Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Houwelingen over het gepubliceerde AIVD-rapport over 'anti-institutioneel-extremisme'

Antwoord van Minister Bruins Slot (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) (ontvangen
21 juni 2023).

Vraag 1

Bent u bekend met de opmerking, gemaakt op pagina 23 van het vorige week verschenen
AIVD-rapport «Anti-institutioneel-extremisme in Nederland», dat als er een «kwaadaardige
elite» zou bestaan deze een dreiging zou vormen voor de democratische rechtsorde en
dus door de AIVD onderzocht zou worden?

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Is er ooit door de AIVD een dergelijk onderzoek verricht?

Antwoord 2

De AIVD heeft de wettelijke taak om dreigingen voor de democratische rechtsorde te
onderzoeken. In dat kader doet de AIVD onderzoek naar personen en organisaties die
door de doelen die zij nastreven, dan wel door hun activiteiten aanleiding geven tot
het ernstig vermoeden dat zij een gevaar vormen voor het voortbestaan van de democratische
rechtsorde, dan wel voor de nationale

veiligheid of voor andere gewichtige belangen van de staat.

De AIVD ziet in deze onderzoeken naar dreigingen voor de democratische rechtsorde
geen aanwijzingen voor het bestaan van een «kwaadaardige elite» die controle heeft
over alle instituties in Nederland en de intentie heeft het volk te onderdrukken,
tot slaaf te maken, of desnoods te vermoorden.

Vraag 3

Stel nu, dat er een buitenlandse private organisatie zou zijn waar ons kabinet en
ons koningshuis veel contact mee heeft, een organisatie waarvoor Nederlandse Ministers
zelf(s) projecten uitvoeren, een organisatie die vervolgens bepaalt of documenten
die gerelateerd zijn aan deze projecten wel of niet naar de Tweede Kamer mogen worden
gestuurd, een organisatie waarvan de leider publiekelijk opschept dat het wereldwijd
«kabinetten heeft gepenetreerd», een buitenlandse private organisatie waarvan, hoe
surreëel dit wellicht ook klinkt, de naam op de tas staat die onze premier elke dag
mee naar zijn werk neemt, stel nou, puur hypothetisch uiteraard, dat zo’n soort organisatie
zou bestaan, zou zo’n organisatie in potentie wat de AIVD betreft wellicht een bedreiging
kunnen vormen voor onze democratie en dus onderzocht moeten worden? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 3

Uit de vraag blijkt niet dat er sprake is van een dreiging voor de nationale veiligheid.
De AIVD gaat verder niet in op hypothetische voorbeelden.