Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Beckerman over het bericht dat Syngenta een studie naar glyfosaat en hersenschade meer dan twintig jaar achterhield

Antwoord van Minister Adema (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) (ontvangen 22 september
2023).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Hoe Syngenta een studie naar glyfosaat en hersenschade
meer dan twintig jaar achterhield»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat vindt u van het feit dat Syngenta een onderzoek naar neurotoxische effecten van
glyfosaat achterhield bij het aanvragen van Europese toelating van glyfosaat?

Antwoord 2

Iedere toelatingshouder van een werkzame stof heeft de verplichting om alle nieuwe
relevante wetenschappelijke informatie aan te leveren bij de toelatingsautoriteiten.
Ik heb begrepen dat de genoemde studie een neurotoxiciteitstudie van glyfosaat-trimesium
betreft, een zoutvorm van glyfosaat, die niet goedgekeurd is binnen de EU. Omdat dit
een andere werkzame stof met een ander risicoprofiel betreft heb ik begrepen dat de
toelatingshouder van mening is dat deze niet relevant is voor herbeoordeling van de
stof glyfosaat. Gezien de maatschappelijke discussie over glyfosaat betreur ik dit
omdat de risicobeoordeling van glyfosaat zo volledig en onomstreden mogelijk dient
te zijn. Het is dan ook goed dat EFSA de studie alsnog heeft meegenomen in de beoordeling.
EFSA concludeert dat er op basis van alle beschikbare informatie geen indicaties zijn
dat glyfosaat neurotoxische effecten heeft. Overigens adviseert EFSA ook dat de toelatingshouder
wel nadere duiding verschaft over de oorzaak van de waargenomen effecten in de neurotoxische
studie met het glyfosaat-trimesium.

Vraag 3

Herkent u een patroon van bedrijven die onderzoeksresultaten achterhouden, zoals bijvoorbeeld
de Monsanto papers?

Antwoord 3

Bedrijven moeten, als gevolg van een wijziging van Algemene Levensmiddelenverordening
(ALV), sinds 2019 de autoriteiten voordat een nieuwe studie begint al op de hoogte
brengen, in plaats van achteraf. Bovendien moeten ze melding maken als de studie is
afgerond. Hier sta ik volledig achter.

Vraag 4, 5 en 6

Klopt het dat de Europese Commissie al een positie heeft ingenomen dat glyfosaat veilig
is voor gebruik?2

Deelt u deze mening en acht u bestrijdingsmiddelen met glyfosaat veilig voor gebruik,
op basis van alle beschikbare feiten? Zo nee, bent u bereid om samen met andere lidstaten
de Europese toelating niet meer te laten verlengen?

Ziet u een kans om nu tot een Europese stop op glyfosaat te komen en daarmee versneld
uw eerder uitgesproken wens voor het beëindigen van glyfosaat gebruik te realiseren?3

Antwoord 4, 5 en 6

De Europese Commissie heeft op 19 september 2023 een concept-voorstel aan de lidstaten
voorgelegd om de goedkeuring van glyfosaat met tien jaar te verlengen. Ik laat mij
hierop adviseren door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden (Ctgb) en zal uw Kamer vervolgens hierover informeren. Inmiddels heeft
uw Kamer een motie aangenomen (Kamerstuk 21 501-32, nr. 1570) om tegen de Europese goedkeuring van glyfosaat te stemmen. Inmiddels heeft uw Kamer
een motie aangenomen (Kamerstuk 21 501-32, nr. 1570) om tegen de Europese goedkeuring van glyfosaat te stemmen. Ik zal uw Kamer op korte
termijn informeren over de wijze waarop ik invulling zal geven aan deze motie.

Vraag 7

Hoe staat het met de uitvoering van de motie van het lid Beckerman c.s. over zo snel
mogelijk met een plan komen om Nederlandse wetenschappers en het Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onderzoek te laten verrichten naar een verbeterd
toelatingsbeleid (Kamerstuk 27 858, nr. 589)?

Antwoord 7

De huidige beoordeling van mogelijke neurotoxische effecten van werkzame stoffen in
gewasbeschermingsmiddelen is gebaseerd op de structurele eigenschappen van een stof,
het werkingsmechanisme, proefdierstudies en openbare wetenschappelijke literatuur,
waaronder epidemiologische studies en bevolkingsonderzoeken. Ik heb uw Kamer eerder
geïnformeerd (Kamerstuk 27 858, nrs. 555, 605 en 611) over de stappen die nodig zijn om mogelijke neurotoxische effecten van werkzame
stoffen beter te kunnen opsporen, waaronder het ontwikkelen van laboratoriumtesten
zonder proefdieren (in vitro testen) en het aanpassen van bestaande OECD-testrichtlijnen
voor proefdierstudies, en de stappen die ik zet om dat te bereiken. Zo heb ik het
RIVM gevraagd om in EFSA-verband actief bij te dragen aan de actualisatie van de huidige
datavereisten voor risicobeoordeling op het gebied van neurologische aandoeningen.
Dit doe ik via een nieuw afgesloten overeenkomst met het RIVM, waarbij Nederlandse
wetenschappers tot 2026 deelnemen aan wetenschappelijke werkgroepen in EFSA-verband.
Hiermee geef ik uitvoering aan de genoemde motie van het lid Beckerman c.s.

Vraag 8

Bent u voornemens om andere stappen te nemen naar aanleiding van deze berichtgeving
zoals een boete uitschrijven voor het niet naleven van de informatieplicht?

Antwoord 8

Ondanks dat ik het betreur dat deze studie in eerste instantie geen onderdeel van
het dossier was, betreft de studie een andere werkzame stof dan glyfosaat en is de
studie desalniettemin toch door EFSA in de herbeoordeling betrokken.