Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van het lid Piri over het bericht 'Marokkanen 'ten einde raad' door problemen en fraude bij visa'

Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 3 november 2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Marokkanen «ten einde raad» door problemen en fraude
bij visa»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Hoe verklaart u dat de streeftermijn van 15 kalenderdagen herhaaldelijk niet wordt
gehaald bij visumaanvragen?

Antwoord 2

De behandeltermijn visumaanvragen van 15 kalenderdagen wordt in het merendeel van
de ingediende visumaanvragen niet overschreden. Na de versoepeling van COVID-reisbeperkingen
is er een snel toegenomen vraag naar visa voor kort verblijf voor het Schengengebied.
Hierdoor kunnen aanvragers te maken krijgen met langere wachttijden om een afspraak
te maken voor het aanvragen van een visum. Het is een belangrijke prioriteit om in
de aanvraagbehoefte te voorzien, en het ministerie werkt er aan de besliscapaciteit
op te voeren naar het pre-Corona niveau. Hierbij staat het ministerie voor een aantal
personele uitdagingen. Andere Schengenlanden hebben met vergelijkbare uitdagingen
te maken.

Vraag 3

Hoe verklaart u dat het in sommige gevallen Marokkanen zelfs al sinds april niet lukt
om een afspraak te maken met Visa Facilitation Services (VFS) Global?

Antwoord 3

Zie ook het antwoord op vraag 2. Daarnaast speelt de opkoop van afsprakenslots door
tussenpersonen een rol in de langere wachttijden die aanvragers kunnen ondervinden.

Vraag 4

Bent u het eens dat het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de Nederlandse ambassade
ondanks de uitbesteding aan VFS Global eindverantwoordelijk blijven voor Nederlandse
visumaanvragen?

Antwoord 4

Ja.

Vraag 5

Wat gaat u eraan doen om aan deze verantwoordelijkheid te voldoen en ervoor te zorgen
dat o.a. Marokkanen weer in staat zijn om familie op te zoeken?

Antwoord 5

Het verhogen van de capaciteit van de behandeling van de wereldwijd ingediende visumaanvragen
is een belangrijke prioriteit. Om in de aanvraagbehoefte te voorzien is het ministerie
bezig om de personele behandelcapaciteit op te voeren door de werving van nieuwe medewerkers
en de doorontwikkeling van digitale systemen. De krapte op de arbeidsmarkt en de opleiding
van nieuwe medewerkers zijn daarbij uitdagingen, waardoor dit helaas langer duurt
dan gehoopt. Het streven is dat de Schengenvisumverlening eind dit jaar 80% bedraagt
van de productie in het pre-Covid jaar 2019, waarmee visumaanvragers in staat worden
gesteld hun visumaanvraag weer binnen de geldende termijn te kunnen indienen. Daarbij
zal met voorrang gekeken worden naar de landen waar dit tot bijzondere knelpunten
leidt.

Vraag 6

Wat vindt u van het feit dat Marokkanen hierdoor belangrijke familieaangelegenheden
zoals verjaardagen, bruiloften en begrafenissen moeten missen en hun familieleden
al lange tijd niet kunnen zien?

Antwoord 6

Het ministerie betreurt het ongemak en de teleurstelling die dit kan veroorzaken.
In het geval van begrafenissen of andere noodsituaties zet het ministerie zich op
basis van humanitaire gronden in om de visumaanvraag met spoed te behandelen.

Vraag 7

Wat vindt u van het feit dat visumaanvragen die meestal 40 euro kosten nu door fraudeurs
worden doorverkocht voor 200 euro?

Antwoord 7

Wij keuren deze praktijk ten zeerste af. Op de VFS website worden mensen gewaarschuwd
niet van deze diensten gebruik te maken.

Vraag 8

Hoe verklaart u dat deze tussenpersonen wel aan een afspraak kunnen komen, hoewel
het voor veel Marokkaanse mensen onmogelijk lijkt?

Antwoord 8

Een afsprakensysteem dient toegankelijk te zijn voor een ieder die een afspraak wil
maken. Er zijn diverse manieren waardoor tussenpersonen aan een afspraak kunnen komen:
bijvoorbeeld door het gebruik van speciale software en de inzet van menskracht om
het afsprakensysteem continu te monitoren voor vrijkomende slots.

Vraag 9

Wat gaat u eraan doen om de fraudeurs die alle beschikbare afspraken opkopen om deze
vervolgens illegaal door te verkopen aan te pakken en de aanvragers voor fraude te
behoeden nu blijkt dat huidige maatregelen niet helpen?

Antwoord 9

Er zijn technische maatregelen genomen om te voorkomen dat commerciële partijen afspraken
reserveren om deze vervolgens door te verkopen. Voorbeelden van maatregelen zijn dat
een afspraak direct op naam gemaakt moet worden en de naam achteraf niet meer aangepast
kan worden in het systeem. Wordt een afspraak geannuleerd, dan wordt deze niet meer
direct vrijgegeven, maar dit gebeurt op een willekeurig moment. Ook is het niet meer
mogelijk om «blokreserveringen» te maken. Deze maatregelen hebben weliswaar enig effect
gehad, maar hebben het probleem niet volledig opgelost. Momenteel worden nog andere
technische maatregelen voorbereid om te proberen de omvang van deze problematiek verder
terug te dringen.

Vraag 10

Hoe staat het nu met de capaciteit bij het Ministerie van Buitenlandse zaken om over
de visumaanvragen te beslissen?

Antwoord 10

De capaciteit wordt regelmatig verhoogd en we streven ernaar tegen het einde van dit
jaar 80% van de pre-COVID-aantallen te kunnen verwerken. Hiermee worden visumaanvragers
in staat gesteld hun visumaanvraag weer binnen de geldende termijn te kunnen indienen.
Daarbij blijft afhankelijkheid van externe factoren, o.a. de arbeidsmarkt en opleiding,
genoemd onder beantwoording van de vragen 2 en 5, gelden.

Vraag 11

Wanneer is deze capaciteit weer op het niveau dat visumaanvragen binnen de 15 kalenderdagen
behandeltermijn vallen?

Antwoord 11

Zie antwoord bij de vragen 5 en 10.