Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Hagen en Tjeerd de Groot over het bericht dat chemiefabriek Chemours maandenlang veel meer GenX in water loosde dan toegestaan

Antwoord van Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen 28 oktober
2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Chemiefabriek Chemours loosde maandenlang veel meer
GenX in water dan toegestaan»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Bent u bekend met de resultaten van de metingen bij Brienenoord en Maassluis die worden
aangehaald in het artikel? Erkent de u dat deze metingen eind vorig jaar een duidelijke
piek laten zien in de concentratie gemeten GenX?

Antwoord 2

Ja, deze zijn bekend. Dit betreft meetresultaten van het programma Monitoring Waterstaatkundige Toestand des Lands (MWTL) van Rijkswaterstaat. Die data worden met name gebruikt voor het bepalen van
trends en het leveren van nationale en internationale rapportages in verband met de
Kaderrichtlijn Water. De metingen zijn niet geschikt of bedoeld om aan een individuele
lozer te koppelen.

Het klopt dat de MWTL-metingen eind 2021 hogere concentraties GenX lieten zien op
de meetlocaties Brienenoord (Nieuwe Maas) en Maassluis (Scheur).

Vraag 3

Klopt het dat de fabriek van Chemours in Dordrecht de enige fabriek is in Nederland
die de GenX-technologie toepast?

Antwoord 3

Voor zover mij bekend is Chemours de enige producent van GenX in een ruime straal
(gehele provincie Zuid Holland) rondom de meetpunten Brienenoord en Maassluis. Dat
laat onverlet dat GenX door toedoen van andere partijen in het water, de bodem of
de lucht terecht kan komen. Verontreiniging met GenX is ook op andere plekken in Nederland
aangetroffen, onder andere in Noord-Brabant.2 Zoals is aangegeven in de beantwoording van de vragen het lid Van Esch (PvdD) (kenmerk
2022Z16485), zet Nederland in op een zo breed mogelijk Europees verbod op PFAS om de emissies
van PFAS in de gehele keten te voorkomen.

Vraag 4

Klopt het dat er geen andere mogelijkheid kan zijn dan dat de bij Brienenoord en Maassluis
gemeten GenX-concentraties veroorzaakt zijn door lozingen van Chemours? Zo nee, welke
andere mogelijkheden ziet u?

Antwoord 4

Nee, dat klopt niet. Zie het antwoord op vragen 3 en 6.

Vraag 5

Wat is de maximale hoeveelheid GenX die Chemours jaarlijks volgens zijn vergunning
mag lozen? Hoe is het voorzorgsprincipe meegenomen in het bepalen van deze hoeveelheid?
En is om de maximale toegestane hoeveelheid te bepalen ook getoetst aan de Kaderrichtlijn
Water?

Antwoord 5

Voor de indirecte lozing van (gezuiverd) afvalwater op de rioolwaterzuivering Dordrecht
heeft Chemours een vergunning van de provincie Zuid-Holland. Voor directe lozingen
op de Beneden Merwede heeft Chemours een watervergunning die door Rijkswaterstaat
is verleend namens de Minister van IenW. Op grond van die vergunningen bedragen de
maximaal toegestane vrachten GenX 2 kg per jaar voor de indirecte lozing en 5 kg per
jaar voor de directe lozing.

Bij het verlenen van lozingsvergunningen volgt het bevoegd gezag de vigerende waterkwaliteitswetgeving.
Op grond daarvan worden alleen vergunningen verleend als de beste beschikbare technieken
worden toegepast om emissies te voorkomen of te beperken. Daarnaast wordt met behulp
van de immissietoets gecontroleerd of de lozing geen negatieve effecten heeft op het
direct ontvangende oppervlaktewater.

GenX is een Zeer Zorgwekkende Stof waarvoor in de vergunningen ook een minimalisatieplicht
is opgenomen zodat emissies steeds verder worden teruggedrongen.

Vraag 6

Bent u het met het vermoeden van de heer Jonker van de Universiteit van Utrecht eens
dat op basis van de aangehaalde metingen het zeer aannemelijk is dat er veel meer
GenX geloosd zou zijn door Chemours dan volgens hun vergunning is toegestaan?

Antwoord 6

De heer Jonker baseert zijn vermoeden op de MWTL-meetgegevens. Zoals vermeld in het
antwoord op vraag 2 zijn die gegevens niet geschikt en ook niet bedoeld voor brononderzoek.
Toezicht op de lozingen van Chemours vindt door Rijkswaterstaat plaats voor de directe
lozingen. De omgevingsdienst DCMR Milieudienst Rijnmond houdt, namens de provincie
Zuid-Holland, toezicht op het afvalwater dat na zuivering door Chemours wordt geloosd
(indirecte lozingen).

Rijkswaterstaat bemonstert vier keer per jaar het rivierwater nabij Chemours voor
onderzoek op onder meer PFOA en GenX. Daarnaast doet Rijkswaterstaat vier keer per
jaar onaangekondigde metingen bij Chemours op het water van de directe lozing.

In de periode september-december 2021 heeft Rijkswaterstaat één bemonstering van de
directe lozing uitgevoerd en twee rivierwaterbemonsteringen. DCMR Milieudienst Rijnmond
meet iedere maand in verband met de indirecte lozingen.

Chemours voert zelf ook metingen uit op zowel directe lozingen (twee keer per kwartaal)
als op de indirecte lozingen (wekelijks). Over de eigen monstername en ongewone voorvallen
wordt gerapporteerd aan Rijkwaterstaat en DCMR Milieudienst Rijnmond. Uit geen van
deze metingen blijkt dat Chemours eind 2021 de gestelde norm voor GenX heeft overschreden.
Er zijn verder géén aanwijzingen dat andere bedrijven voor de overschrijdingen uit
2021 verantwoordelijk zijn. Mogelijk heeft er een illegale lozing plaats gevonden
door een onbekende partij.

Vraag 7

Bent u het ermee eens dat bij het omgaan met (p)ZZS'en, zoals bijvoorbeeld GenX, voldoende
voorzorg moet worden ingebouwd en dat signalen van lozing serieus genomen moeten worden?

Antwoord 7

Ja.

Vraag 8, 9 en 10

Hoe kijkt u aan tegen de keuze van Rijkswaterstaat om ondanks de aangetoonde concentraties
GenX niet over te gaan tot handhaving of aanvullend onderzoek?

Klopt het dat het niet mogelijk is voor Rijkswaterstaat om op basis van metingen,
zoals die van de heer Jonker, over te gaan tot handhaving of aanvullend onderzoek?
Zo ja, Wat moet er veranderen om dat wel mogelijk te maken?

Vindt u dat hier voldoende voorzorg in acht wordt genomen en dat er op een serieuze
en adequate manier is gereageerd op de gemeten concentraties, zoals gemeten door de
heer Jonker?

Antwoord 8, 9 en 10

Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 6 zijn DCMR milieudienst Rijnmond en Rijkswaterstaat
het toezichthoudend en handhavend bevoegd gezag. Zij zien, mede op basis van metingen,
toe op de naleving van de lozingsnormen die aan Chemours worden gesteld.

Dat er eind 2021 tijdelijk hoge concentraties GenX werden aangetroffen in de Nieuwe
Maas en het Scheur is verontrustend, maar omdat de concentraties niet kunnen worden
gerelateerd aan een bepaalde partij is het helaas niet mogelijk gebleken om handhavend
op te treden tegen de veroorzaker.