Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Haga over de mogelijke oorsprong van de coronapandemie als gevolg van een ‘lableak’

Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 24 maart
2023).

Vraag 1

Hebt u kennisgenomen van de berichtgeving over de steeds waarschijnlijker wordende
hypothese dat de coronapandemie zijn oorsprong vond in de (abusievelijke) ontsnapping
uit het Wuhan Institute of Virology (WIV)?1, 2, 3

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Hoe plausibel acht u deze mogelijkheid, na het kennisnemen van de meest recente berichten?
Gaat u de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) oproepen tot het met de grootste prioriteit
herstarten van het onderzoek naar de herkomst van het SARS-COV-2-virus?

Antwoord 2

De WHO heeft onderzoek gedaan en daarover een rapport gepubliceerd. De WHO heeft aangegeven
dat verder onderzoek op dit moment niet nuttig is.

Vraag 3

Hoe reflecteert u op de beantwoording van eerdere schriftelijke vragen over de mogelijke
herkomst van het SARS-COV-2-virus uit het WIV, waarin u deze theorie slechts omschrijft
als een «interessante wetenschappelijke discussie»? Vindt u inmiddels niet dat het
meer is, of in ieder geval inmiddels moet worden, dan slechts een «discussie» en dat
met de grootste prioriteit moet worden uitgezocht of het coronavirus inderdaad is
ontsnapt, of wellicht zelfs is losgelaten, uit het WIV?4, 5

Antwoord 3

De vraag naar de oorsprong van het SARS-COV-2-virus is in eerste instantie een wetenschappelijke
vraag, de WHO heeft zich er voor ingezet deze te beantwoorden.

Vraag 4

Hoe reflecteert u met de kennis van de recente berichtgeving op de rol van het Outbreak
Management Team (OMT)-lid Koopmans, die in het allereerste begin van de coronapandemie
actief werk heeft gemaakt van het onderdrukken van de lableak-theorie? Bent u nog
steeds van mening dat dit geoorloofd was en slechts een geval van «wetenschappelijke
gedachtevorming» betrof, niet in de laatste plaats met het oog op haar hoedanigheid
als lid van het OMT en wetenschapper, die als taak had alle wetenschappelijke theorieën
aangaande dit virus en de bestrijding daarvan serieus te nemen en objectief te onderzoeken?

Antwoord 4

Het bericht dat een van de acht diensten van de Amerikaanse overheid die zich met
de oorsprong van het SARS-COV-2-virus bezighoudt, zijn beoordeling heeft aangepast
van «weet ik niet» naar «mogelijk lableak» is voor mij geen aanleiding mijn eerder
gegeven mening te herzien.

Vraag 5

Nu de lableaktheorie steeds waarschijnlijker lijkt te worden, bent u dan niet van
mening dat het OMT-lid deze theorie helemaal niet had mogen verwerpen, met name ook
omdat de bewijslast daarvoor er nauwelijks was? Vindt u in retrospectief niet dat
zij het OMT en het kabinet wel degelijk had moeten informeren over de teleconferentie
van 1 februari 2020, waarin de lableaktheorie uitgebreid besproken werd en er werd
besloten tot het actief onderdrukken ervan?

Antwoord 5

Zoals eerder herhaaldelijk aangegeven, heeft de overheid geen rol bij wetenschappelijke
discussies.

Vraag 6 en 7

Kunt u aangeven waarom de mogelijkheid van een lableak als oorsprong van de coronapandemie
nauwelijks een onderwerp van gesprek is geweest binnen het OMT en het kabinet, terwijl
deze theorie al heel vroeg in de pandemie door verschillende wetenschappers is aangedragen?
Of was het wel degelijk een onderwerp van gesprek, maar is besloten om hier geen ruchtbaarheid
aan te geven? Zo ja, wat waren hiervoor de overwegingen?

