Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Inge van Dijk over gemeenten die voor een dilemma staan over de hoge energiekosten van schaatsbanen

Antwoord van Minister Helder (Langdurige Zorg en Sport) (ontvangen 17 februari 2023).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het bericht dat gemeenten door de hoge energieprijzen voor
de keuze staan om ofwel schaatsbanen te sluiten, ofwel tonnen bij te moeten storten?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u een overzicht geven van de energie-uitgaven van de 21 verschillende Nederlandse
schaatsbanen in de jaren 2021 en 2022, zo mogelijk aangevuld met de prognose van de
kosten in 2023? Kunt u daarnaast per schaatsbaan aangeven wanneer de huidige energiecontracten
aflopen?

Antwoord 2

Ik kan dit overzicht in algemene zin geven. In Nederland zijn 21 kunstijsbanen, waarvan
er negentien te maken hebben of gaan krijgen met stijgende energiekosten. In de inventarisatie
die ik vóór de zomer samen met exploitanten van accommodaties heb uitgevoerd, zijn
ook de energie-uitgaven meegenomen van deze negentien kunstijsbanen. De uitgaven van
de jaren 2022 en 2023 zijn daarin vergeleken met de uitgaven in het jaar 2019, omdat
de jaren 2020 en 2021 vanwege de coronamaatregelen geen representatief beeld geven.
In de onderstaande tabel zijn de uitkomsten van die inventarisatie voor de kunstijsbanen
weergegeven. De weergegeven stijging betreft de gemiddelde stijging per kunstijsbaan
als zij heel 2022 en heel 2023 met hogere energieprijzen te maken zouden krijgen.

Op dit moment heeft nog niet iedere kunstijsbaan met hogere energieprijzen te maken.
Ik heb navraag gedaan bij het Platform Ondernemende Sportaanbieders en de Vereniging
Kunstijsbanen Nederland over de aflopende energiecontracten. Zij geven aan dat de
energiecontracten van zeven kunstijsbanen in 2022 zijn afgelopen. Van twaalf kunstijsbanen
loopt het contract nog door, maar loopt dit nog dit jaar af. In Haarlem loopt het
energiecontract in 2024 af. De kunstijsbaan in Leiden betreft een nieuwe accommodatie
die in september opent, en is klimaatneutraal.

Daarnaast fluctueren energietarieven sterk, waardoor de berekende gemiddelde stijging
van energieprijzen niet altijd overeenkomt met de daadwerkelijke situatie van een
ijsbaan op dit moment. De inventarisatie is afgerond in augustus 2022, op een moment
dat de voorspelde energietarieven voor 2023 op een relatief hoog punt lagen. Sindsdien
zijn de energieprijzen gedaald, waardoor de meerkosten per accommodatie over 2023
lager zouden kunnen uitvallen. Ondanks die daling kan gemiddeld per ijsbaan gerekend
worden op meerkosten per jaar van ongeveer € 1 miljoen ten opzichte van 2019.

Geschatte gemiddelde extra kosten energie per accommodatie op jaarbasis

2022

€ 930.000

2023

€ 1.310.000

Vraag 3 en 4

Op welke wijze voert u de aangenomen motie-Van Dijk/Van der Laan uit, waarin verzocht
wordt nauwgezet te monitoren of de aanvullende financiële middelen afdoende zijn om
de unieke Nederlandse infrastructuur van verenigingen te ondersteunen?2

Wanneer stuurt u de maandelijkse rapportage over deze monitoring naar de Tweede Kamer,
zoals verzocht in de aangenomen motie-Van Dijk/Van der Laan?

Antwoord 3 en 4

In de Kamerbrief van 31 januari jl. heb ik de eerste maandelijkse monitoring naar
de Tweede Kamer gestuurd. Hierin heb ik ook aangegeven hoe ik de aangenomen motie
van de leden Inge van Dijk/Van der Laan uitvoer.

Vraag 5

Kunt u aangeven of, en zo ja, welke schaatsbanen ondersteund worden vanuit de aanvullende
financiële middelen die u aan gemeenten heeft toegezegd?

Antwoord 5

Zoals ik heb aangegeven in mijn brief van 31 januari jl. is het niet mogelijk te monitoren
hoe de extra bijstelling op het Gemeentefonds precies door gemeenten wordt ingezet.
Wel begrijp ik van de VSG dat goed overleg plaatsvindt tussen kunstijsbanen die ondersteuning
nodig hebben en de betreffende gemeenten.

