Verslag van een schriftelijk overleg : Verslag van een schriftelijk overleg over de Beleidsdoorlichting geluid (Kamerstuk 32861-78)

Nr. 83
VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

Vastgesteld 3 juli 2023

De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft een aantal vragen en opmerkingen
voorgelegd aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over de brief
van 3 februari 2023 over de Beleidsdoorlichting geluid (Kamerstuk 32 861, nr. 78).

De vragen en opmerkingen zijn op 18 april 2023 aan de Staatssecretaris van Infrastructuur
en Waterstaat voorgelegd. Bij brief van 28 juni 2023 zijn de vragen beantwoord.

De voorzitter van de commissie, Tjeerd de Groot

De adjunct-griffier van de commissie, Wiendels

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties

Inhoudsopgave

 

Inleiding

2

VVD-fractie

2

D66-fractie

4

BBB-fractie

5

Inleiding

De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de beleidsdoorlichting
geluid. Deze leden hebben daar nog enkele vragen over.

De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de beleidsdoorlichting
geluid. Hierover hebben zij nog enkele vragen.

Het lid van de BBB-fractie heeft kennisgenomen van de beleidsdoorlichting. Dit lid
heeft nog wel een vraag.

VVD-fractie

De leden van de VVD-fractie lezen dat de vorige beleidsdoorlichting in februari 2016
met de Kamer is gedeeld. Deze leden lezen in die beleidsdoorlichting uit 2016 dat
één van de aanbevelingen destijds was om «eind- en tussendoelen te stellen voor de
resterende sanering». Deze leden lezen eveneens dat «teneinde tenslotte bij de volgende
beleidsdoorlichting de benodigde gegevens volledig beschikbaar te hebben enkele acties
in gang worden gezet» en dat dit moet leiden tot «effectiever beleid en een vollediger
beleidsdoorlichting in de toekomst». Deze leden lezen, in de recent verschenen beleidsdoorlichting,
dat het doel om de lokale sanering (A-lijst) voor 2020 af te ronden niet is behaald,
dat het doel om voor 2020 voor rijkswegen en hoofdspoorlijnen saneringsplannen in
te dienen niet is behaald en dat voor deze saneringen volgens het rapport beperkt
inzicht bestaat in de doelmatigheid. Kan de Staatssecretaris aangeven op welke manier
de aanbevelingen uit 2016 zijn opgevolgd en waarom ondanks die aanbevelingen de doelen
niet behaald zijn en het inzicht niet voldoende is?

De leden van de VVD-fractie lezen dat ernstige hinder en slaapverstoring tussen 2016
en 2020 voor wegen met rijsnelheden tussen de 30 en 50 kilometer per uur zijn toegenomen.
Deze leden lezen eveneens dat uit emissie-kentallen voor het geluid van wegverkeer
is gebleken dat voertuigen bij snelheden van tussen de 30 en 50 kilometer per uur
aanzienlijk stiller zijn geworden. Kan de Staatssecretaris aangeven hoe beide conclusies
verenigbaar zijn en hoe ondanks stillere voertuigen de hinder is toegenomen op wegen
met rijsnelheden tussen de 30 en 50 kilometer per uur?

De leden van de VVD-fractie lezen dat de saneringsopgave wordt verkleind met de komst
van de Omgevingswet, omdat de sanering in een kortere periode kan worden afgerond.
Deze leden lezen eveneens dat de invoering van de Omgevingswet is uitgesteld en dat
de uitvoering afhankelijk is van meerdere factoren, zoals de capaciteit bij marktpartijen
en dat in het licht van deze ontwikkelingen de saneringstermijn onder de Omgevingswet
zal worden bezien. Kan de Staatssecretaris concreet aangeven wat zij daarmee bedoelt?
Deze leden lezen eveneens dat er onder de Omgevingswet een nieuwe saneringslijst wordt
vastgesteld die uitgaat van de actuele geluidbelastingen en actuele gegevens over
woningen. Kan de Staatssecretaris aangeven of, en zo ja in welke mate, deze nieuwe
saneringslijst tot extra vertragingen gaat leiden? Hebben inwoners daardoor langer
te maken met bovenmatige geluidhinder door industrie-, weg- of spoorgeluid?

De leden van de VVD-fractie lezen dat één van de mogelijkheden om doelmatigheid en
doeltreffendheid te verbeteren is om het saneringsbudget naar voren te halen. Deze
leden lezen ook dat inzicht beter moet en dat de Staatssecretaris daartoe zal onderzoeken
hoe de uitgaven aan bronbeleid en preventie het beste kunnen worden gemonitord. Is
de Staatssecretaris het met de VVD-fractie eens dat door het ontbreken van voldoende
inzicht er geen sprake kan zijn van doelmatigheid van het beleid? Deze leden lezen
tevens dat het maximale aan geluidmaatregelen is getroffen, omdat het budget steeds
volledig is uitgeput. Is de Staatssecretaris het met de VVD-fractie eens dat wanneer
er geen oordeel over de doelmatigheid van beleid valt te geven vanwege het ontbreken
van voldoende inzicht, dat er ook geen sprake kan zijn van «het maximale aan maatregelen»,
enkel en alleen omdat het budget volledig is uitgeput? Wat gaat de Staatssecretaris
doen om ervoor te zorgen dat het beleid op het gebied van geluid en geluidsanering
zo wordt aangepast dat het optimale effect tegen zo min mogelijk kosten wordt bewerkstelligd?

De leden van de VVD-fractie lezen in deze beleidsdoorlichting over geluidhinder van
industrie, weg en spoorweg over positieve ontwikkelingen die geluidhinder verminderen.
Deze leden vinden geen informatie in deze beleidsdoorlichting over ontwikkelingen
die hebben geleid tot extra of meer geluidhinder, zoals geluidhinder van windturbines
op land. Is de Staatssecretaris het met de VVD-fractie eens dat dergelijke ontwikkelingen
zouden moeten worden opgenomen in de beleidsdoorlichting en dat ook voor dergelijke
ontwikkelingen aanpassing van beleid tot de mogelijkheden zou moeten behoren? Kan
de Staatssecretaris aangeven of dergelijke ontwikkelingen bekend zijn en in hoeverre
beleidsaanpassingen daarbij voorzien worden?

De leden van de VVD-fractie lezen in de beleidsdoorlichting niets over onderhoud en
vernieuwing van reeds uitgevoerde saneringsmaatregelen en eventueel toenemende geluidhinder
vanwege schade aan of slijtage van saneringsmaatregelen. Kan de Staatssecretaris aangeven
in hoeverre geluidsniveaus bewaakt en gemonitord worden nadat sanering heeft plaatsgevonden?
Is de Staatssecretaris het met de VVD-fractie eens dat monitoring van gesaneerde locaties
onderdeel zou moeten zijn van de beleidsdoorlichting? Op welke manier borgt het huidige
geluidsbeleid na sanering een structureel voldoende laag geluidniveau? Welke beleidsaanpassingen
stelt de Staatssecretaris voor in geval dat die structurele borging in het huidige
beleid ontbreekt?

