Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Westerveld en Ellemeet over terhandstellingskosten

Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 6 december
2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 649.

Vraag 1

Bent u ervan op de hoogte dat de terhandstellingskosten de kosten van medicijnen,
zeker als het gaat over medicijnen die maar in kleine hoeveelheden geleverd mogen
worden, vele malen overstijgen?

Antwoord 1

Ja, ik ben ervan op de hoogte dat de terhandstellingskosten de kosten van medicijnen
kunnen overstijgen. Terhandstellingkosten staan los van de kosten van een geneesmiddel.
De terhandstellingskosten zijn de vergoeding voor de door de apotheek geleverde zorg.
Deze zorg bestaat onder andere uit het nagaan of een patiënt een medicijn veilig kan
gebruiken, het controleren of de sterkte van het voorgeschreven medicijn juist is
en het informeren van de patiënt over juist gebruik van het medicijn. Een apotheker
overlegt regelmatig met de voorschrijvende arts of gaat op zoek naar alternatieven
in het geval van een tekort. De tijd die een apotheker hier in steekt is ook verwerkt
in de terhandstellingskosten. De apotheker speelt als medicatiespecialist een belangrijke
rol in goed en veilig geneesmiddelengebruik.

Vraag 2

Welke afspraken zijn er met apothekers en andere zorgverleners over de terhandstellingskosten?

Antwoord 2

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) is verantwoordelijk voor de prestaties en prestatiebeschrijvingen
in de farmaceutische zorg. Deze prestaties zijn vastgelegd in een beleidsregel van
de NZa.1 In de apotheekzorg gelden vrije tarieven. Dit betekent dat de NZa geen landelijke
tarieven vaststelt, maar dat zorgverzekeraars en zorgverleners (in dit geval apotheken)
zelf tarieven afspreken die gemiddeld voldoende kostendekkend zijn om kwalitatief
goede zorg te kunnen leveren.

Vraag 3

Hoe kan het dat de hoogte van de terhandstellingskosten zo verschillend is? Is het
mogelijk om hier concrete landelijke afspraken over te maken en bijvoorbeeld een maximumprijs
af te spreken?

Antwoord 3

Voor ieder afzonderlijk geneesmiddel moet de apotheker zorgactiviteiten verrichten,
zoals de eerder genoemde controles. Een apotheek mag daarom over het algemeen voor
ieder receptgeneesmiddel dat ter hand wordt gesteld een terhandstellingsprestatie
in rekening brengen bij de patiënt of diens zorgverzekeraar.

Dat betekent dat de totale terhandstellingskosten voor de patiënt of diens zorgverzekeraar
hoger zijn wanneer meerdere geneesmiddelen ter hand worden gesteld.

Zoals bij vraag 2. beschreven kunnen er geen landelijke tarieven worden vastgesteld
aangezien de tarieven zijn vrijgegeven.

Vraag 4

Is het mogelijk terhandstellingskosten, zeker als deze kosten herhaaldelijk worden
gemaakt bij dezelfde patient, uit te sluiten van het eigen risico? Zo nee, waarom
niet?

Antwoord 4

Op verzekerde zorg is in beginsel het eigen risico gewoon van toepassing en dus ook
op alle zorg zoals apothekers die plegen te bieden. Ik vind het niet wenselijk om
de terhandstelling uit te zonderen van het eigen risico, ook niet als het gaat om
herhaalde terhandstellingen bij dezelfde patiënt. Ik verwacht ook dat een uitzondering
voor de (herhaalde) terhandstelling voor de meeste verzekerden geen financieel voordeel
zou opleveren. Het eigen risico is namelijk ook van toepassing op de verstrekte geneesmiddelen
zelf en op de meeste andere zorg waar de verzekerden gebruik van maken.

Vraag 5

Bent u bereid om, met oog op de kwetsbare financiële positie van chronisch zieken,
met zorgverzekeraars en apothekers afspraken te maken om de hoogte van herhaaldelijke
terhandstellingskosten naar beneden te brengen?

Antwoord 5

In de apotheekzorg gelden vrije tarieven. Dit betekent dat de NZa geen landelijke
tarieven vaststelt. Het is aan zorgverzekeraars en zorgverleners (in dit geval apotheken)
zelf om passende tarieven af te spreken. Om rekening te houden met de kwetsbare financiële
positie van chronisch zieken neemt het kabinet al enkele maatregelen die zien op eigen
betalingen voor o.a. geneesmiddelen. Zo wordt het verplicht eigen risico bevroren
op € 385,00 per jaar tot en met 2025. Die maatregel is met name voordelig voor patiënten
die het verplicht eigen risico volledig betalen en een zodanig inkomen hebben dat
zij zorgtoeslag ontvangen. De zorgtoeslag wordt in 2023 bovendien met € 412,00 verhoogd.
Ook worden de eigen bijdragen voor extramurale geneesmiddelen in het jaar 2023 gemaximeerd
op € 250,00 per jaar.