Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Van Meenen en Podt over het bericht 'Honderden asielkinderen op wachtlijst voor onderwijs, Den Haag wil hulp van kabinet'

Antwoord van Minister Wiersma (Primair en Voortgezet Onderwijs) (ontvangen 29 november
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Honderden asielkinderen op wachtlijst voor onderwijs,
Den Haag wil hulp van kabinet»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Herkent u het probleem dat verschillende steden moeite hebben om asielkinderen onderwijs
te bieden? Zo ja, welke steden hebben hiermee te kampen naast Amsterdam en Den Haag?
Zo nee, bent u bereid hier onderzoek naar te doen en in gesprek te gaan met gemeenten?

Antwoord 2

Ja, dit beeld herken ik. Ik krijg signalen uit verschillende delen van Nederland,
waaruit blijkt dat gemeenten moeite hebben om asielkinderen onderwijs te bieden. Naast
Amsterdam en Den Haag krijg ik onder andere signalen uit de gemeenten Haarlem, Haarlemmermeer,
Gouda, Dronten, Almere/Lelystad, Nijmegen, Helmond, Middelburg, ’s-Hertogenbosch,
Bergen op Zoom/Breda, Groningen en Deventer. Ik heb deze week gesproken met Den Haag
over hun brief en hun voorstellen.

Daarnaast hebben zowel LOWAN PO als LOWAN VO recent een peiling onder alle gemeenten
uitgevoerd, waar ze ingaan op de druk op het onderwijs voor asielkinderen. De uitkomsten
van de vo-peiling is te vinden op https://www.lowan.nl/vo/nieuws/het-nieuwkomersonderwijs-onder-grote-dru…. De vragenlijst is naar 116 scholen met een Internationale Schakelklas (ISK) gestuurd.
Daarvan hebben 79 scholen de vragenlijst ingevuld. Hiervan hanteert 60% een wachtlijst
en 22% heeft geen wachtlijst, maar heeft ook geen capaciteit meer om nog leerlingen
op te vangen. De po-uitkomsten verwacht ik op korte termijn.

Vraag 3

Hoe kijkt u naar de voorstellen van de gemeente Den Haag, waarbij onder andere wordt
gepleit om asielkinderen dezelfde regeling te bieden als kinderen die gevlucht zijn
uit Oekraïne?

Antwoord 3

Zoals ik al aangaf, heb ik deze week gesproken met de wethouder en schoolbestuurders
in Den Haag. Het is onder andere daar niet makkelijk om het onderwijs aan nieuwkomers
vorm te geven. De voorstellen van Den Haag verdienen het dan ook om goed bekeken te
worden Zoals ik in het gesprek heb toegelicht, blijft het mijn prioriteit dat nieuwkomers
onderwijs volgen waarmee zij een zo groot mogelijke kans krijgen om in te stromen
in vervolgonderwijs dat aansluit bij hun talenten. Het reguliere nieuwkomersonderwijs
blijft daarvoor de beste plek. Pas als daar alle mogelijkheden binnen bestaande kaders
aantoonbaar zijn uitgenut, wil ik kijken naar alternatieven. Ik ga verkennen wat de
mogelijkheden zijn voor een ander type tijdelijke onderwijsvoorziening, meer toegespitst
op de heterogeniteit van deze doelgroep. Ik wil bezien of daarin zowel het onderwijsaanbod
als het landingsaanbod waar Den Haag over spreekt een plek kunnen krijgen. Daarbij
moeten we ons wel ook rekenschap geven van de mogelijke negatieve effecten van zulke
vormen van onderwijs op de doorstroming van nieuwkomersleerlingen naar het reguliere
(vervolg)onderwijs.

Vraag 4

Bent u het ermee eens dat het belangrijk is dat alle kinderen in Nederland onderwijs
volgen en dat de ontstane wachtlijsten zeer onwenselijk zijn, mede gelet op het VN-Kinderrechtenverdrag
dat stelt dat alle kinderen recht hebben op onderwijs?2

Antwoord 4

Ja. Het is voor de ontwikkeling van kinderen belangrijk dat zij naar school gaan.

Vraag 5

Wat heeft u tot nu toe ondernomen om ervoor zorg te dragen dat alle asielkinderen
toegang hebben tot onderwijs?

Antwoord 5

Het Ministerie van OCW heeft de afgelopen periode een ondersteunende rol gespeeld
richting COA en gemeenten om hen te helpen bij het vormgeven van het onderwijs aan
nieuwkomers. Deze verantwoordelijkheid van gemeenten kan ik niet overnemen: zij blijven
grondwettelijk verplicht om onderwijs aan te bieden voor alle kinderen die woonachtig
zijn in hun gemeente. Wel ben ik soepel geweest in het aanvragen van nieuwkomersbekostiging
voor deze groep in het po (dat kon vaak buiten de peildata) en heb ik maatwerk in
de nieuwkomersbekostiging mogelijk gemaakt, zowel voor leerlingen in het po als in
het vo. De reguliere nieuwkomersbekostiging wordt vier keer per jaar uitgekeerd op
basis van vier peildata. Omdat het aantal leerlingen op een school snel kan veranderen,
kunnen scholen nu maandelijks doorgeven aan hoeveel nieuwkomers ze lesgeven. De bekostiging
wordt daarop aangepast en is daarmee voor scholen beter op maat. Verder heeft het
COA voor veel leerlingen die recent op grote tijdelijke opvanglocaties zijn gehuisvest
de zorg voor het leerlingenvervoer op zich genomen.

Vraag 6

Welke extra stappen kunt en gaat u zetten om ervoor te zorgen dat alle kinderen op
korte termijn onderwijs kunnen volgen?

Antwoord 6

Op dit moment bezie ik samen met de inspectie van het Onderwijs, de PO-Raad, de VO-raad,
de VNG en LOWAN PO en VO waar ruimte zit om de druk op het nieuwkomersonderwijs te
verlichten. Zie hierover ook mijn antwoord op vraag 3. In het commissiedebat onderwijs
aan vluchtelingen po/vo/mbo/ho van 30 november ga ik hier graag nader met u over in
gesprek.

Vraag 7

Kunt u deze vragen beantwoorden voor het Commissiedebat Onderwijs aan vluchtelingen
po/vo/mbo/ho van 30 november 2022?

Antwoord 7

Ja.

Toelichting:

Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Van Haga (Groep
Van Haga), ingezonden 11 november 2022 (vraagnummer 2022Z21780).