Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van den Berg over het proces rond de voorgenomen wijzigingen van het Gelre ziekenhuis Zutphen

Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 13 april
2023).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Gemeenteraad legt ziekenhuisdirecteur vuur aan de schenen»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat vindt u van de opmerking van de bestuursvoorzitter dat dit voorgenomen besluit
«onoverkomelijk» is en «honderd procent zeker wordt uitgevoerd»?

Antwoord 2

Het is de verantwoordelijkheid van de zorgaanbieder, in dit geval Gelre Ziekenhuizen,
om te beslissen over de inrichting van de zorgorganisatie, mits dit binnen de geldende
normen is, én op voorwaarde dat de kwaliteit en continuïteit van zorg geborgd zijn.
Zoals eerder aan uw Kamer gemeld2, 3 is het bij een wijziging van het aanbod van acute zorg van belang dat de betreffende
zorgaanbieder een zorgvuldig besluitvormingsproces doorloopt en alle stappen neemt
zoals beschreven in de AMvB en ministeriële regeling acute zorg (Uitvoeringsbesluit
Wkkgz, hoofdstuk 8a en Uitvoeringsregeling Wkkgz, hoofdstuk 3a). Gelre Ziekenhuizen
is door zowel de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), het Regionaal Overleg Acute
Zorgketen Zwolle en door mijzelf gewezen op het belang om dit proces zorgvuldig te
doorlopen. Het betreft hier een voorgenomen besluit en dus een lopende procedure. Het voornemen van Gelre Ziekenhuizen om de
acute en verloskundige zorg anders op haar locaties te organiseren is daarmee formeel
gezien en per definitie nog niet definitief.

Vraag 3

Deelt u de mening dat dit informeren is en niet duidt op overleggen en consulteren
van voorgenomen besluiten zoals de Uitvoeringsregeling Wet kwaliteit, klachten en
geschillen zorg (Wkkgz) voorschrijft?4

Antwoord 3

Zorgaanbieders dienen de besluitvormingsprocedure te volgen die beschreven staat in
het Uitvoeringsbesluit van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) en
de daarop gebaseerde Uitvoeringsregeling Wkkgz als zij overwegen het aanbieden van
acute zorg op een bepaalde locatie geheel of gedeeltelijk te beëindigen of op te schorten.
Zoals duidelijk staat beschreven in de Wkkgz is het van belang dat betrokkenen, zoals
inwoners en gemeenten, actief en voorafgaand aan de besluitvorming betrokken dienen
te worden. De zorgaanbieder moet met hen in gesprek. Betrokkenen moeten de gelegenheid
krijgen hun zorgen tijdig te uiten en ter overweging mee te geven aan de betreffende
zorgaanbieder. Hier voorziet de wet ook in. Zoals vermeld in de Uitvoeringsregeling
Wkkgz5 dienen betrokkenen en/of inwoners door de zorgaanbieder in een bijeenkomst geïnformeerd
te worden over de voorgenomen plannen om het aanbod van acute zorg te wijzigen. Betrokkenen
en/of inwoners moeten in de gelegenheid worden gesteld om hun visies, wensen en zorgen
over een voorgenomen wijziging van het aanbod van acute zorg te uiten. Het is van
wezenlijk belang dat een dusdanige bijeenkomst wordt georganiseerd op een zodanig
tijdstip dat de inbreng van betrokkenen en/of inwoners van wezenlijke invloed kan
zijn op de besluitvorming van de zorgaanbieder. De zorgaanbieder is ook verplicht
om aan betrokkenen en/of inwoners een gemotiveerde terugkoppeling te delen waarin
staat beschreven wat er met de naar voren gebrachte visies, wensen en zorgen zal worden
gedaan.

In het geval van Gelre Ziekenhuizen Zutphen heeft de raad van bestuur van Gelre Ziekenhuizen
op de raadsvergadering van 27 maart jl. aan de gemeenteraad en het college van B&W
van de gemeente Zutphen haar voorgenomen besluit toegelicht. Tijdens de bijeenkomst
is er ruime gelegenheid geboden aan raadsleden om hun zorgen te uiten en vragen te
stellen aan de bestuursvoorzitter van Gelre Ziekenhuizen. De bestuursvoorzitter heeft
daarop gereageerd. Dit is in lijn met de wettelijke verplichtingen zoals beschreven
in de bovengenoemde regeling. De georganiseerde bijeenkomst van woensdag 5 april,
tussen de raad van bestuur van Gelre Ziekenhuizen enerzijds, en de gemeentebesturen
van zowel Zutphen als Apeldoorn anderzijds, is ook conform de wettelijke vereisten.

Tot slot kan ik in algemene zin nog zeggen dat het voorstelbaar is dat er situaties
denkbaar zijn waarbij betrokkenen zich niet voldoende betrokken voelen, maar dat de
zorgaanbieder zich wel degelijk heeft ingespannen om betrokkenen op een goede manier
in het proces te betrekken. De uiteindelijke uitkomst van de procedure kan, ondanks
alle inspanningen, anders zijn dan betrokkenen wensen.

