Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Kent over een dreigend massaontslag bij metaalbedrijf KME

Antwoord van Minister Adriaansens (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 17 oktober
2023).

Vraag 1

Wat is uw reactie op het bericht «Vrees voor massaontslag bij groot metaalbedrijf
KME in Zutphen: «Hebben gewoon te weinig werk»»1

Antwoord 1

Wanneer een bedrijf een grote reorganisatie aankondigt kan dit hard aankomen en veel
onrust met zich meebrengen. Dit geldt in de eerste plaats voor de medewerkers van
KME en hun families, die nu in onzekerheid verkeren over hun toekomst bij het bedrijf.
KME blijkt last te ondervinden van hogere energie- en grondstofprijzen, waardoor het
een andere positionering in de markt zoekt. In algemene zin zijn reorganisaties –
hoe naar ook voor betrokkenen – soms onvermijdelijk. Het is echter niet aan mij om
een uitspraak te doen over een individueel bedrijf. Ik heb begrepen dat de leiding
van het bedrijf de medewerkers indien nodig zal ondersteunen bij het vinden van ander
werk.

Vraag 2

Wat is uw reactie op het feit dat dit het tweede bedrijf is in deze regio dat snel
na een buitenlandse overname aankondigt banen te schrappen? Wat vindt u daarvan?

Antwoord 2

Ook hier geldt dat ik geen uitspaak kan doen over individuele bedrijven. De veranderingen
in de markt kunnen leiden tot veranderingen in productie. Dat verschilt per bedrijf.
De situatie van KME is dan ook niet direct vergelijkbaar met het eerdere bedrijf dat
in deze regio is overgenomen en waarna banen zijn geschrapt. Uit contacten met KME
blijkt dat als gevolg van de kostenstijging van energie en grondstoffen de afzet van
producten is teruggelopen.

Vraag 3

Maakt u ook zorgen over de gevolgen voor deze regio nu er meerdere grote fabrieken
banen schrappen of zelfs sluiten?

Antwoord 3

De ontwikkelingen aangaande werkgelegenheid in deze regio, maar ook in de rest van
Nederland, hebben uiteraard mijn aandacht. De inzet van het kabinet is om zoveel mogelijk
te voorkomen dat bedrijven in de problemen geraken. De huidige krapte op de Nederlandse
arbeidsmarkt zal er hopelijk toe bijdragen dat betrokkenen sneller weer aan een baan
zullen komen.

Vraag 4

Hoe kijkt u aan tegen buitenlandse investeerders, zoals de Italiaanse Intek group,
die een Nederlands bedrijf overnemen om deze daarna te saneren of zelfs te sluiten?

Antwoord 4

Het kabinet hecht aan een open economie. Buitenlandse investeerders zijn in beginsel
welkom. De overheid grijpt alleen in wanneer er sprake is van economische veiligheidsrisico’s.
Vanwege de open economie in Nederland is het toegestaan dat bedrijven elkaar kunnen
overnemen. Voorop staat dat elke onderneming in de eerste plaats zelf verantwoordelijk
is en blijft voor de strategie en het beleid van de onderneming, de bedrijfsvoering
en de continuïteit daarvan. Dat is wettelijk vastgelegd.

Vraag 5

Deelt u de mening dat dit soort sprinkhanengedrag onacceptabel is? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, wat gaat u hieraan doen?

Antwoord 5

Een open economie is cruciaal voor het Nederlandse verdienvermogen en daar horen overnames
ook bij. Het levert ons veel welvaart op en daar hebben we veel banen aan te danken.
Het is aan het bedrijf zelf om de eigen strategie te bepalen zolang het zich houdt
aan de geldende wet- en regelgeving. Er is geen aanwijzing dat het hier om laakbaar
gedrag gaat. De redenen voor de aangekondigde reorganisatie bij KME zijn, zoals in
het antwoord bij vraag 1 gemeld, met name de verhogingen in de kostprijs.

Vraag 6

Bent u ermee bekend dat KME, in tegenstelling tot het eerdere Aurubis, na de overname
de prijzen verhoogde en betaling vooraf eiste waardoor vaste afnemers afhaakten? Wat
vindt u ervan dat werknemers hier nu de dupe van worden omdat ze een dag per week
minder kunnen werken?

Antwoord 6

Ik ben bekend met deze berichtgeving. Het is aan het bedrijf zelf om te bepalen op
welke manier het de bedrijfsvoering wil organiseren. Feit is dat niet alleen KME de
prijzen verhoogd heeft. Over de gehele breedte zijn de industriële prijzen omhoog
gegaan als gevolg van o.a. stijgende kosten van materialen, energie en arbeid. Het
is aan de onderneming om deze stijging van kosten al dan niet door te berekenen aan
de klant. Ik kan niet beoordelen of de prijsverhoging de reden is voor de teruggelopen
vraag bij dit bedrijf.

Vraag 7

Wat gaat u doen om het baanverlies bij KME, één van de grootste werkgevers in Zutphen,
tegen te houden?

Antwoord 7

De bedrijfsvoering en strategie is een verantwoordelijkheid van KME zelf. Mocht het
bedrijf zelf aanleiding zien om een steunverzoek in te dienen dan zullen we hier uiteraard
zorgvuldig naar kijken. Aan de hand van het geldende beoordelingskader zal dan in
samenspraak met provincie en gemeente bekeken worden of overheidsinterventie gepast
is.

Vraag 8

Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden?

Antwoord 8

Ja.