Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Paul over de brandbrief van een basisschool die voltijdonderwijs voor hoogbegaafde kinderen aanbiedt

Antwoord van Minister Wiersma (Primair en Voortgezet Onderwijs) (ontvangen 29 maart
2023).

Vraag 1

Bent u bekend met de brandbrief van een basisschool die voltijdonderwijs voor hoogbegaafde
kinderen aanbiedt?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u reageren op deze brief en uw reactie ook naar de Kamer sturen?

Antwoord 2

Ik ben in gesprek met de schrijvers van de brandbrief. Met de beantwoording van deze
Kamervragen informeer ik uw Kamer.

Vraag 3

Wat vindt u ervan dat voltijd hoogbegaafdheidsonderwijs opnieuw voor meer leerlingen
onbereikbaar lijkt te worden?

Antwoord 3

Het is schrijnend wanneer kinderen niet de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben.
Het is daarom de taak van samenwerkingsverbanden om een passend en dekkend aanbod
te organiseren voor alle leerlingen, dus ook die in het gehele begaafdheidsspectrum,
dat aansluit op de onderwijs- en ondersteuningsbehoeftes van leerlingen. De Inspectie
van het Onderwijs houdt hier toezicht op. Eind vorig jaar heb ik in de Kamerbrief
over hoogbegaafdheid tien maatregelen aangekondigd om hier meer werk van te maken.2

Ik zie in de praktijk dat voltijd hoogbegaafdheidsonderwijs een passende oplossing
kan zijn die aansluit bij de ontwikkelingsbehoefte van leerlingen in het begaafdheidsspectrum.
Ik zie ook voorbeelden waarbij er passend onderwijs geboden wordt op een andere manier,
bijvoorbeeld via begaafdheidsprofielscholen of scholen die gepersonaliseerde leerlijnen
vormgeven. Ik zie dan ook dat er behoefte is aan diversiteit in wat er geboden wordt
binnen een samenwerkingsverband en de maatregelen die ik neem zijn daar op gericht.

Vraag 4

Bent u het ermee eens dat het onwenselijk is dat «inclusief onderwijs» leidt tot het
afschalen van passende onderwijsvoorzieningen zoals voltijd hoogbegaafdheidsonderwijs?

Antwoord 4

Het is onwenselijk om passende onderwijsvoorzieningen af te schalen als hier in de
regio wel behoefte aan is en hier geen goed alternatief voor komt. Het is aan samenwerkingsverbanden
om een passend en dekkend aanbod te bieden in het belang van de ontwikkeling van de
leerlingen. Voor een grote groep (hoog)begaafde leerlingen is het goed mogelijk om
binnen het reguliere onderwijs voldoende ontwikkelingsmogelijkheden te bieden met
ruimte om aanvullend dingen in en buiten de klas te doen. Voor anderen is echter meer
nodig, zoals het bieden van een voltijd hoogbegaafdheidsaanbod.

In de Kamerbrief over hoogbegaafdheid van december 2022 heb ik aangegeven dat het
doel van inclusief onderwijs is dat leerlingen met en zonder ondersteuningsbehoefte
vaker samen en dichtbij, en zoveel mogelijk naar dezelfde school kunnen. Het samenwerkingsverband
is verantwoordelijk voor het bieden van voldoende passende onderwijsvoorzieningen
voor het gehele begaafdheidsspectrum. Het toewerken naar inclusief onderwijs staat
dit niet in de weg en leidt dus niet automatisch tot het afschalen van passende onderwijsvoorzieningen.
Wel vind ik het voorwaardelijk dat er verbinding wordt gezocht met het reguliere onderwijs.

Vraag 5

Wat vindt u ervan dat scholen geen leerlingen uit andere samenwerkingsverbanden accepteren,
omdat zij daar geen financiering voor krijgen? Zijn er oplossingen voor dit probleem?

Antwoord 5

Allereerst vind ik het belangrijk dat ook (hoog)begaafde leerlingen zo dicht mogelijk
bij huis goed onderwijs krijgen. Samenwerkingsverbanden moeten dus werken aan een
passend en dekkend aanbod binnen hun regio. Zij krijgen hiervoor de benodigde financiering
via de lumpsumbekostiging en kunnen aanspraak maken op de nieuwe subsidieregeling
als er meer financiële middelen nodig zijn.

