Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van lid Paulusma en Kat over het bericht dat steeds meer mensen kiezen voor een hoog risico bij hun zorgverzekering

Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 13 december
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht in het AD van 24 november jl.?1

Antwoord 1

Ja, ik ben bekend met dit bericht.

Vraag 2, 3 en 7

Deelt u de zorgen van de Patiëntenfederatie dat dit een risicovolle trend is, omdat
mensen wellicht te weinig oog hebben voor de risico’s bij het afsluiten van dergelijke
polissen? Kunt u daarop reflecteren?

Wat is de stand van zaken van uw toezegging om met de zorgverzekeraars in gesprek
te gaan over deze ontwikkeling?

In hoeverre wordt deze ontwikkeling interdepartementaal (met uw collega’s van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid of Financiën) opgepakt, om te voorkomen dat mensen die nu
een te risicovolle verzekering afsluiten straks in de schuldhulpverlening terecht
komen?

Antwoord 2, 3 en 7

Ik vind het te vroeg om te spreken over een «trend» en ben daarom ook niet in gesprek
met andere departementen hierover. De berichtgeving is immers alleen gebaseerd op
het keuzegedrag van de eerste groep overstappers bij een specifieke vergelijkingssite.
Wel vind ik het belangrijk dat verzekerden gewezen worden op de consequenties van
de keuze voor een vrijwillig eigen risico. Daarom heb ik dit – zoals u mij op 15 november
jl. tijdens het mondelinge vragenuur over het bericht «»Bijna helft Nederlanders vreest
zorgverzekering niet te kunnen betalen»» ook verzocht heeft – via Zorgverzekeraars
Nederland (ZN) onder de aandacht van zorgverzekeraars gebracht. Zorgverzekeraars,
maar bijvoorbeeld ook vergelijkingssites, informeren hun verzekerden al over de consequenties
van de keuze voor bijvoorbeeld een vrijwillig eigen risico. Zo bieden verschillende
vergelijkingssites keuzehulpen die verzekerden kunnen gebruiken om te achterhalen
of het voor hen wel of niet verstandig is om een vrijwillig eigen risico af te sluiten.

In het voorjaar van 2023 zal inzichtelijk worden welke keuzes verzekerden daadwerkelijk
voor hun zorgverzekering hebben gemaakt.

Vraag 4 en 5

Welke rol ziet u voor uzelf om ervoor te zorgen dat mensen zoveel mogelijk een zorgverzekering
afsluiten die hen past, gezien bij passende zorg immers een passende verzekering hoort?

Op welke wijze worden mensen geïnformeerd over welke zorgverzekering het beste bij
hen past en wordt deze communicatie ook afgestemd op doelgroepen met een lagere taalvaardigheid?

Antwoord 4 en 5

Ik vind het van belang dat iedereen een passende zorgverzekering heeft. Daarom heb
ik, net als voorgaande jaren, een informatiecampagne opgezet die loopt tijdens het
overstapseizoen. Het doel van deze campagne is om mensen erop te wijzen dat ze hun
nieuwe zorgpolis moeten controleren en kijken of deze nog aansluit bij hun zorgbehoeften.
Ik vind het belangrijk dat deze boodschap iedereen bereikt en dat verzekerden weten
waarop gelet kan worden bij de keuze voor een zorgpolis. De informatiecampagne is
daarom zo ingestoken dat hij voor iedereen begrijpelijk is. Daarbij is extra aandacht
besteed aan het bereiken van mensen met een zogenaamde lage sociaal economische status.
In de campagnespotjes worden een aantal overwegingen genoemd voor de keuze van een
zorgverzekering, bijvoorbeeld of iemand volgend jaar extra zorg verwacht, of iemand
het belangrijk vindt te kunnen bellen met de zorgverzekeraar en of de gewenste zorgaanbieder
nog vergoed wordt. Voor extra hulp wordt verwezen naar de rijksoverheid site waar
een stappenplan voor het kiezen van een zorgverzekering en extra uitleg te vinden
is.

Daarnaast zijn er tal van andere partijen die verzekerden helpen om een goede keuze
te maken. Zoals vergelijkingssites, patiënten- en consumentenorganisaties, de zorgverzekeraars
zelf, maar ook bijvoorbeeld een initiatief als Steffiehelpt.nl.

Vraag 6, 8 en 9

Welke instrumenten heeft het Rijk om zorgverzekeraars te bewegen om het aanbod van
polissen goed aan te laten sluiten op de vraag van de zorgbehoevenden?

Deelt u de opvatting dat de wildgroei aan aanbod van zorgpolissen niet in het belang
van de consument is?

Bent u voornemens om u in te spannen om dit aantal terug te brengen?

Antwoord 6, 8 en 9

De prikkels om het polisaanbod aan te laten sluiten op de wens van verzekerden en
zorgbehoevenden liggen in eerste instantie bij de zorgverzekeraars zelf. Als zij verzekeringen
op de markt brengen die niet goed aansluiten bij de behoeften van verzekerden, dan
kunnen verzekerden overstappen naar een andere verzekeraar. En die dreiging houdt
zorgverzekeraars scherp in hun rol ten aanzien van klantgerichtheid en de inkoop van
zorg.

Ik ben inderdaad van mening dat het polisaanbod overzichtelijk en onderscheidend moet
zijn, zodat er voor verzekerden echt iets te kiezen valt. Het gaat mij hierbij niet
zozeer om het aantal polissen, maar vooral om de diversiteit van het polisaanbod.
Als er veel polissen zijn die sterk op elkaar lijken dan bemoeilijkt dit het keuzeproces
voor verzekerden. Verzekerden kunnen hierdoor overstapbelemmeringen ervaren, hetgeen
leidt tot een lagere overstapgeneigdheid. Juist die overstapgeneigdheid is belangrijk
om verzekeraars te prikkelen in te spelen op de preferenties en zorgbehoeften van
verzekerden.

Omdat het een concurrentiële markt is, zijn de mogelijkheden die ik heb om in te grijpen
op de polismarkt beperkt. Het is aan zorgverzekeraars om een onderscheidend polisaanbod
op de markt te brengen dat aansluit bij de behoeften van verzekerden.

Daarbij zet ik mij in voor het verbeteren van de risicoverevening.2 Daardoor worden eventuele prikkels om vanwege puur financiële redenen bepaalde polissen
(gericht op bepaalde groepen verzekerden) in de markt te zetten beperkt.

Daarnaast ben ik, zoals ik in mijn brief3 van 14 oktober aan heb gegeven, in gesprek gegaan met de Nederlandse Zorgautoriteit
(NZa) over het aanpassen van de definitie van nagenoeg gelijke polissen, zoals de
motie van de leden Van den Berg en Hijink mij verzocht.4 De NZa is voornemens de informatieverplichtingen voor zorgverzekeraars aan te scherpen,
waardoor het voor verzekerden beter inzichtelijk wordt of er een vergelijkbare polis
op de markt is. Dat is een mooie stap.

Vraag 10

Kunt u aangeven welke stappen nodig zijn om het gespreid betalen van eigen risico
mogelijk te maken en binnen welk tijdspad?5

Antwoord 10

Ik acht hier geen stappen op nodig, omdat zorgverzekeraars reeds de mogelijkheid bieden
om het verplicht eigen risico gespreid te betalen. Dit kan bijvoorbeeld bij bepaalde
zorgverzekeraars vooraf in termijnen en er zijn ook zorgverzekeraars die achteraf
een betalingsregeling aanbieden.