Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Haga over garanties om de Haringvlietbrug en de Heinenoordtunnel nooit tegelijk dicht te doen voor verkeer

Antwoord van Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 28 november
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Ondernemers willen harde garanties: «Haringvlietbrug
en Heinenoordtunnel nooit tegelijk dicht voor verkeer»»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Bent u zich ervan bewust dat een gelijktijdige afsluiting een verkeersinfarct zal
veroorzaken dat ongekend van aard is, bedrijven compleet platlegt en onacceptabel
grote veiligheidsrisico's met zich meebrengt voor de regio's Zuid-Holland Zuid, Zeeland
en Noord- en West-Brabant?

Antwoord 2

Er ontstaat inderdaad zeer ernstige verkeershinder bij een gelijktijdige afsluiting
van beide schakels in de A29. Daarom zullen de Haringvlietbrug en de Heinenoordtunnel
niet gelijktijdig afgesloten worden.

Vraag 3

Wat vindt u van het feit dat Rijkswaterstaat de zorgen van belangenbehartigers niet
serieus neemt en niet in staat is om de terechte zorgen over gelijktijdige afsluiting
weg te nemen?

Antwoord 3

Rijkswaterstaat neemt de begrijpelijke zorgen van de belanghebbenden zeer serieus.
Rijkswaterstaat spreekt sinds de voorbereiding van de renovatie van de Heinenoordtunnel
in 2018 zijn gestart al met belanghebbenden en behartigers van belanghebbenden. Met
de toezegging dat de Heinenoordtunnel en de Haringvlietbrug niet gelijktijdig afgesloten
zullen worden hoop ik de zorgen te kunnen wegnemen.

Het risico op overlap van beide projecten en de beheersmaatregelen om dit te voorkomen
zijn op 2 juni van dit jaar besproken in het Bestuurlijk Overleg Gebiedstafel Hoeksche
Waard. De provincies Zeeland en Noord-Brabant zitten niet zelf aan tafel, maar laten
zich vertegenwoordigen door de provincie Zuid-Holland. De bestuurders vroegen in dit
overleg om inzicht te krijgen in de terugvalscenario’s voor het geval het risico op
de samenloop van beide projecten te groot dreigt te worden. Op 12 oktober zijn de
bestuurders schriftelijk geïnformeerd over de terugvalscenario’s. Deze zijn besproken
in het overleg van 19 oktober. In het antwoord op vraag 4 zijn de risico’s, de beheersmaatregelen
en de terugvalscenario’s beschreven.

Vraag 4

Kunt u klip-en-klaar garanderen dat de Haringvlietbrug en de Heinenoordtunnel nooit
tegelijk dichtgaan voor verkeer?

Antwoord 4

Ja, deze zullen niet tegelijk worden afgesloten als gevolg van de vervangings- en
renovatieprojecten.

Het dicht tegen elkaar aan plannen van beide projecten komt voort uit de noodzaak
om de Haringvlietbrug zo snel mogelijk aan te pakken. Dit kwam naast de al geplande
renovatie van de tunnel. Daarbij is gekozen voor een aanpak waarbij optimaal gebruik
wordt gemaakt van het werken in de verkeersluwe vakantieperiode. Dit om hinder zoveel
mogelijk te voorkomen. Als het nodig is om de start van de uitvoering van de renovatie
van de Heinenoordtunnel in de tijd naar achteren te verschuiven zullen de werkzaamheden
niet meer of niet meer geheel in de verkeersluwe vakantieperiode uitgevoerd kunnen
worden.

De zomerafsluiting van de Haringvlietbrug staat gepland in de periode 9 juni – 28 juli
2023. De zomerafsluiting van de Heinenoordtunnel is gepland van 5 augustus – 28 augustus
2023. RWS ziet drie risico’s op samenloop van de projecten:

1. Er treedt vertraging op in de renovatie van de Haringvlietbrug waardoor de startdatum
van de zomerafsluiting niet gehaald wordt;

2. De renovatie start wel op tijd maar tijdens de uitvoering ontstaat vertraging waardoor
het project niet op tijd kan worden afgerond;

3. Het beweegbare deel van de brug faalt vooruitlopend op start renovatie.

Voor deze risico’s zijn de volgende beheersmaatregelen en terugvalscenario’s ontwikkeld.

