Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Werner over het schrappen van jazz en wereldmuziek bij de NPO

Antwoord van Staatssecretaris Uslu (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen 20 maart
2023).

Vraag 1

Is bij u bekend dat de naamswijziging van Radio 4 naar NPO Klassiek in de muziekwereld
voor flinke commotie heeft gezorgd, nadat de nieuwe zendermanager aangaf dat jazz
en wereldmuziek niet op dit kanaal thuishoren?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u zich vinden in de observatie van Christiaan Weijts dat de overheid de infrastructuur
ondersteunt rondom jazz en wereldmuziek middels het North Sea Jazz Festival, het BIMHUIS
en de conservatoria, maar niet het kanaal waarop het te horen is?

Antwoord 2

Allereerst merk ik op dat de Nederlandse muziekcultuur, in het bijzonder op het terrein
van jazz en wereldmuziek, van ongekend hoge kwaliteit is en een belangrijke plaats
in de Nederlandse muziekcultuur inneemt. Nederlandse musici zijn bovendien van internationale
topklasse. De publieke omroep is een belangrijk cultuurpodium voor muziek. Het behoort
tot de taak van de publieke omroep om een gevarieerd muziekaanbod te verzorgen dat
tegemoetkomt aan de muziekinteresses van diverse doelgroepen. Jazz en wereldmuziek
horen daar ook bij. De wijze waarop de verschillende muziekgenres op de publieke zenders
worden geprogrammeerd, behoort echter tot de programmatische autonomie van de NPO
in samenwerking met de omroepen.

Omtrent de programmering van jazz en wereldmuziek berichtte de NPO mij dat met de
naamswijziging van Radio 4 Klassiek de programmering niet is gewijzigd en dat jazz
en wereldmuziek niet uit de programmering zijn verdwenen. Jazz, soul en wereldmuziek
waren tot 1 januari 2016 onderdeel van de programmering van Radio 6. Die zender is
per genoemde datum opgeheven. Sindsdien zijn jazz, soul en wereldmuziek ondergebracht
op NPO Radio 2 in combinatie met een speciaal nieuw ingericht themakanaal, NPO Soul
& Jazz. Voor dit kanaal is indertijd via de instemmingsprocedure voor nieuwe aanbodkanalen
ministeriële instemming verleend. Dit maakte intensivering van deze muziekprogrammering
mogelijk en kregen de genoemde muziekgenres een volwaardige en herkenbare plaats in
het totale radioaanbod van de publieke omroep. Op het kanaal NPO Soul en Jazz is er
voor luisteraars 24 uur per dag een grote variëteit aan jazz-, soul- en wereldmuziekprogramma's
te vinden: non-stop muziek en gepresenteerde programma's, nieuw Nederlands talent
en gevestigde internationale artiesten, registraties van concerten op de podia en
live-concerten waaronder het North Sea Jazz Festival. NPO Soul & Jazz wordt uitgezonden
via de analoge en digitale kabel, internet en DAB+. Het North Sea Jazz Festival is
niet alleen via NPO Soul en Jazz te horen, maar ook op NPO Radio 2 met onder andere
live uitzendingen.

In aanvulling nog het volgende: Het North Sea Jazz Festival ontvangt een kleine subsidie
van het Fonds Podiumkunsten (FPK) die rechtstreeks naar de winnaar van de jaarlijkse
compositieopdracht gaat. De exploitatie wordt met andere inkomsten gefinancierd. Het
BIMHUIS wordt voornamelijk gesubsidieerd door de gemeente Amsterdam. Vanuit het FPK
wordt alleen een bijdrage gegeven in programmakosten.

Vraag 3 en 4

Bent u het eens met de suggestie die gedaan wordt in het artikel, namelijk dat de
Stichting Nederlandse Publieke Omroep (NPO) invloed uitoefent op de programmering:
«De zenderbazen verwijzen naar de omroepen die ze beknotten»? Mag dit volgens de Mediawet?

Hoe reflecteert u in deze casus op de verhoudingen tussen de NPO en de omroepverenigingen?

Antwoord 3 en 4

Het is aan de NPO en de omroepen om in goed onderling overleg en samenspel invulling
te geven aan de programmering. Verder verwijs ik naar mijn antwoorden op dezelfde
schriftelijke vragen van mevrouw Werner over het programma «Brommer op zee» (Aanhangsel
Handelingen, nr. 1347).2

Vraag 5

Welke rol hebben kijkcijfers/luisteronderzoeken gespeeld bij het besluit om de naam
en programmering van Radio 4 te wijzigen?

Antwoord 5

Over de reden van de naamswijziging heeft de NPO mij het volgende meegedeeld. Uit
NPO-onderzoeken is gebleken dat 82% van de Nederlanders bekend is met NPO Radio 4.
Echter, slechts 10% associeert NPO Radio 4 met wat de zender biedt, namelijk klassieke
muziek. Vervolgens heeft de NPO op basis van onderzoek geconcludeerd dat een naamswijziging
logisch en wenselijk is, zodat ook voor het brede publiek meteen duidelijk is wat
de aard van de zender is. Bij de naamswijziging is de programmering niet gewijzigd.
Zie verder antwoord 2.

Vraag 6

Bent u bereid om tijdens het gesprek met de NPO, zoals besproken tijdens het Wetgevingsoverleg
Media van 28 november 20223, te onderzoeken of papier en praktijk inderdaad niet hetzelfde zijn en om bij de
uitwerking van de (gewijzigde) motie over «het succes van NPO-programma's niet afmeten
aan kijkcijfers en marktaandelen»4 niet alleen aandacht te besteden aan televisie, maar ook aan radio en dit voorbeeld
daarin mee te nemen?5

Antwoord 6

Zoals ik in mijn brief6 in reactie op het verzoek van uw Kamer over de uitvoering van de genoemde motie Werner-Sjoerdsma7 over het succes van NPO-programma's niet afmeten aan kijkcijfers en marktaandelen
heb aangegeven, zal ik hierbij aandacht besteden aan zowel kijk- als luistercijfers.
Verder heb ik van de NPO vernomen dat het signaal serieus wordt genomen en dat hierover
met de omroepen het gesprek wordt gevoerd in het kader van het Jaarplan Audio 2024.
Ik zal dit onderwerp agenderen voor het reguliere overleg dat ik met raad van bestuur
van de NPO heb.

Tevens ben ik recent in gesprek geweest met een delegatie van muzikanten en vertegenwoordigers
uit de jazz-sector. Ik heb hen toegezegd een vervolggesprek op te zetten waarin ook
een bredere afspiegeling uit de sector zal aanschuiven.