Als een leerling toch naar een ander samenwerkingsverband moet voor een passend aanbod
en de leerling wordt ingeschreven op een school binnen dat samenwerkingsverband, krijgen
de school en het samenwerkingsverband via de lumpsumbekostiging middelen toegewezen
voor het uitvoeren van hun taken. De lumpsum wordt onder andere gebaseerd op het aantal
leerlingen dat staat ingeschreven op schoolbesturen die onder het samenwerkingsverband
vallen. Als een leerling wisselt van school buiten het samenwerkingsverband betekent
dit dat de lumpsum van het samenwerkingsverband waar de leerling naar toegaat toeneemt
en automatisch de lumpsum van het samenwerkingsverband waar de leerling is vertrokken
afneemt.

Samenwerkingsverbanden kunnen onderling afspraken maken als een leerling (deels) onderwijs
volgt op een school in een ander samenwerkingsverband. Deze afspraken kunnen ook gaan
over de financiering.

Vraag 6

Hoe beoordeelt u de waarde van preventief voltijd hoofbegaafdheidsonderwijs?

Antwoord 6

Zie het antwoord op vraag 3 en 4.

Vraag 7

Maakt de genoemde school gebruik van de subsidieregeling voor hoogbegaafde leerlingen?

Antwoord 7

De middelen van de subsidieregeling «begaafde leerlingen in po en vo» worden aan samenwerkingsverbanden
verstrekt, die deze naar inzicht in de regio besteden om een passend en dekkend aanbod
voor (hoog)begaafde leerlingen te organiseren. Het samenwerkingsverband maakt wel
gebruik van de subsidieregeling. Het is mij niet bekend of de genoemde school daarvoor
ook middelen ontvangt van het betreffende samenwerkingsverband.

Vraag 8

Welke acties gaat u ondernemen om te voorkomen dat leerlingen uit de samenwerkingsverbanden,
genoemd in voornoemde brief, thuis komen te zitten?

Antwoord 8

In de Kamerbrief over hoogbegaafdheid heb ik – zoals hierboven al aangegeven – een
pakket van 10 maatregelen aangekondigd die moeten bijdragen aan een beter passend
en dekkend aanbod voor (hoog)begaafde leerlingen. Ik heb een nieuwe subsidieregeling
aangekondigd om samenwerkingsverbanden hierbij te ondersteunen. In deze subsidieregeling
wordt ook gerichter aandacht gevraagd voor (hoog)begaafde kinderen die (dreigen) niet
naar school te gaan, door samenwerkingsverbanden bij de aanvraag een analyse te laten
maken van het huidige aanbod in de regio en hoe passend en dekkend dit is.

Daarnaast komt er door het aangenomen amendement van Paul en Van Meenen € 9,5 miljoen
incidenteel in 2023 beschikbaar om voltijd hoogbegaafdheidsvoorzieningen te versterken.3 Het betreffende samenwerkingsverband kan gebruik maken van deze middelen om de voltijd
hoogbegaafdheidsvoorziening te borgen en versterken. Daarbij wordt verwacht dat samenwerkingsverbanden
de middelen voor een gelijkwaardig percentage co-financieren en dat er wordt toegewerkt
naar een subsidieregeling waarin het voltijds hoogbegaafdheidsonderwijs, als onderdeel
van een passend en dekkend aanbod, wordt geborgd en versterkt. In deze subsidieregeling
nemen we op dat er aandacht moet zijn voor het borgen en versterken het aanbod van
voltijd hoogbegaafdheidsonderwijs.

Het samenwerkingsverband, en daarmee de scholen waar deze leerlingen staan ingeschreven,
is verantwoordelijk voor het bieden van een passend en dekkend aanbod en zij zijn
ook bezig dit te realiseren. Zij hebben gebruik gemaakt van de huidige subsidieregeling,
waarin zij dit aanbod hebben kunnen versterken. In 2023 kunnen zij wederom gebruik
maken van de nieuwe subsidieregeling om te voorzien in de ontwikkelingsbehoeften van
deze leerlingen, waarin zoals eerder benoemd extra geld beschikbaar is specifiek voor
voltijds begaafdheidsonderwijs.

Op dit moment ben ik in gesprek met de betrokken partijen van de brandbrief om te
zoeken naar een passende oplossing.

Vraag 9

Kunt u deze vragen uiterlijk binnen twee weken beantwoorden, in ieder geval voor het
commissiedebat over passend onderwijs op 5 april 2023?

Antwoord 9

Ja.