Kunt u aangeven of en welke bewindspersonen vanaf wanneer op de hoogte waren van de
steeds grotere waarschijnlijkheid van de lableaktheorie? Welke informatie is er (wereldwijd),
op welke momenten, door autoriteiten/overheden met de autoriteiten in Nederland gedeeld,
door wie en wat is er met die informatie gedaan? Waarom is de Kamer hierover niet
direct geïnformeerd en waarom heeft hierover geen parlementair debat plaatsgevonden?

Antwoord 6 en 7

De oorsprong van het SARS-COV-2-virus is geen onderwerp van gesprek geweest omdat
deze oorsprong geen invloed heeft op de mogelijkheden om de epidemie te bestrijden.

Vraag 8

Indien zou blijken dat de coronapandemie inderdaad zijn oorsprong vindt in een lableak,
welke stappen gaat de Nederlandse overheid dan zetten om te achterhalen wat er exact
gebeurd is, wie daarvoor verantwoordelijk waren en wie ervan op de hoogte waren, zowel
internationaal als nationaal?

Antwoord 8

Voor het antwoord op dergelijke vragen vertrouw ik op de WHO.

Vraag 9

Indien blijkt dat in Nederland bepaalde autoriteiten en/of bewindspersonen wel degelijk
op de hoogte waren van de steeds groter wordende waarschijnlijkheid van de lableak-theorie
en/of daarover werden geïnformeerd door derden en dus beschikten over cruciale informatie
zonder deze openbaar te maken, welke consequenties worden daaraan dan verbonden?

Antwoord 9

Ik heb geen aanleiding de veronderstelling in deze vraag te delen en zie dan ook geen
meerwaarde om hierover te speculeren.

Vraag 10

Bent u inmiddels wel voornemens om het OMT-lid te bevragen over haar kennis van de
lableak-hypothese, de informatie waarover zij gedurende de coronacrisis beschikte
met betrekking tot dit onderwerp, met wie zij daarover contact had en waarom zij op
een dusdanige manier heeft getracht de lableak-theorie te onderdrukken, terwijl daarover
helemaal geen wetenschappelijke consensus bestond?

Antwoord 10

Nee.

Vraag 11

Hoe reflecteert u op de communicatielijn vanuit de overheid die de lableak-theorie
stelselmatig heeft afgedaan als een «complottheorie» en de mensen die hierover berichtten
en/of vragen stelden positioneerde als «wappies»? Gaat de overheid hiervoor excuses
aanbieden?

Antwoord 11

Een dergelijke communicatielijn is vanuit de overheid niet gebruikt.

Vraag 12 en 13

Gaat u nieuwe informatie aangaande de herkomst van het SARS-COV-2-virus en de oorsprong
van de coronapandemie open en transparant delen met de Kamer en de Nederlandse bevolking?

Heeft u inmiddels, of bent u voornemens om, contact (te zoeken) met de WHO en/of de
Amerikaanse autoriteiten inzake de informatie waarover zij beschikken met betrekking
tot een mogelijke lableak?

Antwoord 12 en 13

Ik ben zeer voor transparantie, maar richt mij daarbij wel op het handelen van de
Nederlandse overheid. Alle informatie van de WHO waarnaar u verwijst, is openbaar.
Informatie van de diensten van de Amerikaanse regering is beperkt openbaar. Ik ben
niet bekend met de inhoudelijke werkzaamheden en informatiepositie van de Amerikaanse
veiligheidsdiensten. Ik ben ook niet voornemens om contact te zoeken met Amerikaanse
autoriteiten inzake de informatie waarover zij beschikken met betrekking tot een mogelijke
lableak.

Vraag 14

Bent u bereid om alle informatie met betrekking tot een mogelijke lableak waarover
de Nederlandse overheid op dit moment beschikt openbaar te maken, ook informatie over
personen die (mogelijk) betrokken waren bij het (laten) ontsnappen van het SARS-COV-virus
en/of daarvan afwisten, betrokken waren bij gain-of-function onderzoek met virussen
in/door het WIV en/of daarvan afwisten, personen die bepaalde (financiële) belangen
hadden bij het verwerpen van de lableaktheorie en/of daarvan afwisten, etc.?

Antwoord 14

Ik beschik niet over dergelijke informatie.