Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Nijboer over het illegaal in rekening brengen van screeningskosten aan huurders

Antwoord van Minister De Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) (ontvangen
13 maart 2023).

Vraag 1

Heeft u kennis genomen van de advertentie van Voorberg Makelaars over de Aelbrechtskade
148A in Rotterdam?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

In deze advertentie valt te lezen «Er zal een screening uitgevoerd worden, waarvan
de kosten (ca. € 75 p.p.) voor de huurder zijn». Hoe verhoudt dat zich tot het verbod
op het in rekening brengen van bemiddelingskosten (onder verschillende namen zoals
screeningskosten) aan de huurder?2

Antwoord 2

In de situatie dat de verhuurder deze makelaar/verhuurbemiddelaar heeft ingeschakeld
om een geschikte huurder te vinden en de verhuurder hiervoor dus ook dient te betalen,
mogen in dat geval geen bemiddelingskosten in rekening worden gebracht bij de huurder.
Dit geldt ook als de verhuurder verzuimt om de makelaar/verhuurbemiddelaar te betalen
voor zijn diensten. Dit verbod op het rekenen van dubbele bemiddelingskosten is geregeld
in artikel 417, vierde lid van boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Het screenen van
een huurder is een handeling die de makelaar/verhuurbemiddelaar uitvoert om een geschikte
huurder te vinden voor de verhuurder en de kosten die hiermee gemoeid zijn, worden
aangemerkt als bemiddelingskosten.

Vraag 3

Welke mogelijkheden hebben potentiële huurders om dergelijke kosten te vermijden,
zonder risico te lopen om de woning niet toebedeeld te krijgen, omdat er andere potentiële
huurders zijn die de bemiddelingskosten wel willen betalen?

Antwoord 3

De huurder hoeft deze kosten niet te betalen, maar ik begrijp dat zij dit doen om
te voorkomen dat zij de woning niet toegewezen krijgen. Huurders hebben vervolgens
vijf jaar de tijd om de bemiddelingskosten terug te vragen. Dit doen zij allereerst
via een aangetekende brief. Op internet zijn verschillende modelbrieven te vinden.
Indien de makelaar/verhuurbemiddelaar deze kosten niet terugbetaalt aan de huurder
kan de huurder een klacht indienen bij de geschillencommissie, indien de makelaar/verhuurbemiddelaar
hierbij is aangesloten. Als de makelaar/verhuurbemiddelaar geen lid is van de geschillencommissie
dan kan de huurder naar de kantonrechter stappen. Een huurder kan o.a. bij het juridisch
loket aankloppen voor advies omtrent dit proces om deze kosten terug te krijgen.

Vraag 4

Deelt u de mening dat in tijden van woningnood woningzoekenden geld uit de zak kloppen
niet moet mogen?

Antwoord 4

Ik ben het met u eens dat makelaars geen dubbele bemiddelingskosten bij huurders in
rekening mogen brengen en keur dit gedrag dan ook af.

Vraag 5

Bent u bereid actie te ondernemen om deze praktijken te voorkomen?

Antwoord 5

De stappen die huurders moeten ondernemen zijn tijdrovend en vragen veel doenvermogen
van huurders. Ook kan een stap naar de kantonrechter om gelijk te halen, niet lonend
zijn. Daarom is het verbod op dubbele bemiddelingskosten onderdeel van de algemene
regels van het wetsvoorstel goed verhuurderschap. Hierdoor kunnen gemeenten hierop
bestuursrechtelijk handhaven. Ook moeten gemeenten een meldpunt instellen waar huurders
en andere belanghebbenden, terecht kunnen. Bij dit meldpunt kunnen huurders dus ook
terecht wanneer zij dubbele bemiddelingskosten hebben betaald. De andere wegen die
ik in mijn antwoord bij vraag 3 heb beschreven blijven natuurlijk ook bestaan. Mijn
streven is dat het wetsvoorstel zo spoedig mogelijk in werking treedt. Hiermee wordt
de positie van huurders en woningzoekenden versterkt.

Vraag 6

Bent u bereid actie te ondernemen om woningzoekers beter te beschermen? Wat kunt u
doen om de positie van woningzoekers tegenover verhuurdermakelaars te versterken?

Antwoord 6

Zie het antwoord op vraag 5.