Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van Nispen, Bikker en Mutluer over het bericht ‘Meer geld naar gokreclames in aanloop naar verbod’

Antwoord van Minister Weerwind (Rechtsbescherming) (ontvangen 3 april 2023).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht: «Meer geld naar gokreclames in aanloop naar
verbod»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat vindt u van dit bericht?

Antwoord 2

Het bericht schetst een beeld van de ontwikkelingen op het gebied van reclames voor
online kansspelen sinds het opengaan van de markt in 2021. Daarbij wordt gekeken naar
de uitgaven voor deze reclames. De uitgaves van aanbieders van kansspelen aan marketing
maken echter niet inzichtelijk wie met die reclames wordt bereikt. Ik vind het belangrijker
om te kijken naar aantallen reclames voor risicovolle kansspelen, omdat een grote
hoeveelheid ongerichte reclames het risico meebrengt dat kwetsbare groepen hieraan
worden blootgesteld. Daarom werk ik ook aan het verbod op ongerichte reclame voor
online kansspelen. Dit verbod treedt uiterlijk op 1 juli 2023 in werking.

Vraag 3

Wat zegt het u dat ondanks beloftes van en afspraken met de gokbranche de uitgaven
aan gokreclames de afgelopen maanden toch zijn toegenomen? Wat laat dit zien over
het vermogen van de gokbranche om tot uniforme zelfregulering over te gaan?

Antwoord 3

Zoals uit het artikel blijkt, heeft zelfregulering van de brancheorganisaties een
belangrijk, maar uiteindelijk beperkt effect op het beperken van reclame. Dit komt
doordat niet alle aanbieders voor kansspelen op afstand gebonden zijn aan de zelfregulerende
maatregelen. Dit is bijvoorbeeld de reden waarom er nog buitenreclames te zien zijn.
Ik juich de inspanningen van de brancheorganisaties tot zelfregulerende maatregelen
toe. Om alle partijen te binden aan de noodzakelijke beperkingen van reclames voor
online kansspelen zijn echter verdergaande aanscherpingen nodig in het Besluit werving,
reclame en verslavingspreventie kansspelen.

Vraag 4

Deelt u de grote zorgen dat het langer tonen van reclames en het stoppen van meer
geld in gokreclames, leidt tot meer blootstelling van jongeren en andere kwetsbare
groepen aan gokken? Welk effect denk u dat dit heeft?

Antwoord 4

De zorgen over het tonen van ongerichte reclames deel ik. Met name jongeren, maar
ook andere kwetsbare groepenzijn gevoelig voor werving en reclame. Daarom wordt uiterlijk
op 1 juli 2023 ook een verbod op ongerichte reclame voor online kansspelen van kracht.

Vraag 5

Hoe verhoudt deze ontwikkeling zich tot de kanalisatiedoelstelling van de Wet Kansspelen
op afstand?

Antwoord 5

Het beschermen van kwetsbare groepen is een belangrijk uitgangspunt in het kansspelbeleid.
Daarom worden nu maatregelen genomen om deze groepen beter te beschermen. Tegelijkertijd
blijft enige mate van reclame nodig om spelers te kunnen leiden naar het legale aanbod,
waarbij waarborgen zijn getroffen voor consumentenbescherming, verslavingspreventie
en het voorkomen van criminaliteit. Ervaringen in andere landen, zoals Italië, hebben
laten zien dat een totaalverbod op reclame leidt tot een toename van spelers bij illegale
partijen. Het is wat betreft reclame dus nodig om een balans in te vinden in bescherming
van kwetsbare groepen en het belang van kanalisatie richting legaal aanbod. Daarom
monitor ik de ontwikkelingen op het gebied van kansspelen op afstand nauwgezet.

Vraag 6

Toont dit bericht niet onomstotelijk aan dat we het niet van zelfregulering hebben
te verwachten wanneer we de stortvloed aan gokreclames willen beteugelen en dat de
goksector de lachende derde is op dit moment?

