Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Nispen over rechtvaardige compensaties voor SBF-ers die door privatiseringen onder andere ministeries werkten dan het ministerie van Justitie en Veiligheid (J&V) en nog geen uitzicht hebben op de compensaties, die het ministerie van J&V wel heeft gegeven

Antwoord van Minister Weerwind (Rechtsbescherming) (ontvangen 19 juni 2023). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 2713.

Vraag 1

Bent u bekend met het feit dat bij destijds geprivatiseerde TBS-klinieken en Jeugdinrichtingen
nog een aanzienlijk aantal oud SBF-ers te lijden heeft onder de gevolgen van de SBF-verlofregeling
uit 2006 en merendeels nog niet in zicht is voor compensatie?

Antwoord 1

De afgelopen jaren is de Tweede Kamer op verschillende momenten geïnformeerd over
de regeling Substantieel Bezwarende Functies (SBF-regeling). De compensatie waar in
de vragen naar wordt verwezen is gebaseerd op de uitkomsten van een advies en een
onderzoek dat op 25 juni 2021 naar de Kamer is gestuurd. De toenmalige Staatssecretaris
van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst en mijn ambtsvoorganger hebben onderzoek
laten verrichten naar de fiscaalrechtelijke en arbeidsrechtelijke toepassing van de
regeling Substantieel Bezwarende Functies (SBF) vanaf 2010.1

Uit het onderzoek blijkt dat de overheid op fiscaalrechtelijk vlak geen verwijten
gemaakt kan worden, maar dat vanuit arbeidsrechtelijk perspectief de overheid als
werkgever in de informatievoorziening tekort is geschoten. In de brief staat ook dat
de conclusies van de onderzoekers worden overgenomen. DJI is in overleg met de SBF-groep
een compensatie overeengekomen en heeft als overheidswerkgever deze compensatie uitgekeerd
in 2021. DJI heeft reeds in 2018 een teruggaaf uitbetaald aan de ex-SBF-verlofmedewerkers
vanwege een correctie van de loonaangiftes en in 2019 de wettelijke rente.

Het is de verantwoordelijkheid van de verzelfstandigde kliniek of inrichting om na
te gaan of een compensatie aan de orde is voor de SBF-verlofmedewerker van die kliniek
of inrichting.

Vraag 2

Bent u bekend met het feit dat deze SBF-ers bij de privatiseringen van rechtswege
zijn overgegaan met behoud van hun SBF-rechten op basis van Sociale Plannen en Statuten
die deel uitmaakten van de besluitvorming door Minister en Kamer over die privatiseringen?

Antwoord 2

Ja, met de kanttekening dat de medewerkers niet van rechtswege zijn overgegaan. Maar
dat de medewerkers van de stichting FPC dr. S. van Mesdag een aanbod hebben gekregen
over te gaan op grond van artikel 2, lid 1 (voor een arbeidsovereenkomst van onbepaalde
tijd) of op grond van artikel 3 lid 1 voor een arbeidsovereenkomst van bepaalde tijd)
van het Sociaal plan Stichting FPC dr. S. van Mesdag.

Vraag 3

Deelt u het standpunt dat deze SBF-ers op basis daarvan ook recht hebben op dezelfde
compensaties die tot dusverre ten deel zijn gevallen aan de Rijksambtenaren-SBF-ers,
vallend onder het Ministerie van Justitie en Veiligheid, nu gebleken is dat deze groep
SBF-ers eveneens teveel belasting heeft betaald en evenmin door hun werkgevers zijn
geïnformeerd?

Antwoord 3

Het is de verantwoordelijkheid van een werkgever om een juiste en volledige aangifte
loonheffingen in te dienen en af te dragen op grond van de Wet op de loonbelasting
1964. Ik verwijs u mede naar mijn antwoord op vraag 1.

Vraag 4

Wat vindt u ervan dat de Mesdag-kliniek in Groningen niet meer communiceert met de
gemachtigde belangenbehartigers die opkomen voor deze groep SBF-ers?

Antwoord 4

Het is aan de kliniek en de inrichting om te bepalen of en hoe hiermee om te gaan.
Ik verwijs u mede naar mijn antwoord op vraag 1.

Vraag 5

Wat vindt u ervan dat, ondanks toezeggingen van de advocaat van de Mesdag-kliniek
Groningen, er nog steeds geen sprake is geweest van een compensatie van de gehele
groep SBF-ers voor de teveel betaalde belasting?

Antwoord 5

Ook hiervoor geldt dat de kliniek of de inrichting hierin verantwoordelijk is.

Vraag 6

Bent u het ermee eens dat deze gang van zaken niet strookt met de afspraken, die destijds
bij de privatisering van de Mesdag-kliniek zijn gemaakt tussen het Ministerie van
Justitie en Veiligheid en de Mesdag-kliniek en vastgelegd waren in onder ander het
Sociaal Plan?

Antwoord 6

Nee. In het sociaal plan van 2008 zijn afspraken vastgelegd over inhoud van de arbeidsovereenkomst
die zou gaan gelden tussen de werkgever, de Van Mesdagkliniek en de werknemers van
verzelfstandigde kliniek. Op grond van artikel 23 eindigde het sociaal plan op 1 januari
2009, waarbij is bepaald dat de aanspraken op basis van het sociaal plan doorwerken
in de arbeidsovereenkomsten. Het zijn deze twee partijen bij de arbeidsovereenkomst
die elkaar kunnen aanspreken op de uitvoering van die overeenkomst.

Vraag 7

Bent u het ermee eens dat rechten die voortkomen uit formele afspraken tussen bewindspersonen
en private instellingen, niet eenzijdig ongeldig kunnen worden verklaard, omdat een
private instelling (i.c. een jeugdinrichting) geen opvolgingsaansprakelijkheid wenst
te erkennen?

Antwoord 7

De formele afspraken betroffen de inhoud van de destijds overeen te komen arbeidsovereenkomst.
Na de totstandkoming van de arbeidsovereenkomst zijn de werknemer en de (private)
werkgever verantwoordelijk voor een correcte uitvoering van die overeenkomst. Ik verwijs
u mede naar mijn antwoord op vraag 6.

Vraag 8

Bent u bereid de Mesdag-kliniek aan te spreken op het gebrek aan communicatie en de
kliniek strikt te houden aan het vervolg van de compensaties voor de SBF-ers, zoals
onder andere afgesproken in het Sociaal Plan? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunt u aangeven,
op welke termijn u concrete stappen naar de Mesdag-kliniek wil zetten, welke stappen
dat zullen zijn en wanneer de Kamer hierover zal worden geïnformeerd?

Antwoord 8

Het is de verantwoordelijkheid van de verzelfstandigde kliniek of inrichting om na
te gaan of een compensatie aan de orde is voor de SBF-verlofmedewerker van die kliniek
of inrichting.

Vraag 9

Bent u bereid om – met het oog op rechtsgelijke behandeling – ook de jeugdinrichtingen
aan te spreken, dat zij de rechthebbende SBF-ers op gelijke wijze zullen compenseren?

Antwoord 9

Nee, de verzelfstandige klinieken en inrichtingen hebben een eigen, zelfstandige verantwoordelijkheid
ten aanzien van de uitvoering van de Wet op de loonbelasting 1964 en de afweging of,
bij een onjuiste toepassing hiervan, ook compensatie richting de SBF-ers op zijn plaats
is.