Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Van Haga over het faillissement van Aldel te Delfzijl

Antwoord van Minister Adriaansens (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen 22 november
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met de berichtgeving over het faillissement van aluminiumproducent Aldel
te Delfzijl?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Deelt u de mening dat dit faillissement een klap is voor de werkgelegenheid in Delfzijl
en omgeving? Zo ja, kunt u, gezien het feit dat de energiecrisis de oorzaak van het
faillissement is, duiden wat u tot op heden heeft gedaan om aluminiumproducent Aldel
in de benen te houden? Kunt u een gedetailleerd antwoord geven?

Antwoord 2

Voor de betrokken medewerkers kan ik mij goed voorstellen dat deze klap hard aankomt.
Mijn hoop en verwachting is dat het merendeel van hen, gezien de huidige tekorten
op de arbeidsmarkt, spoedig een nieuwe arbeidsbetrekking zal vinden.

Zoals bekend is dit niet de eerste maal dat Aldel failliet is gegaan. Ook in 2013
en 2017 ging het bedrijf failliet. In 2017 gebeurde dit ondanks een uitgebreide doorstart
en reddingsplan in 2014 met publiek geld en diverse overheidssubsidies. In het najaar
van 2021 heeft Aldel bij het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat een individueel
steunverzoek ingediend, dat op basis van het Afwegingskader bij steunverzoeken individuele
bedrijven is beoordeeld. Hieruit is naar voren gekomen dat er onvoldoende politiek-maatschappelijk
belang bestaat om over te gaan tot steunverlening. Hierover is uw Kamer destijds in
vertrouwen geïnformeerd. Begin dit jaar heeft Aldel gevraagd om vervroegde uitbetaling
van de Indirecte Kostencompensatie ETS, maar aan dit verzoek heeft het Ministerie
van Economische Zaken en Klimaat niet kunnen voldoen wegens strijdigheid met Europees
recht, dat uitbetaling van een voorschot van staatssteun op basis van een (destijds
nog) niet-goedgekeurde regeling verbiedt.

Vraag 3

Welke noodscenario’s liggen er voor andere energie-intensieve bedrijven die kopje
onder dreigen te gaan? Kunt u een gedetailleerd antwoord geven?

Antwoord 3

Naast de aangekondigde maatregelen voor het energie-intensieve mkb, onderzoekt het
kabinet momenteel of het wenselijk is om voor het energie-intensieve industriële grootbedrijf
tot een nieuw handelingsperspectief te komen. Uitgangspunt hierin is dat het kabinet
grote waarde hecht aan een sterke strategisch gepositioneerde en groene industrie
in Europa. Ook ziet het kabinet een belangrijke rol voor de industrie in het realiseren
van de Nederlandse verduurzamingsdoelen. De huidige onzekerheid op de Europese energiemarkten
creëert nu veel onrust, waarmee ook de urgentie om op nationaal dan wel Europese schaal
tot gepaste antwoorden te komen wordt vergroot.

Het kabinet zet zich daarom in om een goede impactanalyse te doen voor de sectoren.
Op basis hiervan kunnen kwetsbaarheden van de industrie, weerbaarheid van de economie
en mogelijke ongewenste afhankelijkheden in de mondiale keten worden vastgesteld.
Het kabinet zal voor het eind van het jaar haar visie, plus een afwegingskader voor
eventueel handelen geven op nationaal en Europees niveau. Mogelijke verstoring van
het gelijke speelveld binnen Europa zal hier ook in worden meegewogen, nu verschillende
Europese bondgenoten al maatregelen hebben aangekondigd om de eigen industrie te ondersteunen.

Ondertussen kunnen bedrijven, naast het bestaande instrumentarium dat de overheid
heeft klaarliggen zoals garantieregelingen, ook een verzoek indienen voor individuele
staatssteun. Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat maakt bij het binnenkomen
van een dergelijk verzoek gebruik van het Afwegingskader bij steunverzoeken individuele
bedrijven, dat uw Kamer op 1 mei 2020 is toegestuurd (Kamerstuk 35 420, nr. 36). Aan de hand van dit kader wordt het steunverzoek getoetst op politiek-maatschappelijk
belang en op bedrijfseconomische aspecten. Het verkrijgen van EU-goedkeuring is ook
een voorwaarde.

Vraag 4

Welke ultieme poging gaat u ondernemen om Aldel alsnog een reddingsboei toe te werpen?

Antwoord 4

Geen, de curator is nu bezig om een nieuwe koper voor het bedrijf te vinden zodat
een doorstart gemaakt kan worden.

Vraag 5

Welke netwerken heeft het kabinet om geldschieters te vinden om een doorstart mogelijk
te maken?

Antwoord 5

Dit is geen taak voor de overheid.