Vraag 6

Herkent u het signaal van de schaatsbond KNSB dat sluiting acuut dreigt bij een à
twee schaatsbanen? Bent u met de betreffende gemeenten in contact over de mogelijkheden
om deze banen open te houden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Ik herken het signaal. De Vereniging Sport en Gemeenten organiseert overleggen tussen
de gemeenten met een kunstijsbaan waarin ook de mogelijkheden tot ondersteuning worden
besproken. De VSG geeft aan dat de betreffende gemeenten ook al in gesprek zijn met
deze schaatsbanen over de mogelijkheden om deze banen open te houden. Daarnaast verken
ik de mogelijkheden om de verduurzaming in de sport te versnellen, zowel voor sportaanbieders
als voor energie-intensieve accommodaties als ijsbanen.

Vraag 7

Kunt u aangeven op welke wijze u voornemens bent uw toezegging na te komen om samen
met de andere stakeholders te voorkomen dat Thialf de deuren moet sluiten?

Antwoord 7

Thialf is een belangrijke accommodatie in het Nederlandse topsportaccommodatielandschap.
Het is belangrijk dat goed gekeken wordt naar een toekomstbestendige en duurzame exploitatie.
Eerder heb ik op basis van een amendement3 van uw Kamer € 1.000.000,- overgemaakt voor de noodzakelijke vervangingsinvesteringen.
Daarnaast heb ik in december 2022 nogmaals € 1.000.000,- toegezegd4 voor duurzaamheidsinvesteringen.

Thialf werkt op dit moment samen met aandeelhouders en het bedrijfsleven de plannen
voor een duurzame exploitatie verder uit. Ik heb de betrokken partijen aangegeven
dat ik ook in de toekomst graag in gesprek blijf over de ontwikkelingen hiervan en
welke bijdrage het Rijk daar mogelijk aan wil leveren.

Vraag 8

Klopt het dat u in gesprek bent met de gemeente Heerenveen over aanvullende financiering
voor Thialf, bovenop de eerder toegezegde 1 miljoen euro? Wat is hiervan de stand
van zaken?5

Antwoord 8

Het klopt dat ik met Thialf in gesprek ben over de benodigde investeringen voor een
toekomstbestendige exploitatie van het schaatsstadion. De eerder toegezegde € 1.000.000,-
dient te worden ingezet voor een duurzaamheidsinvestering, die op korte termijn gerealiseerd
kan worden. Ik blijf ook voor duurzaamheidsinvesteringen op de langere termijn graag
in gesprek en ben bereid te bezien welke bijdrage het Rijk hiervoor wil en kan doen.
Daarvoor is het wel van belang dat de plannen concreet zijn en cofinanciering vanuit
overige partijen gedekt is.

Vraag 9

Op welke wijze zorgt u ervoor dat de innovatieve ideeën voor energiebesparende maatregelen
die Thialf heeft ontwikkeld beschikbaar gesteld worden aan alle andere schaatsbanen?
Wat is hiervan de stand van zaken?6

Antwoord 9

Met name bij energie-intensieve sportaccommodaties is het, gezien de opgelopen energiekosten,
belangrijk dat gekeken wordt hoe energie bespaard en duurzaam opgewekt kan worden.
Daarvoor lopen op dit moment verschillende innovaties, ook voor kunstijsbanen. Door
NOC*NSF, de KNSB en de Vereniging Kunstijsbanen Nederland is een «Taskforce Verduurzaming
Kunstijsbanen» opgezet. Deze taskforce is gekoppeld aan de Routekaart Verduurzaming
Sport en kennispartners, zoals Sportinnovator, de RVO, Kenniscentrum Sport en Bewegen
en de VSG. Door de betrokken partijen wordt op dit moment een actieplan verduurzaming
kunstijsbanen ontwikkeld, waarbij aandacht is voor de kennisuitwisseling tussen kunstijsbanen,
maar ook voor monitoring en advisering. Via deze route kunnen kunstijsbanen ervaringen
en succesfactoren delen met andere kunstijsbanen. Dit actieplan wordt naar verwachting
binnen enkele maanden gepubliceerd en ten uitvoering gebracht.