De leden van de VVD-fractie stellen vast dat de doelstelling voor geluidsanering langs
rijksinfrastructuur niet behaald is. Deze leden constateren ook dat voor 5.400 saneringsobjecten
(met name woningen) bij rijkswegen nog saneringsplannen moeten worden ingediend, maar
het aantal nog te saneren woningen langs spoor reeds onbekend is. Deze leden zijn
dan ook benieuwd naar voor hoeveel saneringsobjecten langs het spoor er nog geen saneringsplan
is ingediend en in welke verschillende fasen van realisatie deze verkeren.

De leden van de VVD-fractie vragen zich af hoe het komt dat zowel Rijkswaterstaat
als ProRail spreken van afronding van de geluidsanering langs rijksinfrastructuur
in 2027 (Rijkswaterstaat) en 2030 (ProRail), terwijl de Kamer in de Wet milieubeheer
eind 2025 als doelstelling heeft vastgesteld.

De leden van de VVD-fractie zijn benieuwd naar of de Staatssecretaris Rijkswaterstaat
en ProRail gaat aansporen om de sanering te versnellen en vragen zich af hoe zich
dit verhoudt tot de huidige einddatum van de Wet milieubeheer.

De leden van de VVD-fractie willen weten uit welk budget geluidsmaatregelen langs
rijksinfrastructuur worden betaald als ze worden gecombineerd met aanleg- of onderhoudsprojecten.
Deze leden willen weten indien beide situaties voorkomen, op welke wijze de keuze
van de financiering wordt bepaald.

De leden van de VVD-fractie lezen dat er geen overkoepelend en compleet beeld bestaat
van geluidspreventie langs lokale wegen en rijkswegen. Deze leden willen weten wanneer
de evaluatie hiervan kan worden verwacht.

De leden van de VVD-fractie willen weten welke extra eisen de Staatssecretaris stelt
ten aanzien van de Europese eisen.

D66-fractie

De leden van de D66-fractie merken op dat voor de lokale sanering van de A-lijst (urgente
sanering) in 2015 het doel werd gesteld om die in 2020 afgerond te hebben. Dit doel
is niet behaald. Voor de overige woningen op de lijst was er geen doelstelling voor
een termijn. Met de Omgevingswet in het vooruitzicht is de doelstelling inmiddels
gewijzigd naar 2043 voor de totale sanering. Als er tegenvallers optreden, kan de
sanering duren tot 2050 voor woningen op de A-lijst en tot 2089 voor de overige woningen.
Wat is de reactie van de Staatssecretaris op de berekening in de beleidsdoorlichting
dat het eerder gecommuniceerde jaar van afronding van de lokale geluidsanering (2043)
alleen haalbaar blijkt bij optimistische aannames? Wat is op dit moment de inschatting
van de Staatssecretaris over het jaartal van afronding, van zowel woningen op de A-lijst
als de overige woningen? Welke gevolgen heeft dit in de tussentijd voor de gezondheid
van de bewoners van deze woningen? Welke conclusies trekt de Staatssecretaris uit
het feit dat de ervaren geluidhinder en slaapverstoring langs lokale wegen zijn toegenomen,
ondanks het stiller worden van auto’s op deze wegen?

In de beleidsdoorlichting lezen de leden van de D66-fractie dat naast de lokale sanering
ook de doelstelling voor de rijksinfrastructuur niet is gehaald. De einddatum is bijgesteld
naar 31 december 2025 en wettelijk vastgelegd. Rijkswaterstaat en ProRail spreken
op hun websites echter van afronding in 2027 (Rijkswaterstaat) en 2030 (ProRail).
Hoe duidt de Staatssecretaris de verschillen tussen de wettelijk vastgelegde einddatum
en de data op de websites van Rijkswaterstaat en ProRail? Is de Staatssecretaris bereid
om het gesprek aan te gaan met Rijkswaterstaat en ProRail over waarom hun planning
lijkt af te wijken van de wettelijk vastgelegde einddatum?

De leden van de D66-fractie lezen verder dat de heer Dittrich, de onafhankelijk deskundige,
oppert dat piekgeluiden van de meest hinderlijke voertuigen (motorfietsen, bromfietsen
en luide auto’s) zijn toegenomen als aanvullende verklaring voor de toegenomen overlast.
Hoe duidt de Staatssecretaris dit? En is de Staatssecretaris bereid actie te ondernemen
tegen geluidhinder van specifiek deze groep voertuigen? Een aantal gemeenten is eerder
begonnen met het experimenteren met lawaaiflitspalen. In antwoord op eerdere vragen
hierover heeft de Staatssecretaris aangegeven dat zij de Kamer zou informeren over
de uitkomsten van deze experimenten (Aanhangsel Handelingen II 2022/23, nr. 509). Hoe staat het met deze experimenten met lawaaiflitspalen? Kan de Staatssecretaris
de resultaten van deze experimenten reeds delen met de Kamer? In dezelfde set schriftelijke
vragen heeft de D66-fractie gevraagd naar de opvolging van de aanbevelingen uit het
RIVM-rapport «Motie Schonis (Kamerstuk 35 000 A, nr. 60) en de WHO-richtlijnen voor omgevingsgeluid: Het doel heiligt de middelen». Hoe staat
het nu met de opvolging hiervan en wanneer zal de Kamer hierover worden geïnformeerd?

Naast specifieke vragen over lokale sanering, sanering langs rijksinfrastructuur en
bronbeleid hebben de leden van de D66-fractie nog een aantal algemene vragen. Waarom
is er geen opvolging gegeven aan de aanbeveling uit de vorige beleidsdoorlichting
uit 2016 om tussentijdse evaluaties uit te voeren, zodat uitspraken over effectiviteit
en doelmatigheid van het geluidbeleid deze keer wel mogelijk zouden zijn? In hoeverre
zijn bewoners tevreden over de getroffen saneringsmaatregelen? Kan de Staatssecretaris
hun perspectief voortaan meenemen in evaluaties van de geluidsanering, aangezien de
sanering juist voor hen wordt uitgevoerd? Hoe beoordeelt de Staatssecretaris het feit
dat de effecten van het geluidbeleid op hinder en gezondheid onduidelijk blijven?
Hoe gaat de Staatssecretaris ervoor zorgen dat hier meer duidelijkheid over ontstaat?

BBB-fractie

Het lid van de BBB-fractie leest dat, als reactie op aanbeveling 3, dat de Staatssecretaris
een evaluatieonderzoek zal laten uitvoeren naar lokaal getroffen geluidsmaatregelen
en andere maatregelen met effect op geluid, de effectiviteit van deze maatregelen
en de kosten ervan. De onderdelen van dit onderzoek staan vermeld en laten zien dat
het onderzoek niet eerder dan 2024 kan worden uitgevoerd. Kan de Staatssecretaris
aangeven wanneer we dit onderzoek dan wel kunnen verwachten?

