Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Kops over de jarenlange wachtlijsten voor sociale huurwoningen voor Nederlanders

Antwoord van Minister De Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) (ontvangen
27 juni 2023).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Jaren wachten, maar nog steeds geen woning: «Alsof
je niet bestaat»»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Deelt u de mening dat het te schandalig voor woorden is dat Nederlandse woningzoekenden
jarenlang op een sociale huurwoning wachten, telkens weer in de wachtrij belanden
en geen uitzicht hebben op een woning, omdat urgentiecategorieën, waaronder statushouders,
steeds voorrang krijgen?

Antwoord 2

Iedereen moet goed kunnen wonen. Op dit moment is dit helaas niet altijd het geval.
De beschikbaarheid van een passende woning staat voor veel mensen onder druk: mensen
zijn onvoldoende in staat om snel een woning te vinden die bij hen past. Met de Nationale
Woon- en Bouwagenda wil het kabinet het landelijk woningtekort oplossen. Eén van de
doelen van deze agenda is de bouw van 900.000 woningen tot en met 2030 voor alle woningzoekenden,
met als streven twee derde betaalbaar. Tot 2030 streven we ernaar dat 250.000 nieuwe
sociale huurwoningen door corporaties gebouwd worden, met oog voor de behoefte aan
passende woningen voor mensen met een laag inkomen. In de regionale woondeals zijn
deze afspraken nader uitgewerkt. Ook zet het kabinet met het programma «Een thuis
voor iedereen» in op voldoende betaalbare woningen voor aandachtsgroepen waaronder
statushouders, dak- en thuisloze mensen, uitstromers uit een intramurale voorziening,
studenten en arbeidsmigranten. Van gemeenten wordt verlangd dat zij de huisvestingsopgave
van aandachtsgroepen in beeld brengt en in regionaal verband afspraken maken over
een evenwichtige verdeling van de huisvesting van deze mensen. Waarbij oog moet zijn
voor de «regulier» woningzoekenden.

Vraag 3, 4, 5 en 6

Hoe reageert u op woningzoekende Ray Suijkerbuijk (34) uit het genoemde bericht die
al 16 jaar ingeschreven staat voor een sociale huurwoning en zegt: «Het hoogste dat
ik ooit ben gekomen, is de 14de plek. Meestal eindig ik ergens op plek 150 of zo.
Ik verlies op deze manier steeds meer het vertrouwen in de politiek»?

Hoe reageert u op woningzoekende Wendy Struijk (42) die al 14 jaar ingeschreven staat
maar niet verder komt dan plek 35 en zegt: «Op de campings hier in de buurt zitten
veel gescheiden vaders en moeders, terwijl de sociale huurwoningen naar mensen met
een urgentie en naar statushouders gaan. Als gewone, hardwerkende Nederlander mag
je achteraan sluiten. Ik vind het in Nederland niet prettig meer»?

Hoe reageert u op woningzoekende Jeroen Kuipers (43) die al 14 jaar ingeschreven staat,
binnenkort zijn tijdelijke woning moet verlaten, geen idee heeft waar hij dan terechtkan
en zegt: «Ik heb geen stabiel leven, dat eist zijn tol. Als je bent zoals ik, een
Nederlandse man van mijn leeftijd, is het alsof je niet bestaat. Ik word nog eens
economisch vluchteling»?

Wat doen deze schrijnende verhalen van Nederlandse woningzoekenden met u? Wat gaat
u hieraan doen?

Antwoord 3,4,5 en 6

Elke woningzoekende heeft een eigen verhaal. Ik zet mij in om ervoor te zorgen dat
iedereen die dat nodig heeft een passende en betaalbare woning kan vinden. Voor een
toelichting verwijs ik u naar antwoord 2.

Vraag 7

Deelt u de mening dat het onacceptabel is dat er vanaf januari 2010 al zo’n 150.000
sociale huurwoningen – met voorrang – zijn weggegeven aan statushouders, terwijl de
Nederlanders uitzichtloos lang moeten wachten?2

Antwoord 7

Nee, deze mening deel ik niet. Op het totaal aantal vrijkomende sociale huurwoningen
van corporaties, wordt gemiddeld 5 tot 10% aan statushouders toegewezen. Slechts een
deel van de vrijkomende woningen wordt op basis van een urgentiestatus aan statushouders
verhuurd; ongeveer de helft van de gemeenten heeft op dit moment een urgentiebepaling.
Gemeenten kunnen zelf bepalen welke categorieën woningzoekenden zij als urgentiecategorie
opnemen. Gemeenten maken op basis van de lokale woningmarkt en hun taakstelling een
afweging om vergunninghouders als urgentiecategorie op te nemen.

Vraag 8

Deelt u de mening dat het van een ongelooflijke onbeschoftheid en ondankbaarheid getuigt
dat statushouders zelfs woningen weigeren, omdat zij er «niet tevreden» mee zijn?3 Denkt u niet dat Nederlandse woningzoekenden deze woningen dolgraag hadden gehad?

Antwoord 8

Het is onaanvaardbaar als woningen geweigerd worden, zeker in tijden van woningnood.
Ondanks het in de praktijk om zeer kleine aantallen woningweigeringen gaat, voeren
wij een streng beleid hierop. De ruimte om een woning te weigeren is minimaal en vrijwel
enkel gerelateerd aan medische omstandigheden. Na een woningweigering voert COA één
gesprek om de woning alsnog aanvaard te krijgen. In vrijwel alle gevallen verloop
dit succesvol. Als de statushouders daarna nog de woning blijft weigeren, vervalt
het woningaanbod en stop ook het recht op opvang en gaat COA over tot ontruiming.
Ook wordt door COA andere maatregelen genomen zoals directe beëindiging van de verstrekking
van onder andere eet- en leefgeld. Naast dat er streng beleid rondom woningweigering
gevoerd wordt is het ook van belang dat statushouders zo snel mogelijk gehuisvest
worden. Als statushouders niet snel gehuisvest worden zorgt dit ervoor dat ze langer
in de opvang moeten blijven en dan zijn er meer azc's nodig in Nederland. Ook zorgt
vertraging in huisvesting ervoor dat statushouders niet kunnen beginnen met integreren
en participeren in onze samenleving. Voor verdere toelichting over woonweigering door
statushouders wil ik u wijzen op de schriftelijke vragen, met kenmerk 2023ZO1576,
die door u en lid Wilders eerder zijn gesteld. Deze Kamervragen zijn op 24 april 2023
naar de Tweede Kamer verstuurd.

Vraag 9

Wanneer stopt u de discriminatie van de Nederlanders? Wanneer gaat u de Nederlanders
voorrang geven?

Antwoord 9

Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u naar het antwoord op vraag 2 en 7.