorden, zodat er meer duidelijkheid is voor
de nieuwe overstapperiode?

Antwoord 8

Ja.