II Reactie van de bewindspersoon

VVD-fractie

Vraag

De leden van de VVD-fractie lezen dat de vorige beleidsdoorlichting in februari 2016
met de Kamer is gedeeld. Deze leden lezen in die beleidsdoorlichting uit 2016 dat
één van de aanbevelingen destijds was om «eind- en tussendoelen te stellen voor de
resterende sanering». Deze leden lezen eveneens dat «teneinde tenslotte bij de volgende
beleidsdoorlichting de benodigde gegevens volledig beschikbaar te hebben enkele acties
in gang worden gezet» en dat dit moet leiden tot «effectiever beleid en een vollediger
beleidsdoorlichting in de toekomst». Deze leden lezen, in de recent verschenen beleidsdoorlichting,
dat het doel om de lokale sanering (A-lijst) voor 2020 af te ronden niet is behaald,
dat het doel om voor 2020 voor rijkswegen en hoofdspoorlijnen saneringsplannen in
te dienen niet is behaald en dat voor deze saneringen volgens het rapport beperkt
inzicht bestaat in de doelmatigheid. Kan de Staatssecretaris aangeven op welke manier
de aanbevelingen uit 2016 zijn opgevolgd en waarom ondanks die aanbevelingen de doelen
niet behaald zijn en het inzicht niet voldoende is?

Antwoord

De wijze waarop gevolg is gegeven aan de aanbevelingen uit 2016 is beschreven in paragraaf
2.5 van de voorliggende Beleidsdoorlichting geluid. Daar is onder meer aangegeven
dat er in 2019 een actualisatie heeft plaatsgevonden van de saneringsstatus van woningen
op de saneringslijst, dat er structureel gemonitord wordt hoeveel woningen worden
gesaneerd en wat de bijbehorende kosten zijn, en dat er een analyse is gemaakt van
(een steekproef van) reeds uitgevoerde projecten.

Het doel om de lokale sanering (A-lijst) voor 2020 af te ronden, is niet behaald omdat
sinds de vorige beleidsdoorlichting het beleidsdoel is gewijzigd. Onder de Omgevingswet
gaat de A-lijst op in een nieuwe saneringslijst met een nieuwe peildatum voor de geluidbelasting.
Voor de nieuwe saneringslijst is het doel om voor de woningen op die lijst uiterlijk
in 2039 een saneringsprogramma te hebben vastgesteld (Aanvullingswet geluid Omgevingswet,
Stb. 2020, nr. 83). Saneringsprogramma’s hebben indicatief een looptijd van 5 jaar. Inmiddels is minimaal
95% van de A-lijst gesaneerd. Vermoedelijk is dit nog een onderschatting en zijn er
nog meer woningen gesaneerd, omdat niet alle gemeenten hun gesaneerde woningen hebben
afgemeld. Daarnaast zijn in de afgelopen jaren ook veel woningen van de Overige-lijst
gesaneerd.

Het oorspronkelijke doel om uiterlijk in 2020 voor rijkswegen en hoofdspoorwegen saneringsplannen
in te dienen is niet behaald doordat in 2015 een tussentijdse evaluatie is uitgevoerd
waaruit bleek dat de kosten van de sanering hoger zouden zijn dan het beschikbare
budget. De Kamer is hierover geïnformeerd bij brief van 20 november 2015 (Kamerstuk
32 252, nr. 56). Dit heeft onder meer geresulteerd in een wijziging van de Regeling geluid milieubeheer
in 2016. Als gevolg van deze evaluatie en de daaruit voortvloeiende aanpassing van
het wettelijke kader heeft het opstellen van saneringsplannen meer tijd genomen dan
oorspronkelijk beoogd. Daarom is in de Wet milieubeheer een nieuwe doelstelling opgenomen
van 2023 voor het indienen van saneringsplannen. Deze doelstelling lijkt te worden
gehaald.

Voor het verbeteren van het inzicht in de doelmatigheid van het beleid zijn in de
afgelopen jaren stappen gezet. Hiervoor verwijs ik naar paragraaf 2.5 van de Beleidsdoorlichting
geluid, waar onder meer is aangegeven dat er in 2019 een actualisatie heeft plaatsgevonden
van de saneringsstatus van woningen op de saneringslijst, dat er structureel gemonitord
wordt hoeveel woningen worden gesaneerd en wat de bijbehorende kosten zijn, en dat
er een analyse is gemaakt van (een steekproef van) reeds uitgevoerde projecten. In
mijn brief aan de Kamer geef ik onder «Beter inzicht» aan welke stappen in de komende
jaren worden gezet om het inzicht verder te vergroten.

Vraag

De leden van de VVD-fractie lezen dat ernstige hinder en slaapverstoring tussen 2016
en 2020 voor wegen met rijsnelheden tussen de 30 en 50 kilometer per uur zijn toegenomen.
Deze leden lezen eveneens dat uit emissie-kentallen voor het geluid van wegverkeer
is gebleken dat voertuigen bij snelheden van tussen de 30 en 50 kilometer per uur
aanzienlijk stiller zijn geworden. Kan de Staatssecretaris aangeven hoe beide conclusies
verenigbaar zijn en hoe ondanks stillere voertuigen de hinder is toegenomen op wegen
met rijsnelheden tussen de 30 en 50 kilometer per uur?

Antwoord

Deze twee conclusies lijken, zoals de leden van de VVD-fractie aangeven, tegenstrijdig
te zijn. Een mogelijke verklaring is volgens de Beleidsdoorlichting (p. 75) dat gemeenten
in de afgelopen jaren voornamelijk woningen hebben gerealiseerd op locaties nabij
drukke wegen, in plaats van in voorheen nog onbebouwde omgeving. Een andere mogelijke
verklaring wordt genoemd door de externe deskundige, die wijst op piekgeluiden van
hinderlijke voertuigen zoals motorfietsen, bromfietsen en luide auto’s, in combinatie
met het thuiswerken tijdens de coronapandemie. De Beleidsdoorlichting geluid baseert
zich voor hinder en slaapverstoring op een rapport van het RIVM uit 20221. Het RIVM wijst in paragraaf 1.2 van dit rapport ook op het effect van corona: «Door
de genomen maatregelen vanwege COVID-19 werd de eigen woonomgeving van iedere burger
belangrijker (aangezien men hier vaker en/of langer aanwezig was). Dit kan de resultaten
van het OBW 2020 hebben beïnvloed en maakt ze minder goed vergelijkbaar met bijvoorbeeld
OBW 2019, die een jaar voor de intrede van de pandemie is uitgevoerd.» Voor het beoordelen
van trends voor ernstige hinder en slaapverstoring zijn gegevens nodig over een langere
periode.

