Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kathmann over het rekenen van extra kosten door zorgverzekeraars voor het ontvangen van post

Antwoord van Staatssecretaris Van Huffelen (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 27 september 2023).

Vraag 1, 4 en 6

Is de Staatssecretaris bekend met het feit dat mensen verzekerd bij IZA Zorgverzekeringen
een brief hebben ontvangen dat post van de zorgverzekeraar voortaan niet meer gratis
is? Hoe beoordeelt zij het feit dat mensen voortaan €1,25 per maand moeten betalen
als zij niet de overstap maken naar digitale correspondentie?

Wat vindt de Staatssecretaris ervan dat IZA Zorgverzekeringen de gestegen kosten van
postzegels en papier doorberekent aan haar minst digitaalvaardige klanten?

Hoe verhoudt het in rekening brengen van een maandelijks bedrag zich volgens de Staatssecretaris
tot de motie van het lid Leijten c.s. over altijd een gebruiksvriendelijk niet-digitaal
alternatief bieden bij het ontwikkelen van nieuwe digitale middelen (Kamerstuk 26 643, nr. 834)?

Antwoord 1, 4 en 6

Ja, zoals ik ook in reactie op de motie Leijten heb aangegeven1, hecht ik eraan dat iedereen kan meedoen in onze samenleving en dat niemand wordt
buitengesloten. De coöperatie VGZ – waar IZA Zorgverzekeringen onderdeel van uitmaakt
– heeft de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport laten weten dat zij kwetsbare
groepen verzekerden, zoals verzekerden onder curatele, verzekerden bij wie bronheffing
aan de orde is en sociale minima met een gemeentepolis, kosteloos per papier blijft
informeren. Daarnaast wordt aan verzekerden de mogelijkheid geboden om in geval van
vragen of onduidelijkheden telefonisch contact op te nemen met de zorgverzekeraar.2

Vraag 2

Is de Staatssecretaris bekend met het feit dat één op de vijf Nederlanders moeite
heeft met digitale vaardigheden?

Antwoord 2

Ja. Ik ben, zoals ik in mijn reactie3 op het verantwoordingsonderzoek van de Algemene Rekenkamer naar de Informatiepunten
Digitale Overheid heb aangegeven, gestart met een aantal activiteiten om beter inzicht
te krijgen in de behoefte van de groep mensen die (al dan niet tijdelijk) niet in
staat zijn om zelfstandig gebruik te maken van de (digitale) publieke dienstverlening.
De mate waarin mensen in staat zijn om zelfstandig zaken te doen met de overheid hangt
samen met de mate van hun zelfstandigheid (zoals bijvoorbeeld onvoldoende digitale
vaardigheden), maar ook met de complexiteit van hun persoonlijke situatie en de complexiteit
van wetten, regels en de organisatie(s) met wie zij te maken hebben.

Vraag 3, 5 en 8

Deelt de Staatssecretaris de mening dat er altijd een niet-digitaal alternatief moet
zijn voor burgers in hun communicatie met instellingen die essentieel zijn in het
dagelijks leven, zoals verzekeraars en banken? In hoeverre deelt zij de mening dat
de drempel voor de niet-digitale weg niet hoger mag zijn dan die voor de digitale
weg?

Vindt de Staatssecretaris dat mensen recht hebben op communicatie met hun verzekeraar
op een manier die voor hen toegankelijk is? Hoe beoordeelt zij het feit dat mensen
zonder digitale vaardigheden bij deze zorgverzekeraar straks moeten betalen voor hun
correspondentie over zorg? Hoe beoordeelt zij dit in het licht van het feit dat zorgverzekeraars
opereren onder strikte publiekrechtelijke randvoorwaarden?

Wat gaat de Staatssecretaris doen om te zorgen dat mensen zonder digitale vaardigheden
altijd toegang houden tot offline communicatie met deze instellingen, zonder daarvoor
extra kosten te hoeven betalen?

Antwoord 3, 5 en 8

In het kader van de Werkagenda Waardengedreven Digitaliseren zet ik mij ervoor in
dat de overheidsdienstverlening aansluit bij de behoeften en leefwereld van burgers
en ondernemers en dat zij zelf kunnen kiezen op welke wijze ze gebruik willen maken
van de overheidsdienstverlening, digitaal of niet-digitaal. Voor private of semi-publieke
organisaties zoals de zorgverzekeraars, kan ik niet bepalen hoe zij de dienstverlening
voor hun klanten inrichten, maar met uw Kamer vind ik het van groot belang dat ook
mensen die niet van het digitale kanaal gebruik kunnen of willen maken wel bij deze
instellingen kunnen blijven meedoen. De Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk
Verkeer is niet van toepassing op private instellingen. Zoals ik heb aangegeven in
de Kamer betekent dit dat ik niet kan bepalen hoe de zorgverzekeraars de dienstverlening
aan hun klanten regelen. Als toegezegd aan uw Kamer ben ik echter met deze instellingen
in gesprek over hoe zij ervoor zorgen dat iedereen mee kan blijven doen. De Kamer
ontvangt in oktober bericht over de uitkomsten van deze gesprekken.4 Ik onderzoek daarbij ook de mogelijkheden om tot afspraken te komen die in lijn liggen
met het begin dit jaar gestarte brede programma «Toegankelijk Bankieren».In dit programma spannen de Nederlandse banken zich in om de dienstverlening van banken
toegankelijker en inclusiever te maken.5 Zij doen dit in nauwe samenwerking de Alliantie Digitaal Samenleven, diverse maatschappelijke
organisaties van bijvoorbeeld ouderen, laaggeletterden en mensen met een lichamelijke
of verstandelijke beperking en de banken zodat de dienstverlening goed aansluit op
de behoeften van alle klanten, waaronder ook specifieke doelgroepen.

Vraag 7

Bij hoeveel andere (zorg)verzekeraars, banken en (semi-)publieke instellingen worden
kosten gerekend om post op papier te ontvangen?

Antwoord 7

Er is geen landelijk overzicht van private ondernemingen of semi-publieke instellingen
die kosten aan hun klanten doorberekenen om post op papier te ontvangen. Zoals de
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan uw Kamer heeft laten weten zijn
er bij het Ministerie van VWS twee zorgverzekeraars bekend die extra kosten in rekening
brengen voor het ontvangen van post op papier.6