Beheersmaatregelen

Binnen het project Haringvlietbrug is inmiddels een aantal beheersmaatregelen genomen
om samenloop van beide projecten te voorkomen:

– de planning van de aannemer gaat uit van 7 weken. Daarna is er een reserveweek voordat
het project Heinenoordtunnel start. Er zit tevens nog een marge van enkele dagen in
de planning van de aannemer;

– voorbereidende werkzaamheden aan de brug zijn al gestart, ruim voor de uitvoeringsperiode
zelf. Hiermee kunnen de werkzaamheden tijdens de uitvoering meer beheerst verlopen;

– 24/7 werken en extra inzet van personeel wordt als beheersmaatregel achter de hand
gehouden;

Terugvalscenario 1: aanvangsdatum wordt niet gehaald

Als het risico dat de aanvangsdatum niet wordt gehaald te groot wordt beoordeeld,
wordt de renovatie van de Haringvlietbrug uitgesteld tot na afronding van de zomerafsluiting
2023 van de Heinenoordtunnel. Hiervoor is een periode in het najaar van 2023 op het
oog (half september – half november 2023). Werkzaamheden aan de Heinenoordtunnel die
tijdens deze periode gepland staan (5 – 6 weekenden) moeten dan worden verplaatst.

Dit terugvalscenario is niet zonder gevolgen. Uitstel van werkzaamheden aan de Heinenoordtunnel
levert een risico op voor het afronden van het project eind 2024. Het verplaatsen
van de werkzaamheden aan de Haringvlietbrug naar het najaar van 2023 heeft bovendien
gevolgen voor het wegverkeer en de scheepvaart. In het najaar wordt namelijk niet
geprofiteerd van de verkeersluwe zomerperiode en de weersomstandigheden in het najaar
leiden over het algemeen al tot meer verkeershinder. Voor het wegverkeer zou uitstel
van het project tot de zomer van 2024 beter zijn, maar vanwege de technische staat
van de klep acht ik dit niet verantwoord. Voor de scheepvaart betekent uitstel naar
het najaar van 2023 dat de brug langer niet bediend kan worden en niet gepasseerd
kan worden door de hoge scheepvaart.

Terugval scenario 2: tijdens de uitvoering van het project Haringvlietbrug ontstaat
vertraging

Mogelijke oorzaken hiervan kunnen problemen zijn met het transport en het plaatsen
van de nieuwe klep. Hierdoor zou afronding van de werkzaamheden aan de Haringvlietbrug
voor de start van de renovatie van de Heinenoordtunnel in het gedrang kunnen komen.
In dat geval worden de werkzaamheden aan de Haringvlietbrug in eerste instantie zo
afgerond dat de brug in elk geval beschikbaar komt voor het wegverkeer. Werkzaamheden
om de brug beweegbaar te maken t.b.v. scheepvaart worden zo nodig uitgesteld tot na
afronding van de zomerafsluiting van de Heinenoordtunnel. De brug kan hierdoor langer
niet bediend worden voor de hoge scheepvaart.

Terugvalscenario 3: het beweegbare deel van de brug faalt voor start renovatie

De klep van de brug heeft het einde van zijn levensduur bereikt. Er zijn met name
zorgen over één van de dwarsliggers. Ook een aantal platen in het rijdek vormen een
risico omdat de klemmen waarmee ze aan de klep bevestigd zijn alleen bereikt kunnen
worden als de brug geopend is. Vanaf 1 januari 2023 is dat echter niet meer mogelijk,
omdat de brug vanaf dat moment niet meer wordt bediend. Dit risico op falen van de
klep wordt groter naar mate de vervanging van de klep langer duurt. Rijkswaterstaat
werkt beheersmaatregelen uit voor de risico’s op het falen van de brug.

Tot slot is het een feit dat ook zonder samenloop de hinder van dit soort werkzaamheden
(ook in individuele gevallen) tijdelijk fors zal zijn. Zeker in de Randstad is de
druk op het (vaar)wegennet zodanig dat elk groot onderhoudsproject, en zeker een groot
Vervanging- en Renovatieproject, veel of zelfs zeer veel hinder oplevert. Gezien de
leeftijd van het areaal zullen (vaar)weggebruiker de komende tijd steeds vaker met
dit soort situaties

geconfronteerd worden. Rijkswaterstaat doet zijn uiterste best om de overlast te beperken,
maar de aanpak van de hinder vraagt ook veel van andere betrokkenen zoals andere beheerders
en ondernemers.