Vraag 4

Kunt u aangeven welke acties de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd neemt om handhavend
op te treden conform uw brief van 22 augustus 2022 waarin staat: «Ten aanzien van
regionale bestuurders geldt volgens de besluitvormingsprocedure dat zij voorafgaand
aan de besluitvormingsprocedure betrokken dienen te worden»?6

Antwoord 4

De IGJ is op grond van artikel 24 in de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg
(Wkkgz) belast met het toezicht op het bepaalde bij en krachtens de AMvB acute zorg.
De IGJ verwacht van zorgaanbieders dat zij oog hebben voor de maatschappelijke impact
van hun keuzes op het gebied van acute zorg en hun communicatie daarover. Zorgaanbieders
zijn wettelijk verplicht om met inwoners, gemeenten en veiligheidsregio in gesprek
te gaan als zij voornemens zijn hun aanbod van acute zorg te wijzigen, dan wel deze
partijen hierover te informeren. Hiermee wordt geborgd, en de IGJ ziet daarop toe,
dat een zorgvuldig proces wordt doorlopen bij wijzigingen van het aanbod acute zorg,
waarbij door zorgaanbieders rekening wordt gehouden met de maatschappelijke impact
van hun keuzes.

De handhavingsinstrumenten op overtreding van het bepaalde bij en krachtens de AMvB
acute zorg zijn geregeld in de artikelen 27, 29 en 30 van de Wkkgz. Dit handhavingsinstrumentarium
wordt op gepaste en proportionele wijze ingezet. Indien een zorgaanbieder in de naleving
van de verplichtingen tekortschiet, kan aan de zorgaanbieder op grond van artikel
27 Wkkgz een aanwijzing of bevel worden gegeven. Op grond van artikel 29 Wkkgz kan
worden overgegaan tot het opleggen van een last of dwangsom om alsnog naleving af
te dwingen. Op grond van artikel 30 Wkkgz kan een bestuurlijke boete worden opgelegd
ter zake van een handelen of nalaten in strijd met het bepaalde of krachtens artikel
3a Wkkgz.

De IGJ heeft aangegeven dat zij door Gelre Ziekenhuizen tijdig en op de juiste wijze
is geïnformeerd over het voorgenomen besluit om de acute zorg op haar locaties anders
te organiseren. In hun toezichthoudende rol houdt de IGJ een vinger aan de pols. Ik
heb tot op heden geen signalen vanuit de IGJ ontvangen dat er sprake zou zijn van
het niet op juiste wijze volgen van de besluitvormingsprocedure door Gelre Ziekenhuizen.
Ook de IGJ benadrukt dat hier gaat om een voorgenomen besluit en dus nog lopende procedure.

Vraag 5

Klopt het dat het zowel voor het Regionaal Overleg Acute Zorgketen Zwolle als voor
het Regionaal Overleg Acute Zorgketen Nijmegen een verrassing was dat Apeldoorn dit
besluit wil nemen en dat er ook met hen geen enkele afstemming was over wat dit betekent
voor de andere ziekenhuizen in de regio?

Antwoord 5

Ik heb contact opgenomen met beide genoemde ROAZ-regio’s.

De Acute Zorg Regio Oost (Nijmegen) heeft mij laten weten dat er geen contact is geweest
met Gelre Ziekenhuizen over het voorgenomen besluit om de verloskunde en acute zorg
op de locaties in Zutphen en Apeldoorn te reorganiseren. Gelre Ziekenhuizen maakt
ook geen onderdeel uit van deze ROAZ-regio.

Het Netwerk Acute Zorg Zwolle heeft mij laten weten door Gelre Ziekenhuizen over haar
voorgenomen besluit te zijn geïnformeerd. Als reactie op het voorgenomen besluit heeft
de regio Zwolle de raad van bestuur van Gelre Ziekenhuizen geattendeerd op het volgen
van de leidraad wijziging acuut zorgaanbod. Zoals ook al aangegeven in de beantwoording
op vraag 2 is er sprake van een nog lopend proces. Onderdeel van dit proces is het
nog verder afstemmen tussen Gelre Ziekenhuizen en partnerziekenhuizen in de regio
over de mogelijke gevolgen voor het acute zorgaanbod en de acute zorgverlening in
de regio. Het Netwerk Acute Zorg Zwolle verwacht op korte termijn het continuïteitsplan
voor de acute zorg en verloskunde van Gelre Ziekenhuizen te ontvangen. Dit plan zal
vervolgens met de ketenpartners in een ingelast ROAZ-overleg worden besproken.

Vraag 6

Kunt u aangeven wat dit betekent voor deze ziekenhuizen in de regio?

Antwoord 6

Zoals ook blijkt uit de beantwoording op vraag 5 moeten de details en verdere gevolgen
voor de ziekenhuizen in de regio nog verder in kaart gebracht worden. In het eerstvolgende
ROAZ-overleg dienen er afspraken gemaakt te worden om de kwaliteit, continuïteit en
toegankelijkheid van de acute zorg in de regio te waarborgen. Zoals reeds eerder toegelicht7 staat mijns inziens de kwaliteit en toegankelijkheid van de acute en verloskundige
zorg in de regio niet onder druk. Alle inwoners voor wie de locatie in Zutphen het
dichtstbijzijnde ziekenhuis is, kunnen binnen de geldende norm van 45 minuten per
ambulance naar minstens vier andere SEH’s of afdelingen acute verloskunde vervoerd
worden, aldus de RIVM bereikbaarheidsanalyse uit 2022.

Vraag 7

Kunt u deze vragen ieder afzonderlijk en voor 5 april 2023 beantwoorden?

Antwoord 7

Tot mijn spijt en ondanks mijn inspanningen om hieraan te voldoen, is het niet gelukt
om de vragen binnen de gevraagde termijn te beantwoorden.