Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Nispen over het bericht dat rechters en officieren voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis willen gaan staken

Antwoord van Minister Weerwind (Rechtsbescherming) (ontvangen 3 april 2023). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 1868.

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Honderden rechters en officieren dreigen met staking:
«we moeten onszelf nu beschermen»» van het Algemeen Dagblad van 22 februari 2023?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat vindt u van het feit dat rechters en officieren zo ontevreden zijn dat zij voor
het eerst in de geschiedenis overwegen om te gaan staken voor een betere collectieve
arbeidsovereenkomst (cao) en erkenning voor de hoge werklast?

Antwoord 2

Het is spijtig dat rechters en officieren van justitie, als een van de pilaren van
de rechtsstaat, overwogen te gaan staken. Het is evenwel een recht dat zij hebben.
Bij brief van 9 maart heb ik de NVvR een handreiking gedaan en ik ben blij om te melden
dat de NVvR op 23 maart heeft besloten de onderhandelingen weer te hervatten. Prioriteit
is hoe wij op het onderwerp werkdruk nader tot elkaar kunnen komen. Om dit in beeld
te brengen heb ik in mijn brief voorgesteld gezamenlijk een onafhankelijke verkenner
aan te wijzen.

Vraag 3

Kunt u ingaan op de noodoproep van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR)
die aangeeft dat alle seinen op rood staan vanwege de hoge werkdruk, personeelstekorten
en de toename aan bedreigingen?

Antwoord 3

Om de werkdruk aan te pakken heeft het kabinet fors geïnvesteerd in de Rechtspraak
en het Openbaar Ministerie (OM). Zo krijgt de Rechtspraak er in 2023 € 120 miljoen
bij, oplopend tot jaarlijks € 155 miljoen vanaf 2025 en is de opleidingscapaciteit
verhoogd van 80 naar 130 rechters die jaarlijks instromen. Het OM heeft extra middelen
gekregen om 250 extra officieren van justitie aan te trekken. Daarnaast worden er
binnen deze organisaties tal van andere maatregelen getroffen om de werkdruk aan te
pakken.

Ook voor veiligheid heeft het kabinet extra middelen vrijgemaakt en is binnen de organisaties
veel aandacht. Het onderwerp staat ook nadrukkelijk op de agenda bij de besprekingen
met de NVvR over de arbeidsvoorwaarden. Vanwege de nog lopende besprekingen kan ik
hier nog geen verdere uitspraken over doen.

Vraag 4

Bent u het eens met de uitspraken van de voorzitter van de NVvR dat dit ook behoorlijk
negatieve effecten heeft op het veiligheidsgevoel van Nederlanders?

Antwoord 4

Indien personeelstekorten ertoe leiden dat minder strafzaken kunnen worden behandeld
en soms zelfs moeten worden geseponeerd, dan kan dat mogelijk het veiligheidsgevoel
aantasten. Zoals ik in het antwoord op vraag 3 heb aangegeven investeert het kabinet
daarom ook fors in de Rechtspraak en het OM.

Vraag 5

Hoe kan het zo ver zijn gekomen dat deze sector geen vertrouwen meer heeft in de cao
besprekingen die momenteel gaande zijn vanuit u en uw ministerie?

Antwoord 5

Hierbij verwijs ik naar mijn antwoord op vraag 2.

Vraag 6

Kunt u ingaan op de zorgwekkende signalen vanuit de NVvR dat rechters en officieren
overwerkt zijn? Wat zegt het dat men kennelijk vindt dat er te weinig is gebeurd met
eerdere signalen en noodkreten?

Antwoord 6

Hierbij verwijs ik naar mijn antwoord op vraag 3.

Vraag 7

Deelt u de inschatting dat dit kan betekenen dat op de korte termijn, vanwege de hoge
werkdruk en het vertrek van goede mensen, nog minder rechters en officieren nog meer
werk zullen moeten gaan doen?

Antwoord 7

Dit beeld wordt door de Rechtspraak en het OM niet herkend uit de cijfers. Er is geen
sprake van een toegenomen uitstroom of van minder capaciteit. In 2023 neemt het aantal
rechters en officieren van justitie toe en dit zal met de intensiveringen vanuit het
kabinet de komende jaren naar verwachting het geval blijven.

Vraag 8

Kunt u ingaan op de zorg die de NVvR deelt, dat de verhoging van het budget vorig
jaar te weinig is vanwege toegenomen complexiteit van het werk en de verharding in
de samenleving, waaronder de flinke toename van het aantal bedreiging van rechters
en officieren?

Antwoord 8

Het kabinet heeft fors geïnvesteerd in de Rechtspraak en het OM, waarmee de werkdruk
op termijn kan worden teruggedrongen en de veiligheid kan worden verhoogd. Deze investering
is in goed overleg met de Rechtspraak en het OM tot stand gekomen, waarbij ook is
gekeken naar de absorptiecapaciteit en maximale opleidingscapaciteit.

De zorg van de NVvR dat dit te weinig is, deel ik dan ook niet.

Vraag 9

Bent u bereid de NVvR meer tegemoet te komen in de cao onderhandelingen zodat de stakingen
voorkomen kunnen worden?

Antwoord 9

Ja, ik verwijs verder naar het antwoord op vraag 2.

Vraag 10

Kunnen deze vragen zo snel mogelijk, maar uiterlijk binnen twee weken beantwoorden?

Antwoord 10

Gezien de gevoeligheid van de lopende onderhandelingen heb ik het pas opportuun geacht
deze vragen te beantwoorden op het moment dat de gesprekken weer zouden worden hervat.