Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen van de leden Thijssen, Nijboer en Kröger over hoge energietarieven voor nieuwe klanten

Antwoord van Minister Jetten (Klimaat en Energie) (ontvangen 24 oktober 2022).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Nieuwe klanten betalen hoofdprijs voor energie: «Soms
drie keer meer dan bestaande klanten»»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Deelt u de mening dat het wrang is dat mensen die moeten verhuizen drie keer zo veel
moeten betalen voor energie als bestaande klanten?

Antwoord 2

Ik deel de mening dat het wrang is als mensen die moeten verhuizen drie keer zo veel
moeten betalen voor energie als bestaande klanten.

Wanneer de consument reeds een energiecontract heeft en vervolgens verhuist, kan het
energiecontract meeverhuizen. In dat geval worden de in het energiecontract gemaakte
afspraken meegenomen en verandert er na een verhuizing niets voor wat betreft de tariefvoorwaarden.
In het geval dat de consument nog geen energiecontract heeft of voor het eerst zelf
een energiecontract sluit, wordt de consument nieuwe klant bij een energieleverancier
naar keuze en kan hij te maken krijgen met een groot tariefverschil ten opzicht van
bestaande klanten. Zulke tariefverschillen kunnen bijvoorbeeld ontstaan doordat de
energieleverancier hogere kosten maakt bij inkopen voor een nieuwe klant wegens de
dan geldende marktprijzen dan bij reeds eerder ingekochte energie voor bestaande klanten.
In de praktijk kan het tarief van geval tot geval per contract verschillen door de
spreiding in het aanbod tussen de leveranciers en de prijsontwikkeling op de groothandelsmarkt.

Vraag 3

Bent u bereid om maatregelen te nemen om dit soort extreme prijsstijgingen en -verschillen
te voorkomen?

Antwoord 3

De opzegvergoeding die de consument betaalt als hij voortijdig opzegt, is in de huidige
markt en gelet op het risico van energieleveranciers relatief laag. De Autoriteit
Consument en Markt (ACM) is daarom al geruime tijd in overleg met leveranciers om
te komen tot een aanpassing van de Richtsnoeren Redelijke Opzegvergoedingen om bij
te dragen aan verlaging van het risico en de daarbij horende kosten voor energieleveranciers
dat is besproken bij het antwoord op vraag 2. De opzegvergoeding zal beter gaan aansluiten
bij het reële verlies van de energieleverancier in geval van een vroegtijdige overstap
van de klant. Het doel is om de aangepaste Richtsnoeren Redelijke Opzegvergoedingen
dit najaar in werking te laten treden. Zoals genoemd in de Kamerbrief over aanvullende
maatregelen energierekening (20 september 2022) heb ik met energieleveranciers afgesproken
dat er weer vaste contracten in de markt zullen worden aangeboden in 2023, wanneer
de ACM de regels omtrent de opzegvergoeding voor vaste contracten heeft vastgesteld
die beter aansluiten bij de reële restwaarde van het contract.

Daarnaast zal ik binnenkort een Kamerbrief versturen over vaste energiecontracten
naar aanleiding van mijn toezegging tijdens het debat van 15 september om uw Kamer
nader te informeren over mijn inzet om het aanbod aan contacten met vaste tarieven
in de markt weer op gang te brengen.

Verder verwijs ik u naar het antwoord op vraag 7 voor wat betreft compensatie van
de prijsstijgingen.

Vraag 4 en 5

Wat vindt u ervan dat energieleveranciers risico’s afwentelen op nieuwe klanten, in
plaats van te collectiviseren?

Hoe verklaart u dat nieuwe klanten ook meer betalen dan bestaande klanten met een
contract met flexibele prijzen?

Antwoord 4 en 5

Een nieuwe klant die een variabel contract afsluit, betaalt in een markt met sterk
stijgende prijzen meer dan een bestaande klant die al een variabel contract heeft.
Zie antwoord 2. Bij gelijkblijvende prijzen zijn deze verschillen er nauwelijks en
bij een markt met dalende prijzen zal een nieuwe klant juist goedkoper uit zijn dan
de bestaande klant. Het is aan de leverancier zelf om invulling te geven aan de bedrijfsvoering,
waaronder de keuze welke kosten per product worden doorbelast aan klanten. De ACM
houdt toezicht op de redelijkheid van tarieven en voorwaarden die door leveranciers
gehanteerd worden.

Vraag 6

Klopt het dat energiemaatschappijen risico inschattingen maken naar postcode en betaalgedrag,
zodat juist in de kwetsbare wijken nog hogere tarieven worden gerekend? Zo ja, is
dit toegestaan?

Antwoord 6

Het is mij niet bekend dat er sprake van zou zijn dat energiemaatschappijen risico-inschattingen
maken naar postcode. Zo’n risico-inschatting zou ik niet wenselijk vinden.

Energieleveranciers doen daarentegen wel checks op betaalgedrag van nieuwe klanten.
Is van een klant slecht betaalgedrag bekend, dan kan een leverancier deze klant niet
weigeren, maar wel verzoeken een waarborgsom te betalen. De waarborgsom komt overeen
met de kosten die gemaakt worden door de energieleverancier in de periode die over
het algemeen verloopt tussen de vaststelling dat een klant definitief niet gaat betalen
– en geen regeling wil afspreken – en het opzeggen van het energiecontract door de
leverancier. Het voornemen is om in de lagere regelgeving van de Energiewet de waarborgsom
te maximeren.

Vraag 7

Wat gaat u eraan doen om ervoor te zorgen dat niet wordt gediscrimineerd op wijken
en hoe gaat u voorkomen dat nog meer mensen in armoede belanden?

Antwoord 7

Het kabinet zet zich in om te voorkomen dat nog meer mensen in armoede belanden. Kortheidshalve
verwijs ik u naar het uitgebreide pakket aan koopkrachtmaatregelen waarover uw Kamer
via de Miljoenennota (Kamerstuk 36 200, nr. 1) met Prinsjesdag en op 4 oktober (Kamerstuk 36 200, nr. 77) is geïnformeerd.