Vraag

De leden van de VVD-fractie lezen dat de saneringsopgave wordt verkleind met de komst
van de Omgevingswet, omdat de sanering in een kortere periode kan worden afgerond.
Deze leden lezen eveneens dat de invoering van de Omgevingswet is uitgesteld en dat
de uitvoering afhankelijk is van meerdere factoren, zoals de capaciteit bij marktpartijen
en dat in het licht van deze ontwikkelingen de saneringstermijn onder de Omgevingswet
zal worden bezien. Kan de Staatssecretaris concreet aangeven wat zij daarmee bedoelt?
Deze leden lezen eveneens dat er onder de Omgevingswet een nieuwe saneringslijst wordt
vastgesteld die uitgaat van de actuele geluidbelastingen en actuele gegevens over
woningen. Kan de Staatssecretaris aangeven of, en zo ja in welke mate, deze nieuwe
saneringslijst tot extra vertragingen gaat leiden? Hebben inwoners daardoor langer
te maken met bovenmatige geluidhinder door industrie-, weg- of spoorgeluid?

Antwoord

De saneringstermijn onder de Omgevingswet zal worden bezien omdat er zowel ontwikkelingen
zijn die de sanering kunnen vertragen (zoals latere inwerkingtreding Omgevingswet)
als ontwikkelingen die afronding van de sanering kunnen bespoedigen (lagere voertuigemissies
bij lage snelheden). Hoe dat uitpakt is nu nog niet te zeggen. Meer duidelijkheid
daarover ontstaat wanneer provincies, gemeenten en waterschappen hun definitieve saneringslijsten
hebben vastgesteld. Op dat moment is het zinvol de vastgestelde saneringsopgave te
vergelijken met de jaarlijkse budgetten, en de gestelde termijn in dat licht te bezien.
Zo nodig kan de saneringstermijn worden verlengd of bekort. Ondertussen gaat de sanering
onder de Wet geluidhinder gewoon door. Er is nog een werkvoorraad tot en met in ieder
geval 2025. Daarnaast is vanwege het uitstel van de Omgevingswet de bestaande Subsidieregeling
sanering verkeerslawaai weer opengesteld voor nieuwe subsidieaanvragen. Dit heeft
geleid tot een grote omvang aan nieuwe aanvragen, die op dit moment worden beoordeeld.
Door deze nieuwe aanvragen neemt de saneringsopgave onder de Omgevingswet af.

Het uitstel van de Omgevingswet leidt er toe dat woningen met hoge geluidbelastingen
die na 1986 zijn ontstaan, nog niet kunnen worden gesaneerd. Dit kan pas als zo’n
woning is opgenomen op een vastgestelde saneringslijst. De uiterste datum voor vaststelling
van saneringslijsten zal worden opgenomen in een koninklijk besluit en is afhankelijk
van de termijn voor het vaststellen van geluidproductieplafonds en basisgeluidemissies,
waarvoor de termijn ook zal worden opgenomen in een koninklijk besluit. Provincies
en gemeenten hoeven hiermee echter niet te wachten tot de uiterste termijn.

Vraag

De leden van de VVD-fractie lezen dat één van de mogelijkheden om doelmatigheid en
doeltreffendheid te verbeteren is om het saneringsbudget naar voren te halen. Deze
leden lezen ook dat inzicht beter moet en dat de Staatssecretaris daartoe zal onderzoeken
hoe de uitgaven aan bronbeleid en preventie het beste kunnen worden gemonitord. Is
de Staatssecretaris het met de VVD-fractie eens dat door het ontbreken van voldoende
inzicht er geen sprake kan zijn van doelmatigheid van het beleid? Deze leden lezen
tevens dat het maximale aan geluidmaatregelen is getroffen, omdat het budget steeds
volledig is uitgeput. Is de Staatssecretaris het met de VVD-fractie eens dat wanneer
er geen oordeel over de doelmatigheid van beleid valt te geven vanwege het ontbreken
van voldoende inzicht, dat er ook geen sprake kan zijn van «het maximale aan maatregelen»,
enkel en alleen omdat het budget volledig is uitgeput? Wat gaat de Staatssecretaris
doen om ervoor te zorgen dat het beleid op het gebied van geluid en geluidsanering
zo wordt aangepast dat het optimale effect tegen zo min mogelijk kosten wordt bewerkstelligd?

Antwoord

De stelling dat door het ontbreken van voldoende inzicht er geen sprake kan zijn van
doelmatigheid van het beleid onderschrijf ik niet. Volgens de Beleidsdoorlichting
geluid zijn er duidelijke indicaties dat het beleid op het niveau van de voortgang
van de saneringsopgave doelmatig is, waaronder het toepassen van een wettelijk doelmatigheidscriterium
voor geluidmaatregelen. Waar het gaat om het bevorderen van een gezonde leefomgeving
stelt de Beleidsdoorlichting dat er onvoldoende bekend is voor een oordeel over doelmatigheid.
De Phenomena-studie van de Europese Commissie2, zoals genoemd in de Beleidsdoorlichting, geeft wel een belangrijke aanwijzing voor
doelmatigheid op dit niveau. Deze studie geeft een inventarisatie van mogelijke geluidmaatregelen,
de kosten daarvan en de effecten op de gezondheid. Uit deze studie blijkt dat maatregelen
aan de bron het meest doelmatig zijn. Minder doelmatig maar wel effectief voor de
bescherming van de gezondheid zijn geluidschermen en gevelisolatie. Deze maatregelen
zijn bij hoge geluidniveaus nodig omdat bronmaatregelen het geluid slechts in beperkte
mate kunnen reduceren. De uitvoering van de sanering (met prioriteit voor bronmaatregelen,
gevolgd door overdrachtsmaatregelen) sluit hier volledig bij aan.

In mijn brief aan de Kamer heb ik aangegeven dat het tempo van de lokale sanering
bepaald wordt door de jaarlijks beschikbare budgetten. Deze budgetten zijn steeds
volledig benut, waardoor het maximale aan geluidmaatregelen is getroffen. Voor de
inzet van de budgetten is steeds een afweging gemaakt volgens het wettelijke doelmatigheidscriterium.
Buiten dit criterium vallen maatregelen waar de wegbeheerder geen invloed op heeft.
Hierbij valt vooral te denken aan voertuigemissies, waarvoor de normen op Europees
niveau worden gesteld. Wanneer voertuigemissies zouden afnemen, zouden de kosten voor
andere geluidmaatregelen ook afnemen. Nederland heeft echter maar beperkt invloed
op de Europese normstelling, en aanpassingen vergen lange procedures. Ik wil niet
dat bewoners onnodig lang te maken hebben met bovenmatige geluidhinder. Wel heb ik
de saneringsopgave onder de Omgevingswet beperkt door de drempel voor de geluidbelasting
te verhogen, naast een verbreding voor hoge geluidbelastingen die na 1986 zijn ontstaan.
Woningen die onder deze drempel vallen, komen niet in aanmerking voor sanering maar
kunnen in de toekomst wel profiteren van aanscherpingen van de normen voor voertuigemissies.
De genoemde Phenomena-studie doet hier aanbevelingen voor.

