Schriftelijke vragen : Het nalaten om juridische vervolgstappen tegen KLM te ondernemen

Vraag 1

Wat is de reden dat u de staatsagent niet van te voren op de hoogte heeft gesteld
van de inhoud van uw brief (2023Z17434) om niet tot juridische stappen tegen KLM over te gaan?

Vraag 2

Kunt u zich voorstellen dat veel ondernemers, die met de stok achter de deur gedwongen
worden voorwaarden voor coronasteun na te leven, met stijgende verbazing kijken naar
hoe u KLM met gebrekkige naleving laat wegkomen?

Vraag 3

Heeft u enige indicatie dat de Europese Commissie opnieuw naar de goedkeuring van
de aan KLM verleende steun zal kijken, omdat voorwaarden niet zijn nageleefd, of dat
andere partijen bereid zijn nu alsnog tegen deze goedkeuring te procederen?

Vraag 4

Waarom neemt u in uw brief de analyse over dat KLM slechts in een deel van 2023 niet
aan de vereiste kostenreductie voldeed, terwijl dit ook in 2021 en 2022 al het geval
was?

Vraag 5

Waarom schrijft u dat het Framework Agreement «een inzet» van KLM vroeg om belastingontwijking
te beëindigen, terwijl werd geëist dat facilitering van belastingontwijking beëindigd
werd?

Vraag 6

Waarom stelt u dat pas medio 2022 bleek dat voorwaarden niet gehandhaafd werden, terwijl
de staatsagent dit al in januari 2022 aankaartte?

Vraag 7

Waarom stelt u dat pas in 2023 bleek dat er geen verbetering in de naleving zou komen,
terwijl al in het voorjaar van 2022 werd geconcludeerd dat zonder verdere maatregelen
de naleving gebrekkig zou zijn?

Vraag 8

Overweegt u het functioneren van de commissarissen van KLM in beschouwing te nemen,
gegeven de structurele schending van voorwaarden?

Vraag 9

Op welke manier is overwogen de aan KLM verleende NOW loonsubsidie in te zetten als
stok achter de deur om handhaving te borgen?

Vraag 10

Waarom kiest u ervoor de analyses van de externe adviseurs niet openbaar te maken
nu de procespositie van de staat met het versturen van de brief van 13 oktober 2023
reeds bekend is?

Vraag 11

Bent u bereid deze analyses alsnog openbaar te maken? Zo nee, waarom niet?

Vraag 12

Bent u bereid het Framework Agreement openbaar te maken (zo nodig met het weglakken
van bedrijfsgevoelige informatie)?

Vraag 13

Klopt het dat het herstructureringsplan formeel verbonden is aan het Framework Agreement?
Klopt het dat de daarin genoemde zaken onderdeel zijn van de voorwaarden?

Vraag 14

Hoe kan het dat het procederen door de staat tegen schending van voorwaarden uit het
herstructureringsplan juridisch waarschijnlijk niet succesvol zou zijn?

Vraag 15

Waarom denkt u dat KLM met succes verweer zal kunnen maken tegen het niet naleven
van voorwaarden op basis van externe omstandigheden als arbeidsmarktkrapte en inflatie,
terwijl hier in de toepassing van voorwaarden reeds rekening mee gehouden wordt? Waarom
noemt u dat laatste niet?

Vraag 16

Hoe kan het dat een structurele kostenreductie alleen in de vorm van een tijdelijke
kostenreductie handhaafbaar zou zijn? De bepalingen uit het herstructureringsplan
zijn toch in het geheel voorwaardelijk voor steun?

Vraag 17

Deelt u de analyse van de staatsagent dat de jaarrekening van KLM in de uitwerking
misleidend is? Zo ja, waarom onderschrijft u dan de lezing van de landsadvocaat dat
niet vaststaat dat deze misleidend is?

Vraag 18

Heeft u gesprekken gevoerd met andere aandeelhouders van KLM over het afdwingen van
handhaving van voorwaarden, of eventuele juridische stappen?

Vraag 19

Klopt het dat de bijzondere regeling voor belastinguitstel voor KLM een clausule bevat,
die het intrekken van uitstel onder bepaalde voorwaarden mogelijk maakt?

Vraag 20

Vindt u dat het belang van de staat zich tegen verder belastinguitstel van KLM verzet?
Zo nee, waarom niet?

Vraag 21

Waarom wordt het opschorten van uitstel van belasting niet als optie in de brief genoemd,
terwijl de hierboven genoemde clausule daartoe de mogelijkheid biedt?

Vraag 22

Hoe kan het dat de mogelijkheid is vervallen om een beroep te doen op de naleving
van de aanvullende voorwaarden?

Vraag 23

Waarom ontbreekt het aan voldoende belang voor de staat om in beroep te gaan tegen
de schending van de voorwaarden?

Vraag 24

Is handhaving van het steunpakket aan KLM mogelijk? Zo ja, hoe precies?

Vraag 25

Hoe kunt u beweren dat een verklaring voor recht niet van voldoende belang is, als
dit aan KLM, de overheid, en de samenleving een belangrijk signaal afgeeft dat aan
het belang voorwaarden na te leven niet getornd wordt?

Vraag 26

Is het mogelijk alsnog een proces te starten om tot een verklaring voor recht over
naleving van de voorwaarden te komen?

Vraag 27

Bent u bereid een onafhankelijke review uit te voeren op de twee juridische adviezen
door een juridische expert c.q. derde partij die niet al op enige wijze betrokken
is geweest bij de totstandkoming van het steunpakket of de staat zou moeten vertegenwoordigen
in een proces tegen KLM?

Vraag 28

Hoe verhoudt de aangekondigde kostenbesparing van 700 miljoen euro zich tot de omvang
van de kostenbesparing zoals uiteengezet in het herstructureringsplan?

Vraag 29

Vindt u dat de staat reputatieschade heeft opgelopen doordat het schenden van voorwaarden
door KLM over een langere periode, tot aan het einde van het steunpakket, heeft kunnen
voortduren?

Vraag 30

Hoe kan het zijn dat u enerzijds erkent dat het niet nakomen van afspraken afbreuk
doet aan de maatschappelijke positie van KLM en het draagvlak voor overheidssteun
aan individuele bedrijven, en anderzijds tegelijkertijd de analyse onderschrijft dat
ergeenbelang is bij inzet van handhavingsinstrumenten?

Vraag 31

Hoe gaat u uitvoering geven aan motie 28 165, nr. 404?1

Vraag 32

Waarom is de evaluatie van het steunpakket met een half jaar vertraagd?

Vraag 33

Snapt u dat er een grote zorg leeft over de precedentwerking van het niet naleven
van steunpakketten voor grote individuele bedrijven voor toekomstige gevallen?