Antwoord 6

Zoals ik in mijn antwoord op vraag 3 heb aangegeven zijn aanscherpingen nodig om alle
partijen te binden aan de beperkingen op het gebied van reclames. Deze aanscherpingen
komen er uiterlijk per 1 juli 2023, met het verbod op ongerichte reclames voor online
kansspelen.

Vraag 7

Hoe kan het dat onlangs eerdere beloftes van een verbod op 1 januari 2023 (gedaan
op 8 juli 2022) of februari/maart 2023 (gedaan op 6 oktober 2022) er nog steeds geen
verbod op gokreclames ligt waar de Kamer nu al zo lang in meerderheid op aandringt?

Antwoord 7

Naar aanleiding van het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State eind
december 2022 moest een aantal punten nader worden uitgewerkt. De Afdeling adviseert
onder andere in de toelichting in te gaan op de te verwachten effectiviteit en handhaafbaarheid
van het verbod op ongerichte reclame. Zo was ten aanzien van internet-reclame onvoldoende
duidelijk wat van de aanbieder van online kansspelen met name bij reclame op internet
mag of moet worden verwacht, in hoeverre het onderscheid gericht/ongericht te maken
is en hoe in dat verband het verbod zou moeten worden gehandhaafd. In verband daarmee
was aanpassing wenselijk van de toelichting en het ontwerpbesluit. Dat vergt zorgvuldigheid,
waarbij proportionaliteit en uitvoerbaarheid randvoorwaardelijk zijn. Het verbod op
ongerichte reclame voor online kansspelen wordt binnenkort vastgesteld en treedt uiterlijk
per 1 juli 2023 in werking.

Vraag 8

Is de datum van 1 juli 2023 nu wél een definitieve datum?

Antwoord 8

Ja.

Vraag 9

Wat zegt het u dat ook staatsdeelnemingen Toto en Holland Casino samen nog voor 50
miljoen adverteerden en daarmee in de top 5 van adverteerders staan? Wat is er terechtgekomen
van de uitvoering van de motie-Grinwis/Alkaya (Kamerstuknummer 28 165, nr. 366) die de regering juist opriep zich hard te maken voor een terughoudender en minder
wervende inzet van gokreclames door de staatsdeelnemingen Nederlandse Loterij en Holland
Casino?

Antwoord 9

De Staatssecretaris van Financiën heeft als aandeelhouder van deze twee staatsdeelnemingen
verschillende keren zijn zorgen geuit over de hoeveelheid reclame en opgeroepen tot
matiging, ook rondom het WK voetbal voor mannen. Van de staatsdeelnemingen mag immers
een voorbeeldrol worden verwacht. Tegelijkertijd is het maken van reclame voor deze
deelnemingen wel toegestaan zolang deze reclames passen binnen de kaders van wet-
en regelgeving. Reclame zorgt er immers voor dat personen die willen deelnemen aan
kansspelen kennis kunnen nemen van het legale aanbod en draagt daarmee bij aan kanalisatie.

Vraag 10

Wat gaat u nu al doen, nu het verbod steeds langer op zich laat wachten, om de hausse
aan gokreclames verder in te dammen?

Antwoord 10

In het afgelopen jaar heb ik de sector meermaals opgeroepen zich te matigen, in het
bijzonder tijdens het WK voetbal voor mannen. De twee brancheorganisaties voor online
kansspelen VNLOK en NOGA hebben deze oproep ter harte genomen en hun leden laten bijvoorbeeld
geen buitenreclame meer zien. Helaas zijn er ook partijen die geen lid zijn van een
brancheorganisatie en die zijn doorgegaan met het vertonen van dergelijke ongerichte
reclame. Zoals gezegd zie ik algemeen verbindende regels als enige passende oplossing
hiervoor. Hier richt ik mij nu dus op.

Vraag 11

Kunt u deze vragen op korte termijn maar in ieder geval uiterlijk voor dinsdag 28 maart
2023 12:00 uur beantwoorden?

Antwoord 11

Nee, ik heb deze vragen niet binnen de door u gevraagde termijn van twee werkdagen,
maar wel op de zo kort mogelijkste termijn beantwoord.