Om het optimale effect tegen zo min mogelijk kosten te bewerkstelligen zal ik de komende
jaren enkele evaluaties uitvoeren, zoals aangegeven in mijn brief aan de Kamer. Daarnaast
zal ik nagaan of er mogelijkheden zijn om bestaande regelingen voor thermische isolatie
voor energiebesparing en akoestische isolatie meer op elkaar af te stemmen, waardoor
onnodige belemmeringen voor combinaties bij de lokale sanering worden opgeheven.

Vraag

De leden van de VVD-fractie lezen in deze beleidsdoorlichting over geluidhinder van
industrie, weg en spoorweg over positieve ontwikkelingen die geluidhinder verminderen.
Deze leden vinden geen informatie in deze beleidsdoorlichting over ontwikkelingen
die hebben geleid tot extra of meer geluidhinder, zoals geluidhinder van windturbines
op land. Is de Staatssecretaris het met de VVD-fractie eens dat dergelijke ontwikkelingen
zouden moeten worden opgenomen in de beleidsdoorlichting en dat ook voor dergelijke
ontwikkelingen aanpassing van beleid tot de mogelijkheden zou moeten behoren? Kan
de Staatssecretaris aangeven of dergelijke ontwikkelingen bekend zijn en in hoeverre
beleidsaanpassingen daarbij voorzien worden?

Antwoord

Het is bekend dat het aantal windturbines op land vanwege de energietransitie nog
verder zal toenemen, en daarmee ook geluidhinder van windturbines. Bij deze ontwikkeling
is het belangrijk dat er goede regelgeving is die in voldoende mate beschermt tegen
deze hinder. Medio 2021 werd de eerdere milieuregelgeving voor windturbines door de
rechter buiten toepassing verklaard door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State, omdat hiervoor een plan-milieu-effectrapport (planMER) ontbrak. Daarom
worden nu nieuwe landelijke milieuregels voor windturbines voorbereid op basis van
de uitkomsten van een planMER, waarbij ook opnieuw wordt gekeken naar de onderbouwing
van de geluidnormen. Ik kan niet vooruitlopen op mogelijke beleidsaanpassingen die
daarbij worden voorzien.

Het geluid van windturbines is nu niet in de Beleidsdoorlichting opgenomen omdat de
focus lag op de sanering verkeerslawaai, waaraan het grootste deel van de geluidmiddelen
van het rijk wordt besteed. Het bredere beleid voor verkeerslawaai is hierbij wel
betrokken. In de volgende Beleidsdoorlichting geluid zullen ook ontwikkelingen voor
industrielawaai en windturbines worden meegenomen.

Vraag

De leden van de VVD-fractie lezen in de beleidsdoorlichting niets over onderhoud en
vernieuwing van reeds uitgevoerde saneringsmaatregelen en eventueel toenemende geluidhinder
vanwege schade aan of slijtage van saneringsmaatregelen. Kan de Staatssecretaris aangeven
in hoeverre geluidsniveaus bewaakt en gemonitord worden nadat sanering heeft plaatsgevonden?
Is de Staatssecretaris het met de VVD-fractie eens dat monitoring van gesaneerde locaties
onderdeel zou moeten zijn van de beleidsdoorlichting? Op welke manier borgt het huidige
geluidsbeleid na sanering een structureel voldoende laag geluidniveau? Welke beleidsaanpassingen
stelt de Staatssecretaris voor in geval dat die structurele borging in het huidige
beleid ontbreekt?

Antwoord

Hoe onderhoud en vernieuwing van reeds uitgevoerde saneringsmaatregelen wordt uitgevoerd,
verschilt per type maatregel. Voor gevelisolatie geldt dat woningeigenaren zelf verantwoordelijk
zijn voor onderhoud en renovatie van hun woning. Stille wegdekken en geluidschermen
en -wallen worden onderhouden binnen het onderhoudsregime van de wegbeheerder. Van
stille wegdekken gaat de geluidreductie tijdens de levensduur achteruit. Bij het bepalen
van de geluidemissie wordt daarom gerekend met een gemiddelde over de levensduur.

Bij rijkswegen is het systeem van geluidproductieplafonds van belang. Bij een sanering
worden deze plafonds verlaagd met het effect van de saneringsmaatregelen. Door de
geluidproductieplafonds wordt geborgd dat een wegdek niet zomaar vervangen kan worden
door een wegdek met een slechtere akoestische kwaliteit. Ook mag een geluidscherm
dat het geluid niet meer goed afschermt, niet worden meegenomen in de berekening of
de geluidproductieplafonds worden nageleefd. De Inspectie Leefomgeving en Transport
houdt hier toezicht op.

Bij lokale wegen zijn hiervoor nu nog geen waarborgen ingebouwd in de regelgeving,
maar onder de Omgevingswet wel. Dan moet ook het geluid langs lokale wegen gemonitord
worden, en kan een geluidmaatregel niet zomaar verwijderd worden. Daarmee zijn er
naar mijn mening in de nabije toekomst voldoende waarborgen dat saneringsmaatregelen
in stand worden gehouden en het geluid niet onbeheerst toeneemt.

Vraag

De leden van de VVD-fractie stellen vast dat de doelstelling voor geluidsanering langs
rijksinfrastructuur niet behaald is. Deze leden constateren ook dat voor 5.400 saneringsobjecten
(met name woningen) bij rijkswegen nog saneringsplannen moeten worden ingediend, maar
het aantal nog te saneren woningen langs spoor reeds onbekend is. Deze leden zijn
dan ook benieuwd naar voor hoeveel saneringsobjecten langs het spoor er nog geen saneringsplan
is ingediend en in welke verschillende fasen van realisatie deze verkeren.

Antwoord

Eind april 2023 heeft ProRail in totaal 30 saneringsplannen ingediend. In deze 30
saneringsplannen zijn in totaal 2545 saneringsobjecten opgenomen. Dit jaar moeten
er nog 23 saneringsplannen ingediend worden. Op dit moment is nog niet aan te geven
hoeveel saneringsobjecten er in deze 23 saneringsplannen zitten, want dit volgt uit
akoestisch onderzoek dat nog niet is afgerond. Pas na het afronden van alle saneringsplannen
is bekend om hoeveel objecten het in totaal gaat.

De mate van realisatie van geluidmaatregelen is als volgt:

• Raildempers: gerealiseerd op 104 km. Voor eind 2023 komen daar nog raildempers op
33,6 km bij.

• Geluidschermen: 1,4 km is gerealiseerd. Daarnaast is in het afgelopen jaar nog eens
2,2 km aanbesteed.

