Mededeling (uitstel antwoord) : Uitstel beantwoording vragen van het lid Stoffer over woede van Afrikaanse leiders tegen Europa vanwege ‘koloniaal gedrag’

Mededeling van Minister Schreinemacher (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking)
(ontvangen 9 maart 2023).

Vraag 1

Kent u het bericht «Hoe Europa zich de woede van Afrikaanse leiders op de hals haalt:
«Dit is koloniaal gedrag»»?1

Vraag 2

Komt het inderdaad voor dat Afrikaanse of andere derde landen, als onderdeel van het
afsluiten van (handels)verdragen met Nederland en/of de EU,2 gevraagd of zelfs verplicht worden hun wet- en regelgeving over onder meer abortus
en LHBTI aan te passen?

Vraag 3

Kunt u voor elk van de hierboven bedoelde (handels)verdragen aangeven welke verzoeken,
eisen en/of voorwaarden van Europese zijde direct of indirect (zoals via verwijzingen
naar andere overeenkomsten) aan deze verdragen werden verbonden op terreinen als Seksuele
en Reproductieve Gezondheid en Rechten (SRGR) en LHBTI?

Vraag 4

Hoe verhoudt deze Europese inzet zich tot de wenselijkheid om rekening te houden met
de religies, tradities en cultuur in onder meer Afrikaanse landen?

Vraag 5

Is de Europese inzet op deze terreinen rechtvaardig en proportioneel in het perspectief
van de (meestal) relatief grote economische afhankelijkheid van derde landen, zodat
de noodzaak en druk om tot handelsafspraken of te komen voor hen vaak groter is?

Vraag 6

Hoe verhoudt de Europese inzet zich tot de waarde van «gelijkwaardigheid» tussen Europa
en landen op het Afrikaanse continent of in Latijns-Amerika of Azië?

Vraag 7

Hoe verhoudt de Nederlandse en Europese inzet inzake SRGR en LHBTI-rechten, en met
name abortusdiensten, zich tot de internationaalrechtelijke beginselen van soevereiniteit
en non-interventie, en specifiek tot bijvoorbeeld de Beijing Declaration Platform for Action waarin staat dat abortusregelgeving «can only be determined at the national or local level according to the national legislative
processes»?

Vraag 8

Begrijpt u de kritiek van Afrikaanse burgers en leiders dat de Europese inzet neerkomt
op «koloniaal gedrag»?3 Als u dit anders ziet, kunt u dit toelichten?

Vraag 9

Begrijpt u dat veel Afrikaanse burgers en leiders zich eveneens zorgen maken over
VN-richtlijnen inzake seksualiteit en seksuele educatie,4 die veeleer gebaseerd zijn op progressieve, Westers-individualistische waarden dan
hun eigen culturele en/of religieuze waarden?

Vraag 10

Waarom kiest Nederland ervoor om juist SRGR en het non-discriminatiebeginsel zo sterk
te prioriteren in internationale overeenkomsten, terwijl met name voor SRGR geldt
dat dit zeer gevoelige thematiek is, die mensen in hun culturele en religieuze identiteit
raakt, zodat sensitiviteit en terughoudendheid gepast is?

Vraag 11

Vindt u het gepast om vanuit Nederland of Europa te bepalen dat onze Westers-individualistische
waarden onderbelicht worden in bepaalde andere (Afrikaanse) landen en culturen, en
daar stevig gepromoot dienen te worden? Waarom is dat niet «(neo)koloniaal»?

Vraag 12

Zou u het wenselijk vinden wanneer derde landen aan (handels)verdragen met Nederland
of de EU voorwaarden zouden verbinden rond het invoeren van hun, wellicht meer behoudende,
waarden en normen op terreinen als gezin, huwelijk en seksualiteit? Zo nee, waarom
is het andersom wel gepast of zelfs wenselijk?

Vraag 13

Wilt u in internationaal en Europees verband bevorderen dat, in het licht van de gewenste
«gelijkwaardigheid» en ter voorkoming van gedrag dat als «(neo)koloniaal» kan worden
opgevat, voortaan bij onderhandelingen over handelsverdragen geen sprake meer is van
verzoeken of directe of indirecte voorwaarden aan derde landen rondom gevoelige thema’s
als abortusdiensten of LHBTI-rechten?

Vraag 14

Wilt u deze vragen afzonderlijk beantwoorden, in elk geval voorafgaand aan de behandeling
van de D66-initiatiefnota inzake abortus als mensenrecht?

Mededeling

Hierbij deel ik u mee dat het helaas niet mogelijk is om de schriftelijke vragen van
het lid Stoffer (SGP) over woede van Afrikaanse leiders tegen Europa vanwege «koloniaal
gedrag», met kenmerk
2023Z02089, binnen de gestelde termijn te beantwoorden. De reden hiervoor is dat nadere interdepartementale
afstemming nodig is om de vragen zo zorgvuldig mogelijk te beantwoorden. Ik streef
ernaar de antwoorden zo spoedig mogelijk aan uw Kamer te sturen.