Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Agema over het bericht 'Vrijblijvend kwaliteitskompas is feestje voor zorgaanbieder'

Antwoord van Minister Helder (Langdurige Zorg en Sport) (ontvangen 12 mei 2023).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Vrijblijvend kwaliteitskompas is feestje voor zorgaanbieder»?1

Antwoord 1

Ja, ik ben met dit bericht bekend.

Vraag 2, 3, 4 en 5

Deelt u de mening van partijen (Patientenfederatie Nederland, Verenso, V&VN en Zorgverzekeraars
Nederland) die hebben meegewerkt aan het nieuwe kwaliteitskompas dat het kompas te
vrijblijvend is en geen concrete, toetsbare afspraken bevat? Zo nee, waarom niet?

Klopt het dat professionals en cliënten met het nieuwe kwaliteitskompas straks niet
weten waar zij aan toe zijn?

Wie van de partijen uit het veld, patiënten, zorgaanbieders, zorgverleners, zorgverzekeraars
of cliëntenorganisaties, heeft voorgesteld om in het nieuwe kwaliteitskompas af te
stappen van de huidige bezettingsnorm uit het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg?

Bent u met Zorgverzekeraars Nederland van mening dat de inbreng en instemming van
alle beroepsgroepen nodig is voor het kwaliteitskompas? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2, 3, 4, en 5

Alle partijen die hebben meegewerkt aan het kompas steunen deze beweging en de ontwikkelagenda.
Een paar partijen zoekt meer houvast op het vervolgproces en tijdslijn. De genoemde
elementen van deze partijen vormen onderdeel van de ontwikkelagenda, daarom hebben
ze gezegd «ja, mits». Het Zorginstituut heeft het toetsingsproces doorlopen en heeft
de betrokken partijen gesproken. Het Zorginstituut heeft besloten partijen extra tijd
te geven om op korte termijn een gedragen procesvoorstel voor de concretiseringslag
te maken2. Het Generiek kompas «Samen werken aan kwaliteit van bestaan», inclusief meetinstrumenten,
moet uiterlijk 1 december 2023 klaar zijn. Een onafhankelijk voorzitter gaat dit proces
begeleiden. Ik heb er alle vertrouwen in dat op deze wijze een gedragen nieuw kader
tot stand zal komen.

Vraag 6

Zou u de Kamer het nieuwe kwaliteitskompas willen toezenden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Als het nieuwe Kwaliteitskompas bij het Zorginstituut is geregisterd zal ik het aan
de Kamer toesturen.

Vraag 7

Schaamt u zich nu niet kapot dat u actief beleid voort waarmee er bovenop de 1,6 miljard
euro die u volgens het CPB (CEP) bezuinigt op het personeel in verpleeghuizen nog
meer zorgmedewerkers het verpleeghuis uit bezuinigd zullen worden?

Antwoord 7

Het beleid van het kabinet is erop gericht om de zorg toegankelijk, betaalbaar en
van goede kwaliteit te houden. In het licht van de vergrijzing en de krappe arbeidsmarkt
is het daarbij nodig om de zorg anders te organiseren. Er is geen sprake van dat zorgmedewerkers
worden wegbezuinigd uit verpleeghuizen. Integendeel. De maatregelen van het kabinet
remmen de groei van de toenemende vraag naar zorgmedewerkers af. Dat is van belang
in het licht van de arbeidsmarkt. Rekening houdend met voorgenomen beleid zijn er
in 2026 nog steeds 65 duizend extra zorgmedewerkers nodig in de verpleegzorg (in plaats
van 75 duizend bij ongewijzigd beleid).

Vraag 8

Realiseert u zich dat huidige personeelstekort in de verpleeghuizen van 17.900 medewerkers
ten opzichte van een gemiddelde bezetting van twee zorgmedewerkers op acht bewoners
tijdens piektijden (voormalig Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg) door u alleen maar
groter wordt? Waar ligt voor u de bodem van de personeelsbezetting in onze verpleeghuizen?

Antwoord 8

Eind 2022 waren er in de branche Verpleeghuizen, Verzorgingshuizen en Thuiszorg (VVT)
18.700 openstaande vacatures. Als we de thuiszorg en de niet-zorgfuncties buiten beschouwing
laten, ligt het aantal openstaande vacatures voor zorgpersoneel in de verpleeghuiszorg
ergens tussen de 10.000 en 12.000.

Mijn beleid is erop gericht om dit aantal zo laag mogelijk te houden. Dit doe ik onder
andere via het programma TAZ (Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg & Welzijn). De
situatie op de arbeidsmarkt in Nederland is echter zodanig dat dit geen gemakkelijke
opgave is, voor mij niet en met name voor de werkgevers niet. Ik kan dan ook niet
uitsluiten dat het aantal openstaande vacatures de komende jaren nog wat oploopt in
de verpleegzorg, waarmee de organisatie van zorg lastiger wordt. Dat maakt het nog
meer van belang dat we naast inzetten op behoud van zorgmedewerkers, ook inzetten
op het anders organiseren van de (verpleeg)zorg.