• Gevelisolatie: 44 objecten zijn voorzien van gevelisolatie. Daarnaast zijn inmiddels
realisatieovereenkomsten afgesloten voor de gevelisolatie van ca. 1000 objecten.

Vraag

De leden van de VVD-fractie vragen zich af hoe het komt dat zowel Rijkswaterstaat
als ProRail spreken van afronding van de geluidsanering langs rijksinfrastructuur
in 2027 (Rijkswaterstaat) en 2030 (ProRail), terwijl de Kamer in de Wet milieubeheer
eind 2025 als doelstelling heeft vastgesteld.

De leden van de VVD-fractie zijn benieuwd naar of de Staatssecretaris Rijkswaterstaat
en ProRail gaat aansporen om de sanering te versnellen en vragen zich af hoe zich
dit verhoudt tot de huidige einddatum van de Wet milieubeheer.

Antwoord

Het jaar 2023 is de doelstelling voor het indienen van een saneringsplan. Na het indienen
volgt nog de procedure voor inspraak, vaststelling en beroep, die minimaal enkele
maanden, of bij een beroep jaren, kan duren. Na het onherroepelijk worden van een
saneringsplan kunnen RWS en ProRail verplichtingen aangaan om de maatregelen te realiseren.

Het jaar 2025 is de doelstelling voor het uitgevoerd hebben van geluidwerende maatregelen,
waarmee saneringswoningen van geluidisolatie worden voorzien. RWS en ProRail kunnen
in bijzondere omstandigheden uitstel vragen van deze termijn. Dit zal zich bijvoorbeeld
kunnen voordoen wanneer beroep is ingediend tegen het saneringsplan, en de mate van
gevelisolatie beïnvloed kan worden door de uitkomsten van het beroep.

De planning van andere maatregelen wordt opgenomen in het saneringsplan. Deze planning
verschilt per type saneringsmaatregel.

• Bronmaatregelen aan de weg (stiller asfalt) worden aangelegd bij groot vervangend
onderhoud. Een gedeelte van dit stillere asfalt is al aangelegd en de overige trajecten
zijn opgenomen in de programmering van het vervangende onderhoud.

• Bronmaatregelen aan het spoor (raildempers) moeten worden uitgevoerd in een buitendienstperiode.
Het gaat om veel locaties en met deze buitendienstperiode zijn aanzienlijke kosten
gemoeid. Ter voorkoming van onnodig hoge kosten wordt daarom meegelift op buitendienstperioden
van andere projecten. Daarnaast is de planningscyclus rondom deze buitendienststellingen
afhankelijk van alle werkzaamheden aan het spoor en erg complex. De planning bestrijkt
een periode van 5 jaar. Met twee jaar noodzakelijke bandbreedte is daarom een realisatie
termijn van maximaal 7 jaar nodig. Het jaar 2030 is zodoende 7 jaar ná de laatste
termijn (31-12-2023) voor het indienen van saneringsplannen.

• Voor overdrachtsmaatregelen (schermen en wallen) is in de saneringsplannen een realisatietermijn
opgenomen van respectievelijk 5 (weg) en 7 (spoor) jaar na het onherroepelijk worden
van het saneringsplan. Deze worden bij weg uiterlijk in 2027 gerealiseerd, behalve
waar als gevolg van een beroep tegen een saneringsplan deze termijn niet haalbaar
blijkt. Bij spoor wordt hiervoor net als bij raildempers rekening gehouden met buitendienststellingen
en wordt uiterlijk 2030 aangehouden. Daarnaast kan aanleg niet mogelijk zijn of worden
vertraagd als gevolg van een te hoge stikstofdepositie op natuurgebieden, waardoor
realisatie niet past binnen de voorwaarden van de natuurwetgeving. Wanneer aanleg
uiteindelijk niet mogelijk blijkt, zal het saneringsplan worden herzien, zodat met
alternatieve maatregelen aan de eisen voor sanering wordt voldaan.

Hiermee worden de maatregelen naar mijn mening zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk
is uitgevoerd, en is het niet nodig om Rijkswaterstaat en ProRail aan te sporen om
de sanering te versnellen.

Vraag

De leden van de VVD-fractie willen weten uit welk budget geluidsmaatregelen langs
rijksinfrastructuur worden betaald als ze worden gecombineerd met aanleg- of onderhoudsprojecten.
Deze leden willen weten indien beide situaties voorkomen, op welke wijze de keuze
van de financiering wordt bepaald.

Antwoord

Als geluidmaatregelen voor de sanering langs rijksinfrastructuur gecombineerd met
aanleg- of onderhoudsprojecten worden uitgevoerd, zijn verschillende situaties te
onderscheiden.

• Rijkswegen: Wanneer deze maatregelen in combinatie met een aanlegproject of onderhoudsproject
worden uitgevoerd, wordt vastgesteld welk deel van het budget gerelateerd is aan de
saneringsopgave. Dat deel wordt betaald uit het MJPG-budget. Voor het andere deel
worden de maatregelen betaald uit het projectbudget/aanlegbudget respectievelijk het
budget voor beheer en onderhoud.

• Hoofdspoorwegen, gekoppelde sanering: Artikel 11.42 van de Wet milieubeheer bevat
de verplichting om bij de wijziging van geluidproductieplafonds bij een wegdeel ook
de sanering uit te voeren wanneer er voor dat wegdeel nog een saneringsplicht is.
Dit staat bekend als gekoppelde sanering. Als er sprake is van gekoppelde sanering
bij een aanleg- of onderhoudsproject, dan worden de maatregelen uit het projectbudget
gefinancierd.

• Hoofdspoorwegen, gecombineerde sanering: Naast gekoppelde sanering kan er ook sprake
zijn van gecombineerde sanering bij een aanleg- of onderhoudsproject zonder dat daartoe
een verplichting bestaat. Indien er sprake is van gecombineerde sanering dan wordt
het deel van de kosten dat gerelateerd is aan de saneringsopgave uit het MJPG-budget
gefinancierd.

Vraag

De leden van de VVD-fractie lezen dat er geen overkoepelend en compleet beeld bestaat
van geluidspreventie langs lokale wegen en rijkswegen. Deze leden willen weten wanneer
de evaluatie hiervan kan worden verwacht.

Antwoord

De Beleidsdoorlichting geluid geeft aan dat er geen overkoepelend beeld bestaat van
wat in de doorlichtingsperiode is gedaan voor preventie langs lokale wegen. Het rapport
beveelt aan om een breed opgezette evaluatie van gemeentelijk beleid uit te voeren,
en deze aanbeveling zal worden opgevolgd. Het is de bedoeling om de evaluatieplanning
op te nemen in de Strategische Evaluatieagenda (SEA) die in september aan uw Kamer
wordt aangeboden.

Voor rijkswegen geldt voor preventie de systematiek van geluidproductieplafonds, en
de jaarlijkse nalevingsverslagen geven daar inzicht in. Het laatste nalevingsverslag
is op 21 december 2022 aan uw Kamer toegezonden (Kamerstuk 32 252, nr. 66). In het najaar van 2023 wordt het vijfjaarlijkse Actieplan omgevingslawaai voor
rijkswegen als ontwerp ter inzage gelegd, waarin ook een evaluatie is opgenomen van
de uitvoering en de resultaten van de geluidmaatregelen in de voorafgaande vijf jaar.

Vraag

De leden van de VVD-fractie willen weten welke extra eisen de Staatssecretaris stelt
ten aanzien van de Europese eisen.

Antwoord

De Europese eisen voor verkeerslawaai betreffen allereerst eisen aan voertuigemissies,
waaronder eisen aan autobanden en bandenlabels. Nederland kan hieraan geen extra eisen
stellen. Daarnaast schrijft de Europese richtlijn omgevingslawaai voor dat geluidbelastingkaarten
en actieplannen worden opgesteld voor grote geluidbronnen. Ook hieraan heeft Nederland
geen extra eisen gesteld. De Europese Commissie laat het stellen van geluidnormen
voor geluidgevoelige objecten over aan de lidstaten. Nederland heeft hier al sinds
1986 normen voor gesteld, maar hierbij is er dus geen sprake van extra eisen bovenop
Europese eisen.

D66-fractie

Vraag

De leden van de D66-fractie merken op dat voor de lokale sanering van de A-lijst (urgente
sanering) in 2015 het doel werd gesteld om die in 2020 afgerond te hebben. Dit doel
is niet behaald. Voor de overige woningen op de lijst was er geen doelstelling voor
een termijn. Met de Omgevingswet in het vooruitzicht is de doelstelling inmiddels
gewijzigd naar 2043 voor de totale sanering. Als er tegenvallers optreden, kan de
sanering duren tot 2050 voor woningen op de A-lijst en tot 2089 voor de overige woningen.
Wat is de reactie van de Staatssecretaris op de berekening in de beleidsdoorlichting
dat het eerder gecommuniceerde jaar van afronding van de lokale geluidsanering (2043)
alleen haalbaar blijkt bij optimistische aannames? Wat is op dit moment de inschatting
van de Staatssecretaris over het jaartal van afronding, van zowel woningen op de A-lijst
als de overige woningen? Welke gevolgen heeft dit in de tussentijd voor de gezondheid
van de bewoners van deze woningen? Welke conclusies trekt de Staatssecretaris uit
het feit dat de ervaren geluidhinder en slaapverstoring langs lokale wegen zijn toegenomen,
ondanks het stiller worden van auto’s op deze wegen?

Antwoord

De jaartallen 2050 en 2089 komen uit extrapolaties op basis van de saneringsvoorraad
onder de Wet geluidhinder en niet van de saneringsvoorraad onder de Omgevingswet die
in 2024 in werking treedt. Daarbij is uitgegaan van volledige financiering door het
rijk, terwijl onder de Omgevingswet een deel van de sanering vrijwillig is, met een
gedeeltelijke vergoeding door het rijk. Het jaar 2043 is haalbaar uitgaande van ramingen
uit 2019 gecombineerd met de verwachting dat voertuigemissies afnemen en gemeenten
op grotere schaal een maximale snelheid van 30 km/u zullen invoeren. Inmiddels is
er een meer actuele raming waarin deze factoren zijn meegenomen3. Ook op basis van deze nieuwe raming blijft een einddatum van 2043 vooralsnog haalbaar.

Onder de Omgevingswet bestaat er geen onderscheid meer tussen woningen op de A-lijst
en overige woningen. Er is daarvoor dan ook geen planning gemaakt en doel gesteld.
Met de Omgevingswet zullen, in tegenstelling tot het verleden, alle situaties met
echt hoge geluidbelastingen worden aangepakt, hetgeen een duidelijke verbetering zal
zijn waar het gaat om de mate van ervaren ernstige hinder en daarmee samenhangende
andere effecten.

De ervaren geluidhinder en slaapverstoring langs lokale wegen zijn toegenomen, ondanks
het stiller worden van auto’s op deze wegen. Zoals aangegeven bij de beantwoording
van een vraag van de VVD-fractie zijn de mogelijke verklaringen gelegen in nieuwbouwlocaties,
piekgeluiden en corona. Mijn conclusie is dat corona een rol zal hebben gespeeld bij
de resultaten van het onderzoek naar ernstige hinder en slaapverstoring, en dat voor
het beoordelen van trends gegevens nodig zijn over een langere periode.

Vraag

In de beleidsdoorlichting lezen de leden van de D66-fractie dat naast de lokale sanering
ook de doelstelling voor de rijksinfrastructuur niet is gehaald. De einddatum is bijgesteld
naar 31 december 2025 en wettelijk vastgelegd. Rijkswaterstaat en ProRail spreken
op hun websites echter van afronding in 2027 (Rijkswaterstaat) en 2030 (ProRail).
Hoe duidt de Staatssecretaris de verschillen tussen de wettelijk vastgelegde einddatum
en de data op de websites van Rijkswaterstaat en ProRail? Is de Staatssecretaris bereid
om het gesprek aan te gaan met Rijkswaterstaat en ProRail over waarom hun planning
lijkt af te wijken van de wettelijk vastgelegde einddatum?

Antwoord

Voor een uitgebreide reactie op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoord op de overeenkomstige
vraag van de VVD-fractie. De wettelijke termijn voor het indienen van saneringsplannen
(2023) wordt naar verwachting gehaald. Voor het treffen van geluidwerende maatregelen
aan woningen (2025) geldt hetzelfde, maar daarvoor kunnen RWS en ProRail wel uitstel
vragen, bijvoorbeeld in geval van een beroep bij de Raad van State waar op gewacht
moet worden. Voor andere maatregelen (stille wegdekken, raildempers, geluidschermen)
wordt een termijn opgenomen in het saneringsplan. Een belangrijke factor bij de uitvoering
van saneringsplannen is dat RWS en ProRail voor bronmaatregelen aansluiten bij de
planning voor onderhoud aan de weg en buitendienstperiodes bij spoor om kapitaalvernietiging
te voorkomen en hinder te beperken. De maatregelen worden naar mijn mening zo spoedig
als redelijkerwijs mogelijk is uitgevoerd.

Vraag

De leden van de D66-fractie lezen verder dat de heer Dittrich, de onafhankelijk deskundige,
oppert dat piekgeluiden van de meest hinderlijke voertuigen (motorfietsen, bromfietsen
en luide auto’s) zijn toegenomen als aanvullende verklaring voor de toegenomen overlast.
Hoe duidt de Staatssecretaris dit? En is de Staatssecretaris bereid actie te ondernemen
tegen geluidhinder van specifiek deze groep voertuigen? Een aantal gemeenten is eerder
begonnen met het experimenteren met lawaaiflitspalen. In antwoord op eerdere vragen
hierover heeft de Staatssecretaris aangegeven dat zij de Kamer zou informeren over
de uitkomsten van deze experimenten. Hoe staat het met deze experimenten met lawaaiflitspalen?
Kan de Staatssecretaris de resultaten van deze experimenten reeds delen met de Kamer?
In dezelfde set schriftelijke vragen heeft de D66-fractie gevraagd naar de opvolging
van de aanbevelingen uit het RIVM-rapport «Motie Schonis en de WHO-richtlijnen voor
omgevingsgeluid: Het doel heiligt de middelen». Hoe staat het nu met de opvolging
hiervan en wanneer zal de Kamer hierover worden geïnformeerd?

Antwoord

Het is niet uit te sluiten dat een deel van de verklaring voor de toegenomen overlast
het gevolg is van de meest lawaaiige voertuigen, ook al zijn er geen cijfers die een
toename hierin direct kunnen verklaren. Naast normstelling voor voertuigemissies op
EU-niveau, ligt een belangrijke oplossing in handhaving door lokaal bevoegd gezag.
IenW werkt samen met gemeentes en de RDW aan de ondersteuning van decentrale overheden
bij de aanpak.

Een experiment met lawaaiflitspalen van de vier grote gemeenten loopt nog, en er zijn
daardoor nog geen resultaten die kunnen worden gedeeld. Recent is opdracht gegeven
aan TNO voor een haalbaarheidsstudie en de rapportage wordt in het najaar verwacht.
Onderzocht wordt of de lawaaiflitspaal voor de handhaving van luide voertuigen in
Nederland haalbaar is in verschillende omgevingen, vooral technisch, maar ook juridisch
en economisch. Over de opvolging van het RIVM-rapport over de motie is de Kamer geïnformeerd
op 21 maart 2023 met de Kamerbrief over «Doorwerking WHO-richtlijnen geluid»4.

Vraag

Naast specifieke vragen over lokale sanering, sanering langs rijksinfrastructuur en
bronbeleid hebben de leden van de D66-fractie nog een aantal algemene vragen.

Waarom is er geen opvolging gegeven aan de aanbeveling uit de vorige beleidsdoorlichting
uit 2016 om tussentijdse evaluaties uit te voeren, zodat uitspraken over effectiviteit
en doelmatigheid van het geluidbeleid deze keer wel mogelijk zouden zijn? In hoeverre
zijn bewoners tevreden over de getroffen saneringsmaatregelen? Kan de Staatssecretaris
hun perspectief voortaan meenemen in evaluaties van de geluidsanering, aangezien de
sanering juist voor hen wordt uitgevoerd? Hoe beoordeelt de Staatssecretaris het feit
dat de effecten van het geluidbeleid op hinder en gezondheid onduidelijk blijven?
Hoe gaat de Staatssecretaris ervoor zorgen dat hier meer duidelijkheid over ontstaat?

Antwoord

In de Kamerbrief bij de aanbieding van de Beleidsdoorlichting geluid van het RIVM
in 2016 is het volgende aangegeven:

(1) Om beter zicht te krijgen op het ISV-deel wordt in 2016 samen met gemeenten in kaart
gebracht hoeveel woningen in de periode 2002–2014 met ISV-geld daadwerkelijk zijn
gesaneerd.

(2) De voortgang van het saneringsbeleid wordt bovendien blijvend gemonitord. Gegevens
hiervoor zijn in voldoende mate beschikbaar bij het Bureau Sanering Verkeerslawaai.
Bij een saneringsproject worden de actuele geluidbelastingen in kaart gebracht en
de te behalen geluidreductie bepaald. Op projectniveau beschikt BSV over gegevens
van de gerealiseerde reducties van de geluidbelasting en de kosten van de getroffen
maatregelen. Er zal voor worden gezorgd dat van deze gegevens een analyse beschikbaar
is als input voor een volgende beleidsdoorlichting.

Beide acties zijn in de periode 2016–2022 uitgevoerd. Dit wordt ook bevestigd in paragraaf
2.5 van de Beleidsdoorlichting geluid van 2022. Daar is aangegeven dat er in 2019
een actualisatie heeft plaatsgevonden van de saneringsstatus van woningen op de saneringslijst,
dat er structureel gemonitord wordt hoeveel woningen worden gesaneerd en wat de bijbehorende
kosten zijn, en dat er een analyse is gemaakt van (een steekproef van) reeds uitgevoerde
projecten.

In hoeverre bewoners tevreden zijn over de getroffen saneringsmaatregelen wordt bij
de lokale sanering niet standaard onderzocht. Bij saneringsprojecten van RWS en ProRail
worden wel bewonerstevredenheidsonderzoeken uitgevoerd. Ook loopt bij het RIVM een
onderzoeksprogramma naar gezondheidseffecten van geluidmaatregelen en van effect van
geluid op inwoners, en welke factoren daar een rol in spelen. Hiervan zijn nog geen
resultaten gepubliceerd. In aanvulling hierop zal de komende jaren bij een steekproef
van lokale saneringsprojecten een enquête worden uitgevoerd om de tevredenheid van
bewoners in beeld te brengen. Op deze manier kan bij een volgende beleidsdoorlichting
het bewonersperspectief beter meegenomen worden.

Over de effecten van het saneringsbeleid in termen van hinderbeperking en gezondheidswinst
is volgens de Beleidsdoorlichting geluid onvoldoende bekend voor een oordeel over
doelmatigheid. Daarom ga ik verder met het verbeteren van het zicht op de doeltreffendheid
en doelmatigheid van het beleid. Onder meer ga ik de aanbeveling uit het rapport opvolgen
om het lopende effectonderzoek door het RIVM naar de invloed van interventies op geluidhinder
en/of andere gezondheidseffecten voort te zetten en uit te breiden. Dit onderzoek
heeft betrekking op analyse van enkele specifieke locaties waar maatregelen (zoals
diffractor, geluidscherm) zijn getroffen. De komende jaren wordt het aantal te onderzoeken
locaties uitgebreid.

BBB-fractie

Vraag

Het lid van de BBB-fractie leest dat, als reactie op aanbeveling 3, dat de Staatssecretaris
een evaluatieonderzoek zal laten uitvoeren naar lokaal getroffen geluidsmaatregelen
en andere maatregelen met effect op geluid, de effectiviteit van deze maatregelen
en de kosten ervan. De onderdelen van dit onderzoek staan vermeld en laten zien dat
het onderzoek niet eerder dan 2024 kan worden uitgevoerd. Kan de Staatssecretaris
aangeven wanneer we dit onderzoek dan wel kunnen verwachten?

Antwoord

Het is de bedoeling om de evaluatieplanning op te nemen in de Strategische Evaluatieagenda
(SEA) die in september aan uw Kamer wordt aangeboden.